Chủ đề 3. Số có nhiều chữ số

Bài 10. Số có sáu chữ số. Số 1 000 000

Vở bài tập Toán 4 — Kết nối tri thức, tập 1 · 10 bài tập, mỗi câu ít nhất 2 cách giải.

Bài 1 · Bài 1 (Tiết 1)★Trang 36— Đọc, viết số có sáu chữ số theo hàng
Bài 1 (trang 36, Tiết 1). Hoàn thành bảng sau.
Hàng trăm nghìnHàng chục nghìnHàng nghìnHàng trămHàng chụcHàng đơn vịViết số
140421?
??????370 280
500030?
??????700 046
Kiến thức cần nhớ
  • Số tự nhiên có sáu chữ số viết theo hệ thập phân: mỗi chữ số có giá trị theo đúng vị trí (hàng) của nó, từ trái sang phải là hàng trăm nghìn, chục nghìn, nghìn, trăm, chục, đơn vị.
  • Muốn viết số khi biết chữ số từng hàng, ta ghép các chữ số theo đúng thứ tự hàng trăm nghìn đến đơn vị; muốn tìm chữ số từng hàng khi biết số, ta tách ngược lại theo đúng thứ tự đó.
🧠 Phân tích tư duy
Bảng có 6 cột hàng từ trăm nghìn đến đơn vị và cột Viết số; hai dòng đầu và dòng ba đã cho sẵn 6 chữ số nên chỉ cần ghép lại thành số, còn dòng hai và dòng bốn cho sẵn số viết nên phải tách ngược lại thành từng chữ số theo đúng cột. Bẫy hay gặp là chữ số 0 ở giữa (như 500 030 hay 700 046) dễ bị bỏ sót khi tách cột.
1Cách 1. Ghép/tách trực tiếp theo đúng vị trí hàng

Định hướng. Nhìn đúng thứ tự 6 cột hàng trăm nghìn — chục nghìn — nghìn — trăm — chục — đơn vị để ghép các chữ số cho sẵn thành số, hoặc tách số cho sẵn thành từng chữ số.

Dòng 1 có các chữ số nên viết số là
Dòng 2 cho viết số nên các hàng trăm nghìn, chục nghìn, nghìn, trăm, chục, đơn vị lần lượt là
Dòng 3 có các chữ số nên viết số là
Dòng 4 cho viết số nên các hàng lần lượt là

Vậy bảng được điền đủ như trên, mỗi chữ số đúng một cột hàng.

2Cách 2. Tách số thành tổng theo hàng rồi suy ra chữ số

Định hướng. Viết mỗi số ở cột 'Viết số' thành tổng các trăm nghìn, chục nghìn, nghìn, trăm, chục, đơn vị; hệ số đứng trước mỗi hạng chính là chữ số cần điền, còn với dòng cho sẵn chữ số thì cộng các hạng lại để ra số.


nên các hàng lần lượt là

nên các hàng lần lượt là


nên các hàng lần lượt là

Vậy kết quả trùng khớp hoàn toàn với Cách 1.

3Cách 3. Đọc số bằng lời rồi suy ngược ra chữ số

Định hướng. Đọc to mỗi số thành lời, dựa vào cách đọc để xác định chữ số từng hàng — cách này giúp tự kiểm tra lại bài, nhất là khi giữa số có chữ số .

đọc là "Một trăm bốn mươi nghìn bốn trăm hai mươi mốt", suy ra các hàng lần lượt là
đọc là "Ba trăm bảy mươi nghìn hai trăm tám mươi", suy ra các hàng lần lượt là
đọc là "Năm trăm nghìn không trăm ba mươi", các chữ số cho sẵn khớp đúng cách đọc
đọc là "Bảy trăm nghìn không trăm bốn mươi sáu", suy ra các hàng lần lượt là

Vậy cả ba cách đều cho cùng một kết quả, khẳng định bảng đã điền đúng.

