5 triệu, 1 trăm nghìn, 3 chục nghìn, 7 nghìn, 6 trăm và 5 đơn vị (mẫu)
5 137 605
Năm triệu một trăm ba mươi bảy nghìn sáu trăm linh năm
3 chục nghìn, 7 nghìn, 7 chục và 1 đơn vị
?
?
2 triệu, 5 chục nghìn, 8 trăm, 3 chục và 9 đơn vị
?
?
8 nghìn, 5 trăm, 6 chục và 1 đơn vị
?
?
Kiến thức cần nhớ
Một số tự nhiên viết theo hệ thập phân bằng tổng giá trị của từng hàng: triệu, trăm nghìn, chục nghìn, nghìn, trăm, chục, đơn vị.
Đọc số có nhiều chữ số: tách theo từng lớp (lớp triệu, lớp nghìn, lớp đơn vị); hàng trăm của một lớp bằng 0 thì đọc thêm “không trăm”, hàng chục bằng 0 mà hàng đơn vị khác 0 thì đọc thêm “linh”.
🧠 Phân tích tư duy
Dòng mẫu 5137605 chỉ rõ cách gộp từng hạng (triệu, trăm nghìn, chục nghìn, nghìn, trăm, chục, đơn vị) thành một số viết liền; đây là dấu hiệu để cộng đúng các hạng của ba dòng còn lại. Dòng thứ hai không có hạng triệu và hạng trăm nghìn, dòng thứ ba không có hạng trăm nghìn và hạng chục nghìn, nên khi viết số phải tự hiểu những hạng bị thiếu đó bằng 0, rất dễ bị bỏ sót khi đọc số có chữ số 0 ở giữa.
1Cách 1. Cộng trực tiếp giá trị từng hạng theo đúng cấu tạo hàng
Định hướng. Nhân mỗi hạng với đúng giá trị hàng của nó (triệu ứng với 1000000, trăm nghìn ứng với 100000, …) rồi cộng lại để ra số cần viết, đúng theo cách dòng mẫu đã làm.
3 chục nghìn, 7 nghìn, 7 chục và 1 đơn vị =30000+7000+70+1=37071 Đọc là: Ba mươi bảy nghìn không trăm bảy mươi mốt 2 triệu, 5 chục nghìn, 8 trăm, 3 chục và 9 đơn vị =2000000+50000+800+30+9=2050839 Đọc là: Hai triệu không trăm năm mươi nghìn tám trăm ba mươi chín 8 nghìn, 5 trăm, 6 chục và 1 đơn vị =8000+500+60+1=8561 Đọc là: Tám nghìn năm trăm sáu mươi mốt
Vậy bảng được điền đủ ba số 37071; 2050839; 8561 cùng cách đọc tương ứng.
2Cách 2. Tách trực tiếp từng chữ số theo đúng cột hàng
Định hướng. Không cộng số học mà viết thẳng mỗi hạng vào đúng vị trí hàng của nó trong số cần viết, giống hệt cách dòng mẫu 5137605 đã tách theo hàng.
3 chục nghìn, 7 nghìn, 7 chục, 1 đơn vị: hàng chục nghìn là 3, hàng nghìn là 7, không có hàng trăm nên hàng trăm là 0, hàng chục là 7, hàng đơn vị là 1, viết liền được 37071 2 triệu, 5 chục nghìn, 8 trăm, 3 chục, 9 đơn vị: hàng triệu là 2, không có hàng trăm nghìn và hàng chục nghìn nên hai hàng đó là 0, hàng nghìn là 0, hàng trăm là 8, hàng chục là 3, hàng đơn vị là 9, viết liền được 2050839 8 nghìn, 5 trăm, 6 chục, 1 đơn vị: hàng nghìn là 8, hàng trăm là 5, hàng chục là 6, hàng đơn vị là 1, viết liền được 8561
Vậy kết quả trùng khớp hoàn toàn với Cách 1.
3Cách 3. Đọc số bằng lời trước rồi suy ngược ra chữ số
Định hướng. Đi ngược chiều: hình dung số cần viết rồi đọc to thành lời, sau đó đối chiếu lời đọc với các hạng đã cho trong đề để chắc chắn không thiếu hạng nào — cách này giúp tự kiểm tra bài làm.
