Chủ đề 1. Ôn tập và bổ sung

Bài 1. Ôn tập về số tự nhiên

Vở bài tập Toán 5 — Kết nối tri thức, tập 1 · 8 bài tập, mỗi câu ít nhất 2 cách giải.

Bài 1 · Tiết 1 - Bài 1★Trang 5— Đọc, viết số tự nhiên nhiều chữ số theo cấu tạo thập phân
Tiết 1 - Bài 1 (trang 5). Hoàn thành bảng sau (theo mẫu).
Số gồmViết sốĐọc số
4 chục nghìn, 2 nghìn, 9 trăm, 5 chục và 1 đơn vị42 951Bốn mươi hai nghìn chín trăm năm mươi mốt
2 chục triệu, 6 nghìn, 5 chục và 1 đơn vị??
7 trăm nghìn, 9 chục nghìn, 2 chục và 6 đơn vị??
5 triệu, 3 trăm nghìn, 2 trăm, 9 chục và 1 đơn vị??
Kiến thức cần nhớ
  • Mỗi hàng của số tự nhiên có một giá trị riêng: đơn vị, chục, trăm, nghìn, chục nghìn, trăm nghìn, triệu, chục triệu, trăm triệu.
  • Ba hàng đơn vị - chục - trăm hợp thành một lớp; số tự nhiên nhiều chữ số được đọc theo từng lớp từ trái sang phải.
  • Hàng không được nhắc tới trong cách viết bằng lời phải điền chữ số 0.
🧠 Phân tích tư duy
Đề cho cấu tạo số theo từng hàng (chục triệu, nghìn, chục, đơn vị…) — dấu hiệu của dạng viết số từ cách phân tích hàng, phải xác định đúng vị trí mỗi cụm từ rồi điền chữ số 0 vào hàng không được nhắc tới. Bẫy hay gặp: dòng 2 có "chục triệu" và "nghìn" nhưng bỏ trống hẳn hàng trăm nghìn, học sinh dễ viết nhầm số 6 vào hàng trăm nghìn thay vì đúng hàng nghìn.
1Cách 1. Xác định đúng hàng rồi viết trực tiếp

Định hướng. Đọc từng cụm từ, gọi tên đúng hàng nó thuộc về, hàng nào không được nhắc tới thì viết chữ số 0.

Dòng 2: 2 chục triệu (hàng chục triệu là 2), không có hàng triệu và hàng trăm nghìn (viết 0), 6 nghìn (hàng nghìn là 6), không có hàng trăm (viết 0), 5 chục (hàng chục là 5), 1 đơn vị (hàng đơn vị là 1).
Viết số:
Đọc số: Hai mươi triệu không trăm linh sáu nghìn không trăm năm mươi mốt.

Dòng 3: 7 trăm nghìn, 9 chục nghìn, không có hàng nghìn/trăm/đơn vị lẻ ngoài 2 chục và 6 đơn vị.
Viết số:
Đọc số: Bảy trăm chín mươi nghìn không trăm hai mươi sáu.

Dòng 4: 5 triệu, 3 trăm nghìn, 2 trăm, 9 chục, 1 đơn vị (không có hàng chục nghìn và hàng nghìn).
Viết số:
Đọc số: Năm triệu ba trăm nghìn hai trăm chín mươi mốt.
Đáp số: ; ; .

Vậy bảng được hoàn thành với ba số , , cùng cách đọc tương ứng.

2Cách 2. Viết cấu tạo thành tổng các hàng rồi cộng lại

Định hướng. Đổi mỗi cụm từ thành một số tròn hàng rồi cộng tất cả lại, giống hệt cách phân tích số thành tổng ở bài tiếp theo.

Dòng 2:
Dòng 3:
Dòng 4:
Đáp số: ; ; .

Vậy ba số cần điền vẫn là , , — khớp với Cách 1.

3Cách 3. Lập bảng hàng theo từng lớp rồi đọc trực tiếp

Định hướng. Kẻ bảng ba lớp (lớp triệu - lớp nghìn - lớp đơn vị), mỗi lớp ba cột (trăm - chục - đơn vị), điền chữ số vào đúng ô rồi đọc liền bảng thành số — cách này trực quan, ít nhầm hàng nhất.

