Chủ đề 5. Phép cộng và phép trừ

Bài 22. Phép cộng các số có nhiều chữ số

Vở bài tập Toán 4 — Kết nối tri thức, tập 1 · 8 bài tập, mỗi câu ít nhất 2 cách giải.

Bài 1 · Bài 1 (Tiết 1)★Trang 75— So sánh nhiều tổng bằng phép cộng số có nhiều chữ số
Bài 1 (trang 75, Tiết 1). Tính rồi tô màu đỏ vào trang giấy ghi phép tính có kết quả lớn nhất, tô màu vàng vào trang giấy ghi phép tính có kết quả bé nhất.
a)
b)
c)
32 000+5 000?7 420+6 380?26 085+2 490?Tính rồi tô màu đỏ vào kết quả lớn nhất, màu vàng vào kết quả bé nhất
Kiến thức cần nhớ
  • Muốn cộng hai số có nhiều chữ số, đặt tính sao cho các chữ số cùng hàng thẳng cột với nhau, rồi cộng lần lượt từ hàng đơn vị sang hàng cao hơn, có nhớ thì cộng thêm vào hàng liền trước.
  • Muốn so sánh nhiều số tự nhiên, so sánh số chữ số trước; số chữ số bằng nhau thì so sánh từng cặp chữ số cùng hàng kể từ hàng cao nhất.
🧠 Phân tích tư duy
Đề cho sẵn ba phép cộng rời nhau, việc cần làm là tính đủ cả ba kết quả rồi mới so sánh, không được đoán màu khi chưa tính xong phép nào. Ba số hạng đều có hàng nghìn hoặc hàng chục nghìn tròn hoặc gần tròn nên có thể cộng nhẩm nhanh mà không nhất thiết phải đặt tính đầy đủ. Bẫy hay gặp là tô nhầm màu do so sánh vội ba kết quả mà không viết rõ ràng ra giấy.
1Cách 1. Đặt tính rồi tính từng phép, sau đó so sánh ba kết quả

Định hướng. Đặt tính đúng cột rồi cộng từng phép một, sau khi có đủ ba kết quả mới so sánh để chọn màu.

      
Ba kết quả là: ; ; .
So sánh ba số này: có hàng chục nghìn là , hai số còn lại có hàng chục nghìn là và , nên lớn nhất; có hàng chục nghìn bé nhất nên bé nhất.

Vậy tô màu đỏ vào tờ giấy ghi (kết quả ), tô màu vàng vào tờ giấy ghi (kết quả ).

2Cách 2. Tách số theo hàng rồi cộng nhẩm từng hàng

Định hướng. Tách mỗi số hạng theo hàng chục nghìn — nghìn — trăm rồi cộng nhẩm từng phần, không cần đặt tính đầy đủ.

: chục nghìn nghìn cộng nghìn được chục nghìn nghìn, tức là .
: tách và ; và , cộng lại được .
: tách và ; và , cộng lại được .
Ba kết quả ; ; có hàng chục nghìn lần lượt là ; ; nên lớn nhất, bé nhất.

Vậy tô đỏ vào , tô vàng vào , đúng như Cách 1.

3Cách 3. Ước lượng hàng cao nhất trước rồi tính chính xác để xác nhận

Định hướng. Chỉ cần nhìn hàng chục nghìn của mỗi tổng là đoán được ngay thứ tự lớn bé, sau đó tính đầy đủ để chắc chắn trước khi tô màu.

có tổng trên dưới nghìn nên hàng chục nghìn của kết quả là .
có tổng trên dưới nghìn nên hàng chục nghìn của kết quả là .
có tổng trên dưới nghìn nên hàng chục nghìn của kết quả là .
Hàng chục nghìn của ba số theo thứ tự lớn dần là , , nên ước lượng được lớn nhất và bé nhất; tính chính xác lại được ; ; , đúng như ước lượng.

Vậy tô đỏ vào tờ giấy ghi , tô vàng vào tờ giấy ghi .