37071 đọc là “Ba mươi bảy nghìn không trăm bảy mươi mốt”: “ba mươi bảy nghìn” khớp với 3 chục nghìn và 7 nghìn, “không trăm bảy mươi mốt” khớp với 7 chục và 1 đơn vị (không có hàng trăm) 2050839 đọc là “Hai triệu không trăm năm mươi nghìn tám trăm ba mươi chín”: khớp đúng 2 triệu, 5 chục nghìn, 8 trăm, 3 chục, 9 đơn vị 8561 đọc là “Tám nghìn năm trăm sáu mươi mốt”: khớp đúng 8 nghìn, 5 trăm, 6 chục, 1 đơn vị
Vậy cả ba cách đều cho cùng kết quả, khẳng định bảng đã điền đúng.
Nhận xét. Khi hạng nào bị thiếu trong đề (như không có hàng trăm nghìn ở dòng thứ hai) thì hàng đó phải hiểu ngầm bằng 0, không được bỏ trống khi viết số.
⭐ Cách nên dùng khi đi thi.Đi thi nên dùng Cách 2: viết thẳng chữ số vào từng cột hàng, không cần đặt phép cộng nên nhanh và ít nhầm hơn.
Đáp số.37 071 (Ba mươi bảy nghìn không trăm bảy mươi mốt); 2 050 839 (Hai triệu không trăm năm mươi nghìn tám trăm ba mươi chín); 8 561 (Tám nghìn năm trăm sáu mươi mốt).
Sai lầm thường gặp.Quên hàng bị thiếu (không có hàng trăm nghìn hay hàng trăm) nên viết thiếu chữ số 0, ví dụ viết 2 triệu 5 chục nghìn 8 trăm 3 chục 9 đơn vị thành 25 839 thay vì 2 050 839.
🚀 Mở rộng.Thử tự đặt thêm một số có tám chữ số (thêm hàng chục triệu) theo đúng cấu tạo hàng như bài này.
Bài 2 · Bài 2 (Tiết 1)★Trang 122— Đặt tính rồi tính: cộng, trừ, nhân, chia số tự nhiên
Bài 2 (trang 122, Tiết 1). Đặt tính rồi tính. a) 12667+30825 b) 89162−8407 c) 2824×23 d) 20710:5
Kiến thức cần nhớ
Đặt tính: viết các số thẳng cột theo hàng (đơn vị thẳng đơn vị, chục thẳng chục, …).
Phép cộng, trừ, nhân tính lần lượt từ hàng đơn vị (phải) sang hàng cao nhất (trái); phép chia tính lần lượt từ hàng cao nhất (trái) sang hàng thấp nhất (phải).
🧠 Phân tích tư duy
Bốn phép tính thuộc bốn dạng khác nhau nên phải đặt tính riêng từng phép theo đúng quy tắc: cộng và trừ tính từ phải sang trái có nhớ (mượn), nhân tính từ phải sang trái rồi cộng các tích riêng, chia tính từ trái sang phải theo từng lượt chia. Bẫy hay gặp là quên nhớ ở phép cộng hoặc quên mượn ở phép trừ.
1Cách 1. Đặt tính theo cột rồi tính lần lượt từng hàng
Định hướng. Viết các số thẳng cột theo đúng hàng rồi tính theo chiều quy định của từng phép, giống hệt cách làm quen thuộc trong vở.
a) 12667+3082543492 b) 89162−840780755 c) 2824×2384725648064952 d) 20710:5=4142, dư 0 (chia lần lượt: 20 chia 5 được 4; 7 chia 5 được 1 dư 2; 21 chia 5 được 4 dư 1; 10 chia 5 được 2)
2Cách 2. Tách số tròn chục nghìn, tròn nghìn để tính nhẩm
Định hướng. Tách mỗi số thành các phần tròn chục nghìn, tròn nghìn để cộng, trừ, nhân, chia nhẩm dễ hơn — dùng để kiểm tra lại kết quả đặt tính ở Cách 1.
a) 12667+30825=(12000+30000)+(667+825)=42000+1492=43492 b) 89162−8407=89162−8000−407=81162−407=80755 c) 2824×23=2824×20+2824×3=56480+8472=64952 d) 20710:5=(20000+710):5=4000+142=4142
Vậy cả bốn kết quả đều trùng khớp với Cách 1.