Dòng 2 — bảng hàng: lớp triệu (0 trăm triệu, 2 chục triệu, 0 triệu), lớp nghìn (0 trăm nghìn, 0 chục nghìn, 6 nghìn), lớp đơn vị (0 trăm, 5 chục, 1 đơn vị).
Đọc liền các ô:
Dòng 3 — bảng hàng: lớp nghìn (7 trăm nghìn, 9 chục nghìn, 0 nghìn), lớp đơn vị (0 trăm, 2 chục, 6 đơn vị).
Đọc liền các ô:
Dòng 4 — bảng hàng: lớp triệu (0, 0, 5 triệu), lớp nghìn (3 trăm nghìn, 0 chục nghìn, 0 nghìn), lớp đơn vị (2 trăm, 9 chục, 1 đơn vị).
Đọc liền các ô:
Đáp số: ; ; .

Vậy cả ba cách đều cho cùng kết quả, khẳng định bảng đã điền đúng.

Nhận xét. Bảng hàng ở Cách 3 giúp nhìn ngay hàng nào bị bỏ trống (phải điền 0) — rất hợp khi cấu tạo số có nhiều hàng "nhảy cóc" như dòng 2.

⭐ Cách nên dùng khi đi thi. Làm bài trên lớp nên dùng Cách 1 (xác định đúng hàng rồi viết trực tiếp) vì nhanh, không phải viết phép cộng dài; khi còn lăn tăn hàng nào bị bỏ trống thì kiểm lại bằng Cách 3 (bảng hàng) cho chắc chắn.
Đáp số. 20 006 051 (Hai mươi triệu không trăm linh sáu nghìn không trăm năm mươi mốt); 790 026 (Bảy trăm chín mươi nghìn không trăm hai mươi sáu); 5 300 291 (Năm triệu ba trăm nghìn hai trăm chín mươi mốt).
Sai lầm thường gặp. Sai hay gặp: với dòng 2 ("2 chục triệu, 6 nghìn, 5 chục và 1 đơn vị"), nhiều bạn viết nhầm chữ số 6 vào hàng trăm nghìn thay vì hàng nghìn, ra kết quả sai thay vì — đây đúng là lỗi một nguồn tham khảo mắc phải khi đối chiếu bài này.
🚀 Mở rộng. Thử đổi cấu tạo thành "3 trăm triệu, 4 chục nghìn và 7 đơn vị" — có tới bốn hàng liền nhau bị bỏ trống, càng cần bảng hàng ở Cách 3 để không bỏ sót chữ số 0 nào.
Bài 2 · Tiết 1 - Bài 2★Trang 5— Phân tích số tự nhiên thành tổng theo hàng
Tiết 1 - Bài 2 (trang 5). Viết số thích hợp vào chỗ chấm.
a)
b)
c)
Kiến thức cần nhớ
  • Mọi số tự nhiên đều viết được thành tổng các số tròn chục, tròn trăm, tròn nghìn… theo giá trị từng hàng.
  • Muốn tìm một số hạng chưa biết trong một tổng, ta lấy tổng trừ đi các số hạng đã biết.
🧠 Phân tích tư duy
Đề đã viết sẵn số ban đầu và gần hết các số hạng theo hàng — dấu hiệu của dạng "tìm số hạng còn thiếu trong một tổng". Vì các số hạng đã cho đều là số tròn hàng, hướng nhanh nhất là lấy số ban đầu trừ đi tổng các số hạng đã biết. Bẫy: câu c chỉ thiếu SỐ HẠNG CUỐI CÙNG, dễ nhầm cộng luôn cả 900 dư ra ngoài ý muốn nếu cộng ẩu ba số hạng đầu.
1Cách 1. Lấy số ban đầu trừ tổng các số hạng đã biết

Định hướng. Số hạng còn thiếu bằng số ban đầu trừ đi tất cả các số hạng đã cho.

a) Số hạng còn thiếu là:

b) Số hạng còn thiếu là:

c) Số hạng còn thiếu là:

Đáp số: a) ; b) ; c) .

Vậy ba chỗ chấm lần lượt là , , .

2Cách 2. Cộng dần các số hạng đã biết rồi so với số ban đầu

Định hướng. Cộng lần lượt các số hạng đã biết, dừng lại ở mỗi hàng để so khớp với số ban đầu — nhìn ra ngay hàng nào còn "hụt".

a) ; số ban đầu là , còn thiếu
b) ; số ban đầu là , còn thiếu
c) ; số ban đầu là , còn thiếu
Đáp số: a) ; b) ; c) .