Nhận xét. Khi giữa số có nhiều chữ số liên tiếp (như hay ) càng cần đọc chậm để không bỏ sót cột nào.

⭐ Cách nên dùng khi đi thi. Đi thi nên dùng Cách 1: nhìn đúng cột là ghép hoặc tách được ngay, không mất thời gian viết phép tính.
Đáp số. Dòng 1: 1-4-0-4-2-1, viết số 140 421. Dòng 2 (370 280): 3-7-0-2-8-0. Dòng 3: 5-0-0-0-3-0, viết số 500 030. Dòng 4 (700 046): 7-0-0-0-4-6.
Sai lầm thường gặp. Viết 500 030 thành 50 030 (bỏ mất một chữ số 0 ở hàng chục nghìn), hoặc đọc 700 046 thành 'bảy trăm nghìn bốn mươi sáu' mà quên các chữ số 0 ở hàng nghìn và hàng trăm.
🚀 Mở rộng. Thử lập bảng tương tự với số có bảy chữ số như 2 500 030 (thêm cột hàng triệu).
Bài 2 · Bài 2 (Tiết 1)★★Trang 36— Tính tổng số tiền từ các tờ tiền mệnh giá khác nhau
Bài 2 (trang 36, Tiết 1). Viết số tiền ở mỗi hình vào chỗ chấm.
a)100 000x410 000x21 000x3500x1b)200 000x150 000x15 000x1100x1c)100 000x210 000x51 000x5100x1.................................
Kiến thức cần nhớ
  • Muốn tính tổng số tiền gồm nhiều loại tờ tiền, ta lấy mệnh giá nhân với số tờ của từng loại rồi cộng các kết quả lại.
  • Tiền Việt Nam có các mệnh giá thường gặp: 100, 500, 1 000, 5 000, 10 000, 50 000, 100 000, 200 000 đồng.
🧠 Phân tích tư duy
Mỗi hình vẽ gồm nhiều cọc tiền, mỗi cọc mang một mệnh giá và có số tờ khác nhau (số ghi trong khung tròn màu hồng); dấu hiệu để tính đúng là phải đọc đúng số tờ của từng mệnh giá trước khi nhân. Bẫy hay gặp là đếm nhầm số tờ trong cọc có nhiều lớp xếp chồng, đặc biệt ở hình c) có tới 5 tờ.
1Cách 1. Nhân từng loại rồi cộng theo thứ tự tờ lớn đến tờ nhỏ

Định hướng. Lấy mệnh giá nhân với số tờ (số trong khung tròn) của từng loại, rồi cộng các kết quả theo thứ tự từ tờ mệnh giá lớn đến tờ mệnh giá nhỏ.

a) ; ; ;
Tổng số tiền: (đồng)
b) (đồng)
c) ; ; ;
Tổng số tiền: (đồng)

Vậy a) đồng; b) đồng; c) đồng.

2Cách 2. Đặt tính rồi tính (cộng theo cột dọc)

Định hướng. Sau khi nhân mệnh giá với số tờ của từng loại, đặt các số tiền thành cột dọc rồi cộng có nhớ để kiểm tra lại kết quả.

a) :

c) :

Vậy đặt tính cũng cho kết quả giống hệt Cách 1: a) đồng; c) đồng (b tính tương tự, không cần đặt tính vì chỉ có một tờ mỗi loại).

3Cách 3. Tách mỗi mệnh giá theo hàng rồi cộng các hàng cùng loại

Định hướng. Coi mỗi mệnh giá như một hạng của số theo hàng (trăm nghìn, chục nghìn, nghìn, trăm), sau khi nhân với số tờ thì cộng các hạng cùng hàng — cách làm này giống hệt cách viết số thành tổng theo hàng đã học ở Bài 1.

a) Hàng trăm nghìn: (từ ); hàng chục nghìn: (từ ); hàng nghìn: (từ ); hàng trăm: (từ )
Ghép các hàng: nên (đồng)
c) Hàng trăm nghìn: ; hàng chục nghìn: (từ ); hàng nghìn: (từ ); hàng trăm: (từ )
Ghép các hàng: nên (đồng)

Vậy ba cách đều cho cùng kết quả: a) đồng; b) đồng; c) đồng.