3Cách 3. Thử lại bằng phép tính ngược
Định hướng. Dùng phép tính ngược của mỗi phép để kiểm tra: cộng thử bằng trừ, trừ thử bằng cộng, nhân thử bằng chia, chia thử bằng nhân.
a) Thử: 43492−30825=12667 (đúng số hạng ban đầu) b) Thử: 80755+8407=89162 (đúng số bị trừ) c) Thử: 64952:23=2824 (đúng thừa số ban đầu) d) Thử: 4142×5=20710, còn dư 0 nên khớp đúng số bị chia
Vậy cả bốn kết quả đều được xác nhận đúng bằng phép tính ngược.
Nhận xét. Phép nhân và phép chia dễ sai nhất nên ưu tiên thử lại hai phép này trước khi nộp bài.
⭐ Cách nên dùng khi đi thi.Đi thi nên đặt tính theo cột (Cách 1) để chắc chắn không nhầm hàng, rồi tranh thủ thử lại nhanh phép nhân và phép chia bằng Cách 3 vì hai phép này dễ sai nhất.
Sai lầm thường gặp.Quên nhớ khi cộng (ví dụ cộng hàng đơn vị 7 + 5 = 12 mà quên viết 2 nhớ 1), hoặc quên mượn khi trừ dẫn đến 89 162 − 8 407 ra sai ở hàng trăm.
🚀 Mở rộng.Thử đặt tính thêm một phép chia có dư khác 0, ví dụ 20 713 : 5, rồi kiểm tra bằng phép nhân cộng với số dư.
Bài 3 · Bài 3 (Tiết 1)★Trang 123— So sánh và sắp xếp thứ tự các số có bốn chữ số
Bài 3 (trang 123, Tiết 1). Viết các số 4253; 3524; 3542; 4532: a) Theo thứ tự từ bé đến lớn b) Theo thứ tự từ lớn đến bé
Kiến thức cần nhớ
So sánh hai số tự nhiên có cùng số chữ số: so sánh lần lượt từng cặp chữ số cùng hàng, kể từ hàng cao nhất, gặp hàng nào khác nhau trước thì số có chữ số lớn hơn ở hàng đó là số lớn hơn.
Sắp xếp một dãy số: so sánh từng cặp số rồi xếp theo đúng thứ tự yêu cầu (bé đến lớn hoặc lớn đến bé).
Bài 4 · Bài 4 (Tiết 1)★Trang 123— Tìm số trung bình cộng của ba số
Bài 4 (trang 123, Tiết 1). Trong ba ngày, mỗi ngày cửa hàng bán được số ki-lô-gam đường lần lượt là 52 kg, 45 kg, 59 kg. Hỏi trung bình mỗi ngày cửa hàng bán được bao nhiêu ki-lô-gam đường?
Kiến thức cần nhớ
Trung bình cộng của nhiều số = tổng các số đó chia cho số các số hạng.
Đơn vị của trung bình cộng giống đơn vị của từng số hạng ban đầu.
Bài 9 · Bài 4 (Tiết 2)★★Trang 124— Tìm hai số khi biết tổng và hiệu
Bài 4 (trang 124, Tiết 2). Có 45 bạn tham gia lớp học bơi. Trong đó, số bạn nam hơn số bạn nữ là 7 bạn. Hỏi lớp học bơi đó có bao nhiêu bạn nam, bao nhiêu bạn nữ?
Kiến thức cần nhớ
Bài toán tổng - hiệu: Số lớn = (Tổng + Hiệu) : 2; Số bé = (Tổng − Hiệu) : 2.
Có thể tìm số bé trước rồi suy ra số lớn bằng Tổng − Số bé, hoặc Số bé + Hiệu.
