Bài 1 · Bài 1 (Tiết 1)★★Trang 49— Nhận định Đúng/Sai khi so sánh số có nhiều chữ số
Bài 1 (trang 49, Tiết 1). Đúng ghi Đ, sai ghi S:
a)
b)
c)
d)
a)
b)
c)
d)
Kiến thức cần nhớ
- Số nào có nhiều chữ số hơn thì lớn hơn. Nếu hai số có cùng số chữ số thì so sánh từng cặp chữ số ở cùng một hàng, kể từ trái sang phải.
- Với một tổng, muốn biết đẳng thức đúng hay sai ta cộng các số hạng ở vế phải rồi so với vế trái.
🧠 Phân tích tư duy
Mỗi ý cho một đẳng thức hoặc bất đẳng thức giữa hai số có nhiều chữ số, dấu hiệu để nhận ra Đúng/Sai là phải đếm đúng số chữ số của mỗi vế trước khi so hàng, không được so hai vế chỉ bằng cách nhìn phần chữ số giống nhau. Bẫy của đề là câu a) (tám chữ số) và (năm chữ số) có phần chữ số giống hệt nhau nhưng số chữ số khác nhau nên không thể bằng nhau.
1Cách 1. Đếm số chữ số của hai vế rồi so từng hàng
Định hướng. Đếm số chữ số mỗi vế trước; số chữ số bằng nhau mới so tiếp từng cặp chữ số cùng hàng, kể từ trái sang phải.
a) có chữ số, còn chỉ có chữ số nên hai số không thể bằng nhau: ghi S
b) , đúng bằng vế trái: ghi Đ
c) và đều có chữ số; chữ số hàng trăm triệu là và , mà nên : ghi Đ
d) và đều có chữ số; chữ số hàng trăm nghìn là và , mà nên , không phải lớn hơn: ghi S
b) , đúng bằng vế trái: ghi Đ
c) và đều có chữ số; chữ số hàng trăm triệu là và , mà nên : ghi Đ
d) và đều có chữ số; chữ số hàng trăm nghìn là và , mà nên , không phải lớn hơn: ghi S
Vậy kết quả là: a) S; b) Đ; c) Đ; d) S.
2Cách 2. Tính hiệu hai vế, hiệu bằng 0 thì đúng, khác 0 thì sai
Định hướng. Lấy số lớn (hoặc vế trái) trừ số bé (hoặc giá trị vế phải); dựa vào hiệu bằng hay khác , dương hay không, để kết luận đúng/sai.
a) , hiệu khác nên hai vế không bằng nhau: ghi S
b) , hiệu bằng nên đẳng thức đúng: ghi Đ
c) , hiệu dương nên nhỏ hơn: ghi Đ
d) , hiệu dương nên mới là số lớn hơn: ghi S
b) , hiệu bằng nên đẳng thức đúng: ghi Đ
c) , hiệu dương nên nhỏ hơn: ghi Đ
d) , hiệu dương nên mới là số lớn hơn: ghi S
Vậy kết quả trùng khớp hoàn toàn với Cách 1.
3Cách 3. Ước lượng nhanh theo chữ số hàng cao nhất
Định hướng. Không cần cộng/trừ đầy đủ, chỉ ước lượng bằng số chữ số và chữ số đầu tiên của mỗi số để kết luận nhanh, hữu ích khi làm bài có tính giờ.
a) hơn hẳn tới chữ số nên chắc chắn không bằng nhau: ghi S
b) triệu cộng triệu tròn đúng triệu, khớp vế trái: ghi Đ
c) triệu ít hơn triệu vì chữ số hàng trăm triệu bé hơn : ghi Đ
d) triệu không thể lớn hơn triệu vì chữ số hàng trăm nghìn của bé hơn hẳn: ghi S
b) triệu cộng triệu tròn đúng triệu, khớp vế trái: ghi Đ
c) triệu ít hơn triệu vì chữ số hàng trăm triệu bé hơn : ghi Đ
d) triệu không thể lớn hơn triệu vì chữ số hàng trăm nghìn của bé hơn hẳn: ghi S
Vậy cả ba cách đều cho cùng kết quả: a) S; b) Đ; c) Đ; d) S.
Nhận xét. Bẫy dễ mắc nhất là câu a): nhiều bạn thấy hai số có chung dãy chữ số "16 726" nên vội cho là bằng nhau, quên đếm đủ số chữ số của mỗi vế.
⭐ Cách nên dùng khi đi thi. Đi thi nên dùng Cách 1 (đếm số chữ số rồi so hàng) vì đây là quy tắc chuẩn, luôn đúng và không cần tính toán nhiều.
Đáp số. a) S; b) Đ; c) Đ; d) S.
Sai lầm thường gặp. Cho câu a) là Đ vì thấy hai số có chung dãy chữ số “16 726”, quên đếm số chữ số của mỗi vế (16 726 000 có 8 chữ số, còn 16 726 chỉ có 5 chữ số).
🚀 Mở rộng. Thử tự đặt thêm một cặp số có cùng dãy chữ số nhưng khác số lượng chữ số, ví dụ so sánh 305 000 và 305, để luyện lại đúng bẫy này.