⭐ Cách nên dùng khi đi thi. Nên làm theo Cách 3 vì chỉ cần so sánh hàng chục nghìn ước lượng là biết ngay thứ tự lớn bé, sau đó mới tính đầy đủ để xác nhận, nhanh hơn hẳn việc đặt tính cả ba phép rồi mới so sánh.
Đáp số. Tô đỏ vào ; tô vàng vào .
Sai lầm thường gặp. Nhiều bạn cộng đúng cả ba phép nhưng so sánh nhầm vì không viết thẳng cột các kết quả, dẫn đến so hàng chục nghìn của số này với hàng nghìn của số kia. Ví dụ so với mà chỉ nhìn chữ số đầu tiên và rồi vội kết luận mà quên hai số đều có 5 chữ số nên phải so đúng theo hàng.
🚀 Mở rộng. Nếu đổi số hạng ở phép a) thành thì kết quả là , học sinh có thể tự ra thêm một phép cộng tròn nghìn khác rồi xếp thứ tự cả bốn kết quả.
Bài 2 · Bài 2 (Tiết 1)★Trang 75— Đặt tính rồi tính — phép cộng số có nhiều chữ số
Bài 2 (trang 75, Tiết 1). Đặt tính rồi tính.
a)
b)
c)
d)
Kiến thức cần nhớ
  • Đặt tính cộng: viết số hạng nọ dưới số hạng kia sao cho các chữ số cùng hàng thẳng cột, cộng từ phải sang trái, có nhớ thì ghi nhớ sang hàng bên trái.
🧠 Phân tích tư duy
Bốn phép tính có số chữ số tăng dần (4, 5, rồi 6 chữ số) nên phải căn cột cho đúng ngay từ đầu, nhất là khi hai số hạng không cùng số chữ số như ở câu a). Không phép nào có tổng vượt quá 999 999 nên không phát sinh thêm hàng mới ngoài 6 chữ số.
1Cách 1. Đặt tính theo cột dọc

Định hướng. Viết các chữ số cùng hàng thẳng cột rồi cộng lần lượt từ phải sang trái, có nhớ thì cộng thêm vào hàng liền trước.

   
   

Vậy ; ; ; .

2Cách 2. Tách số theo hàng rồi cộng nhẩm từng hàng

Định hướng. Tách mỗi số hạng theo hàng rồi cộng nhẩm phần nghìn riêng, phần trăm — chục — đơn vị riêng, cuối cùng gộp lại.

: và , gộp lại được .
: và , gộp lại được .
: và , gộp lại được .
: và , gộp lại được .

Vậy bốn kết quả là ; ; ; , khớp với Cách 1.

3Cách 3. Làm tròn một số hạng rồi cộng bù trừ phần dư

Định hướng. Làm tròn số hạng thứ hai lên hàng nghìn hoặc hàng trăm gần nhất để cộng nhẩm nhanh, sau đó bớt lại đúng phần đã làm tròn thêm.

: làm tròn thành (thêm ); , bớt được .
: làm tròn thành (thêm ); , bớt được .
: làm tròn thành (bớt ); , cộng thêm được .
: làm tròn thành (bớt ); , cộng thêm được .

Vậy bốn kết quả vẫn là ; ; ; , khớp cả ba cách.