Nhận xét. Hình b) và c) tuy số tờ khác nhau hẳn nhưng lại có cùng tổng số tiền đồng — đây là điểm đề bài cố ý đưa vào để rèn tính cẩn thận, không được đoán mò theo hình vẽ.

⭐ Cách nên dùng khi đi thi. Đi thi nên dùng Cách 1: nhân rồi cộng nhẩm theo thứ tự tờ lớn đến tờ nhỏ là nhanh và chắc nhất.
Đáp số. a) 423 500 đồng; b) 255 100 đồng; c) 255 100 đồng.
Sai lầm thường gặp. Đếm nhầm hình c) có 2 tờ 100 000 đồng thành 1 tờ, dẫn đến tính ra 155 100 đồng thay vì 255 100 đồng.
🚀 Mở rộng. Thử tính tổng khi đổi hình c) thành 3 tờ 100 000 đồng (thay vì 2 tờ), xem tổng số tiền thay đổi thế nào.
Bài 3 · Bài 3 (Tiết 1)★Trang 36— Viết số thành tổng theo hàng, tìm số hạng còn thiếu
Bài 3 (trang 36, Tiết 1). Viết số thích hợp vào chỗ chấm:
a)
b)
c)
Kiến thức cần nhớ
  • Một số tự nhiên bằng tổng các trăm nghìn, chục nghìn, nghìn, trăm, chục, đơn vị của chính nó.
  • Muốn tìm một số hạng chưa biết trong một tổng, ta lấy tổng trừ đi các số hạng đã biết.
🔒 Đang kiểm tra quyền xem lời giải…
Bài 4 · Bài 4 (Tiết 1)★Trang 37— Nối lời đọc số tiền với số viết tương ứng
Bài 4 (trang 37, Tiết 1). Nối các bóng nói với thẻ giá thích hợp.
Bóng nói (cách đọc)Thẻ giá
Ba trăm nghìn đồng.199 000 đồng
Một trăm chín mươi chín nghìn đồng.300 000 đồng
Hai trăm bảy mươi lăm nghìn đồng.275 000 đồng
Kiến thức cần nhớ
  • Đọc số có sáu chữ số: đọc theo từng lớp từ trái sang phải, lớp nghìn đọc kèm 'nghìn'.
  • Số tự nhiên có thể viết dưới hai dạng tương đương: chữ số và lời đọc, cùng biểu diễn một giá trị.
🔒 Đang kiểm tra quyền xem lời giải…
Bài 5 · Bài 5 (Tiết 1)★★Trang 37— Tách một số có sáu chữ số thành hai số viết cạnh nhau
Bài 5 (trang 37, Tiết 1). Viết số thích hợp vào chỗ chấm:
An viết 1 số có hai chữ số và 1 số có bốn chữ số cạnh nhau thì được 1 số có sáu chữ số là: .
Vậy An đã viết số và số
Kiến thức cần nhớ
  • Ghép hai số thành một số có nhiều chữ số hơn (viết cạnh nhau, không cộng) nghĩa là nối liền các chữ số của số trước với các chữ số của số sau theo đúng thứ tự.
  • Số có sáu chữ số tách thành hai phần theo đúng số lượng chữ số đã cho thì tổng số chữ số hai phần phải bằng sáu.
🔒 Đang kiểm tra quyền xem lời giải…
Bài 6 · Bài 1 (Tiết 2)★★Trang 37— Điền số trên tia số cách đều
Bài 1 (trang 37, Tiết 2). Số? Viết số thích hợp vào ô trống trên mỗi tia số sau.
a)99 999??100 002??100 005?b)300 000350 000?450 000500 000?600 000?
Kiến thức cần nhớ
