Bài 1 · Bài 1★Trang 53— Đọc và đếm số lần xuất hiện của một giá trị trong dãy số liệu thống kê
Bài 1 (trang 53). Khoanh vào chữ đặt trước câu trả lời đúng. Rô-bốt cùng các bạn tham gia giải bóng đá cấp trường. Số điểm mà mỗi đội nhận được cho một trận thắng, hoà, thua lần lượt là điểm, điểm và điểm. Cho dãy số liệu về số điểm mà đội của Rô-bốt nhận được sau trận đấu vòng bảng như sau: điểm, điểm, điểm, điểm, điểm, điểm. Hỏi đội của Rô-bốt đã giành chiến thắng bao nhiêu trận?
A. trận B. trận C. trận D. trận
A. trận B. trận C. trận D. trận
Kiến thức cần nhớ
- Dãy số liệu thống kê là một dãy các số ghi lại kết quả quan sát, đo đếm; muốn biết một giá trị xuất hiện bao nhiêu lần ta đếm cẩn thận từng số theo đúng thứ tự cho tới hết dãy.
- Trong bóng đá, một trận thắng được 3 điểm, một trận hoà được 1 điểm, một trận thua được 0 điểm; số trận thắng bằng đúng số lần giá trị 3 điểm xuất hiện trong dãy số liệu.
🧠 Phân tích tư duy
Đề cho biết luật chấm điểm: thắng được 3 điểm, hoà được 1 điểm, thua được 0 điểm, nên muốn đếm số trận thắng ta chỉ cần đếm xem giá trị 3 xuất hiện bao nhiêu lần trong dãy số liệu. Dãy có 6 số liệu ứng với đúng 6 trận nên phải đếm đủ cả 6 vị trí, không được bỏ sót số liệu nào. Bẫy dễ gặp là nhầm số lần xuất hiện của 1 điểm (trận hoà) hoặc 0 điểm (trận thua) với số trận thắng.
1Cách 1. Đếm trực tiếp trên dãy số liệu
Định hướng. Gạch lần lượt từng số trong dãy, đếm xem giá trị (ứng với một trận thắng) xuất hiện bao nhiêu lần.
Dãy số liệu:
Đếm lần lượt: vị trí thứ nhất là (đếm được ), vị trí thứ năm là (đếm được ), vị trí thứ sáu là (đếm được )
Các vị trí còn lại là hoặc , không phải
Vậy giá trị xuất hiện lần trong dãy số liệu
Đếm lần lượt: vị trí thứ nhất là (đếm được ), vị trí thứ năm là (đếm được ), vị trí thứ sáu là (đếm được )
Các vị trí còn lại là hoặc , không phải
Vậy giá trị xuất hiện lần trong dãy số liệu
Minh hoạ dãy số liệu (các trận thắng 3 điểm):
Vậy đội của Rô-bốt đã giành chiến thắng trận, chọn đáp án C.
2Cách 2. Lập bảng kiểm đếm ba loại điểm
Định hướng. Lập bảng kiểm đếm cho ba giá trị có thể có trong dãy là điểm, điểm, điểm rồi đọc số lần xuất hiện của điểm.
| Số điểm | Số lần xuất hiện |
|---|---|
| điểm (thắng) | |
| điểm (hoà) | |
| điểm (thua) |
Số lần xuất hiện của điểm là lần
Vậy đội của Rô-bốt đã giành chiến thắng trận, chọn đáp án C.
3Cách 3. Suy luận qua số trận hoà và thua
Định hướng. Đếm số trận hoà (giá trị ) và số trận thua (giá trị ) trước, số trận thắng còn lại bằng tổng số trận trừ đi hai loại đó.
Trong dãy số liệu có giá trị bằng (đây là trận hoà)
Có giá trị bằng (đây là trận thua)
Số trận thắng là: (trận)
Có giá trị bằng (đây là trận thua)
Số trận thắng là: (trận)
Vậy đội của Rô-bốt đã giành chiến thắng trận, chọn đáp án C.
⭐ Cách nên dùng khi đi thi. Làm bài nên dùng Cách 2 (lập bảng kiểm đếm) vì với dãy số liệu dài, bảng giúp đếm đủ và không bỏ sót giá trị nào, lại kiểm tra chéo được bằng tổng số lần bằng đúng số trận đấu.
Đáp số. Đội của Rô-bốt đã giành chiến thắng 3 trận. Chọn đáp án C.
Sai lầm thường gặp. Nhầm lẫn: đếm số lần xuất hiện của giá trị 1 điểm (số trận hoà, bằng 2) hoặc giá trị 0 điểm (số trận thua, bằng 1) rồi chọn nhầm đáp án A hoặc B.
🚀 Mở rộng. Có thể hỏi thêm: đội của Rô-bốt đã hoà và thua tất cả bao nhiêu trận, hoặc tổng số điểm đội nhận được sau 6 trận đấu vòng bảng là bao nhiêu điểm.