⭐ Cách nên dùng khi đi thi. Nên đặt tính theo cột dọc (Cách 1) vì đề bài đã yêu cầu đúng thao tác này, làm trực tiếp theo cột lại ít nhầm hơn khi số có tới 6 chữ số như câu c), d).
Đáp số. ; ; ; .
Sai lầm thường gặp. Câu a) có hai số hạng lệch nhau một chữ số ( có 4 chữ số, cũng có 4 chữ số nhưng bắt đầu bằng ) nên dễ đặt lệch cột nếu không canh theo hàng đơn vị trước; đặt lệch một cột sẽ ra kết quả sai hẳn, ví dụ nhầm thành rồi cộng sai vị trí.
🚀 Mở rộng. Nếu thay câu d) bằng thì tổng đúng bằng , học sinh có thể tự đặt tính để thấy khi tổng tròn triệu thì mọi hàng đều nhớ liên tiếp.
Bài 3 · Bài 3 (Tiết 1)★★Trang 75— Giải toán có lời văn bằng phép cộng (dạng nhiều hơn)
Bài 3 (trang 75, Tiết 1). Một trang web, trong ngày thứ nhất có lượt truy cập, ngày thứ hai có nhiều hơn ngày thứ nhất lượt truy cập. Hỏi:
a) Ngày thứ hai có bao nhiêu lượt truy cập vào trang web?
b) Cả hai ngày có bao nhiêu lượt truy cập vào trang web?
Ngày thứ nhất215 382 lượtNgày thứ hai215 382 lượt20 213? lượtCả hai ngày: ? lượt
Kiến thức cần nhớ
  • Bài toán 'nhiều hơn': muốn tìm số lớn khi biết số bé và phần nhiều hơn, ta lấy số bé cộng với phần nhiều hơn.
  • Muốn tìm tổng của hai số, ta cộng hai số đó với nhau.
🔒 Đang kiểm tra quyền xem lời giải…
Bài 4 · Bài 4 (Tiết 1)★★★Trang 76— Suy luận lô-gic trên bảng số — vận dụng phép cộng, so sánh số có nhiều chữ số
Bài 4 (trang 76, Tiết 1). Viết tiếp vào chỗ chấm cho thích hợp. Rô-bốt đang ở ô trung tâm của một bảng vuông như hình dưới đây. Ở mỗi bước, rô-bốt chỉ di chuyển đến những ô vuông có chung cạnh với ô vuông trước đó (tức là rô-bốt chỉ di chuyển theo hàng ngang hoặc cột dọc mà không di chuyển theo đường chéo) và không quay lại những ô đã đi qua. Chẳng hạn, với cách đi theo đường mũi tên như trong hình vẽ, rô-bốt sẽ có được số .
Số lớn nhất có sáu chữ số mà rô-bốt có thể có được nếu xuất phát từ ô trung tâm là …
Số bé nhất có sáu chữ số mà rô-bốt có thể có được nếu xuất phát từ ô trung tâm là …
Tổng của số lớn nhất và số bé nhất ở trên là …
120733542043137824250312Ví dụ: đi theo mũi tên được số 347 803
Kiến thức cần nhớ
  • So sánh các số có cùng 6 chữ số: so từng cặp chữ số cùng hàng từ trái sang phải, hàng nào lớn hơn trước thì số đó lớn hơn.
  • Bài toán liệt kê có điều kiện (không quay lại ô đã đi): phải thử theo từng bước, thấy 'bí' thì quay lại bước trước chọn hướng khác.
🔒 Đang kiểm tra quyền xem lời giải…
Bài 5 · Bài 1 (Tiết 2)★Trang 77— Đặt tính rồi tính — phép cộng số có nhiều chữ số
Bài 1 (trang 77, Tiết 2). Đặt tính rồi tính.
a)
b)
c)
Kiến thức cần nhớ
  • Khi hai số hạng không cùng số chữ số, đặt tính vẫn phải thẳng hàng đơn vị với hàng đơn vị, hàng chục với hàng chục — không canh theo chữ số bên trái.
🔒 Đang kiểm tra quyền xem lời giải…
Bài 6 · Bài 2 (Tiết 2)★★Trang 77— So sánh tổng số tiền — vận dụng phép cộng số có nhiều chữ số
Bài 2 (trang 77, Tiết 2). Khoanh vào chữ đặt trước câu trả lời đúng. Giá tiền của một số đồ chơi được cho như bảng sau:
STTTên đồ chơiGiá tiền (đồng)
1Xe buýt73 000
2Ô tô đua F135 000
3Máy bay42 000
4Tàu thuỷ20 000
a) Với đồng, có thể mua được xe buýt và đồ chơi nào?
A. Ô tô đua F1   B. Máy bay   C. Tàu thuỷ
b) Mua hai đồ chơi nào dưới đây hết nhiều tiền nhất?
A. Ô tô đua F1 và máy bay   B. Xe buýt và tàu thuỷ   C. Ô tô đua F1 và tàu thuỷ
Kiến thức cần nhớ
  • Muốn biết một số tiền có mua đủ nhiều món hàng hay không, cộng giá các món lại rồi so với số tiền đang có.
  • Muốn tìm phương án 'nhiều tiền nhất' trong nhiều phương án, phải tính đủ tổng tiền của từng phương án rồi so sánh tất cả với nhau.
🔒 Đang kiểm tra quyền xem lời giải…
Bài 7 · Bài 3 (Tiết 2)★★Trang 78— Điền chữ số còn thiếu trong phép cộng đặt tính
Bài 3 (trang 78, Tiết 2). Viết chữ số thích hợp vào ô trống.
a)
b)
Kiến thức cần nhớ
  • Khi cộng có nhớ theo cột: nếu tổng của một cột từ trở lên thì viết chữ số hàng đơn vị của tổng đó xuống, còn chữ số hàng chục thì nhớ sang cột liền trước (bên trái).
🔒 Đang kiểm tra quyền xem lời giải…
Bài 8 · Bài 4 (Tiết 2)★★Trang 78— Dãy số cách đều — vận dụng phép cộng
Bài 4 (trang 78, Tiết 2). Viết tiếp vào chỗ chấm cho thích hợp. Con chuột túi đang đứng ở bậc thang ghi số và sẽ nhảy hai bước, mỗi bước nhảy qua hai bậc (bảy bậc thang liền nhau ghi các số ; ; ; ; ; ; ).
a) Chuột túi sẽ nhảy đến những bậc thang ghi số …
b) Tổng các số thu được ở câu a) là …
25 34025 36025 38025 40025 42025 44025 460Chuột túi đứng ở bậc 25 340, mỗi bước nhảy qua 2 bậc
Kiến thức cần nhớ
  • Trong một dãy số cách đều, muốn tiến lên khoảng cách đều thì cộng số ban đầu với lần khoảng cách đó.
🔒 Đang kiểm tra quyền xem lời giải…

🎯 Học tiếp

📚 Cùng chương: Chủ đề 5. Phép cộng và phép trừ