Bài 10 · Bài 5 (Tiết 2)★★Trang 124— Tìm phân số của một số rồi tính chu vi hình chữ nhật
Bài 5 (trang 124, Tiết 2). Việt đo chiều dài mặt bàn được 1 m 20 cm. Biết chiều rộng mặt bàn bằng 32 chiều dài mặt bàn. Hỏi chu vi mặt bàn đó bằng bao nhiêu xăng-ti-mét?
Kiến thức cần nhớ
Đổi đơn vị đo độ dài: 1 m =100 cm.
Tìm phân số của một số: lấy số đó nhân với phân số.
Bài 12 · Bài 2 (Tiết 3)★★Trang 125— Đọc và xử lý số liệu trên biểu đồ cột
Bài 2 (trang 125, Tiết 3). Biểu đồ sau cho biết số người tham gia đồng diễn của bốn đội trong một hội thao. Dựa vào biểu đồ, hãy viết câu trả lời cho các câu hỏi sau. a) Mỗi đội có bao nhiêu người tham gia đồng diễn? b) Trung bình mỗi đội có bao nhiêu người tham gia đồng diễn? c) Hai đội nào có số người tham gia đồng diễn bằng nhau? d) Hai đội nào có số người tham gia đồng diễn hơn kém nhau 40 người?
Kiến thức cần nhớ
Biểu đồ cột: chiều cao mỗi cột thể hiện giá trị của đối tượng tương ứng, đọc theo vạch chia trên trục đứng.
So sánh số liệu trên biểu đồ: cột nào cao bằng nhau thì giá trị bằng nhau; chênh lệch giá trị bằng hiệu chiều cao hai cột.
Bài 13 · Bài 3 (Tiết 3)★★Trang 126— Đổi đơn vị đo thời gian rồi so sánh
Bài 3 (trang 126, Tiết 3). Khoanh vào chữ đặt trước câu trả lời đúng. Cùng đi một quãng đường, ô tô màu đỏ đi hết 32 giờ, ô tô màu xanh đi hết 2400 giây, ô tô màu đen đi hết 127 giờ, ô tô màu trắng đi hết 42 phút. Hỏi ô tô nào đi hết ít thời gian nhất? A. Ô tô màu đỏ B. Ô tô màu xanh C. Ô tô màu đen D. Ô tô màu trắng
Kiến thức cần nhớ
Đổi đơn vị thời gian: 1 giờ =60 phút =3600 giây.
So sánh các khoảng thời gian phải đưa về cùng một đơn vị đo.
Bài 14 · Bài 4 (Tiết 3)★★Trang 126— Nhận biết quan hệ vuông góc, song song, các cạnh bằng nhau qua tên gọi hình
Bài 4 (trang 126, Tiết 3). Viết tiếp vào chỗ chấm cho thích hợp. Cho ABCD là hình vuông, MNPQ là hình thoi, AEQM và MNGB là hai hình bình hành. Bốn hình đó tạo thành hình H. Trong hình H có: a) Hai đoạn thẳng vuông góc với nhau là: ... b) Các đoạn thẳng bằng đoạn thẳng AE là: ... c) Các đoạn thẳng song song với đoạn thẳng AB là: ...
Kiến thức cần nhớ
Hình vuông có bốn góc vuông và bốn cạnh bằng nhau; hai cạnh liên tiếp của hình vuông luôn vuông góc với nhau.
Hình thoi có bốn cạnh bằng nhau; hình bình hành có hai cặp cạnh đối diện song song và bằng nhau từng đôi một.
Bài 15 · Bài 5 (Tiết 3)★★Trang 127— Tìm phân số của một số rồi giải bài toán liên quan đến tỉ lệ
Bài 5 (trang 127, Tiết 3). Trong thùng có 128 cái bánh. Người ta lấy ra 43 số cái bánh trong thùng để chia đều vào 4 hộp. Hỏi 16 hộp như vậy có bao nhiêu cái bánh?
Kiến thức cần nhớ
Tìm phân số của một số: lấy số đó nhân với phân số.
Chia đều một số thành các phần bằng nhau: lấy số đó chia cho số phần.