  • Trên một tia số cách đều, hiệu giữa hai số liền nhau luôn bằng nhau.
  • Số liền sau = số liền trước + khoảng cách; số liền trước = số liền sau − khoảng cách.
🔒 Đang kiểm tra quyền xem lời giải…
Bài 7 · Bài 2 (Tiết 2)★★Trang 37— Đọc số rồi viết số (mở rộng tới hàng triệu)
Bài 2 (trang 37, Tiết 2). Số? Viết số thích hợp vào ô trống ứng với mỗi cách đọc.
Cách đọcViết số
Chín trăm hai mươi ba triệu bảy trăm.?
Bảy trăm nghìn ba trăm hai mươi tư.?
Một triệu.?
Kiến thức cần nhớ
  • Đọc số nhiều chữ số: đọc từ lớp lớn nhất đến lớp nhỏ nhất, mỗi lớp đọc kèm tên lớp (triệu, nghìn); hàng nào không có giá trị (bằng 0) thì không đọc nhưng khi viết vẫn phải ghi đủ chữ số 0.
  • Số 1 000 000 (một triệu) là số tự nhiên liền sau số có sáu chữ số lớn nhất 999 999, có bảy chữ số: 1 và sáu chữ số 0.
🔒 Đang kiểm tra quyền xem lời giải…
Bài 8 · Bài 3 (Tiết 2)★Trang 38— Viết số thành tổng theo hàng (mẫu)
Bài 3 (trang 38, Tiết 2). Viết (theo mẫu).
Mẫu:
a)
b)
c)
d)
Kiến thức cần nhớ
  • Một số tự nhiên bằng tổng các trăm nghìn, chục nghìn, nghìn, trăm, chục, đơn vị của chính nó; theo mẫu, chỉ viết các hạng có chữ số khác 0.
  • Xác định giá trị mỗi chữ số theo đúng hàng của nó trước khi viết thành tổng.
🔒 Đang kiểm tra quyền xem lời giải…
Bài 9 · Bài 4 (Tiết 2)★Trang 38— Đọc số rồi viết số (số tròn nghìn và số có sáu chữ số)
Bài 4 (trang 38, Tiết 2). Viết số thích hợp ứng với mỗi cách đọc lên các tấm bìa.
Cách đọcViết số
Hai trăm nghìn.?
Một triệu.?
Ba trăm hai mươi nghìn.?
Một trăm mười bảy nghìn hai trăm mười một.?
Kiến thức cần nhớ
  • Số tròn nghìn, tròn chục nghìn, tròn trăm nghìn có các chữ số 0 ở cuối tương ứng với số 0 trong tên gọi.
  • Đọc số có sáu chữ số: đọc lớp nghìn trước (kèm 'nghìn'), rồi đọc ba chữ số còn lại như số có ba chữ số.
🔒 Đang kiểm tra quyền xem lời giải…
Bài 10 · Bài 5 (Tiết 2)★★★Trang 38— Ghép các tấm thẻ hai chữ số thành số có sáu chữ số
Bài 5 (trang 38, Tiết 2). Viết tiếp vào chỗ chấm cho thích hợp.
Dùng các tấm thẻ sau có thể ghép được số có sáu chữ số: thẻ , thẻ , thẻ .
Các số có sáu chữ số có thể ghép được là:
Kiến thức cần nhớ
  • Ghép các tấm thẻ nhiều chữ số cạnh nhau theo một thứ tự tạo thành một số mới, giữ nguyên các chữ số trên từng thẻ.
  • Số có sáu chữ số thì chữ số hàng trăm nghìn (chữ số đầu tiên) phải khác 0.
🔒 Đang kiểm tra quyền xem lời giải…

🎯 Học tiếp

📚 Cùng chương: Chủ đề 3. Số có nhiều chữ số