Vậy kết quả trùng khớp với Cách 1: , , .

3Cách 3. Đối chiếu theo bảng giá trị từng hàng

Định hướng. Viết số ban đầu vào bảng hàng, đối chiếu từng cột với số hạng đã cho — cột nào chưa có số hạng tương ứng chính là số hạng cần tìm.

a) có các hàng: trăm nghìn , chục nghìn , nghìn , trăm , chục , đơn vị . Đề đã cho hàng trăm nghìn-chục nghìn-nghìn () và hàng chục-đơn vị (); còn thiếu đúng hàng trăm: trăm .
b) có hàng trăm nghìn là ; đề đã cho hàng triệu và hàng chục nghìn - trăm - chục - đơn vị, còn thiếu hàng trăm nghìn: trăm nghìn .
c) có hàng trăm là ; đề đã cho ba hàng đầu, còn thiếu hàng trăm: trăm .
Đáp số: a) ; b) ; c) .

Vậy cả ba cách đều thống nhất một kết quả: , , .

Nhận xét. Cách 3 giúp thấy ngay "lỗ hổng" là đúng MỘT hàng nào, nên rất khó cộng/trừ nhầm — hợp với những số có nhiều chữ số như câu b, c.

⭐ Cách nên dùng khi đi thi. Đi thi nên dùng Cách 1: chỉ một phép trừ liên tiếp, không phải tính tổng trung gian nên nhanh và khó sai; Cách 3 dùng để kiểm tra lại khi không chắc mình trừ đúng.
Đáp số. a) 100; b) 200 000; c) 900.
Sai lầm thường gặp. Sai hay gặp ở câu c: cộng nhầm cả ba số hạng đã cho rồi lấy trừ sai thứ tự, ra kết quả lệch hàng, ví dụ nhầm thành thay vì do quên chỉ hơn đúng đơn vị.
🚀 Mở rộng. Với số có tới sáu số hạng như , hãy thử xoá đi HAI số hạng bất kì rồi tự tìm lại cả hai — đó là bài tương tự khó hơn.
Bài 3 · Tiết 1 - Bài 3★★Trang 5— Ghép số từ ngày - tháng - năm; tìm giá trị của một chữ số theo hàng
Tiết 1 - Bài 3 (trang 5). Viết số thích hợp vào chỗ chấm. Rô-bốt có thói quen viết các số biểu diễn ngày, tháng, năm liên tiếp nhau để được một số tự nhiên có nhiều chữ số. Ví dụ, ngày 30 tháng 4 năm 1975, Rô-bốt sẽ viết được số .
a) Với ngày Thương binh - Liệt sĩ năm nay, Rô-bốt sẽ viết được số: …
b) Giá trị của từng chữ số 7 trong số mà Rô-bốt đã viết ở câu a là: …
Kiến thức cần nhớ
  • Viết liên tiếp các số chỉ ngày, tháng, năm (không thêm dấu) sẽ được một số tự nhiên nhiều chữ số.
  • Giá trị của một chữ số trong một số tự nhiên bằng chữ số đó nhân với giá trị của hàng nó đứng.
🔒 Đang kiểm tra quyền xem lời giải…
Bài 4 · Tiết 1 - Bài 4★★Trang 6— Tìm số ở giữa hai số lẻ liên tiếp cách đều nhau
Tiết 1 - Bài 4 (trang 6). Khoanh vào chữ cái đặt trước câu trả lời đúng. Viết ba số lẻ liên tiếp vào 3 chiếc mũ, mỗi chiếc mũ được viết một số. Việt, Nam và Rô-bốt, mỗi bạn đội một chiếc mũ trên. Rô-bốt nhìn thấy số được viết trên mũ của Việt và Nam là 2 023 và 2 019. Chiếc mũ mà Rô-bốt đang đội được viết số nào?
A. 2 015 B. 2 021 C. 2 027
Kiến thức cần nhớ
  • Số lẻ liên tiếp hơn kém nhau đúng 2 đơn vị.
  • Trong ba số lẻ liên tiếp, số ở giữa bằng trung bình cộng của số đầu và số cuối.
🔒 Đang kiểm tra quyền xem lời giải…
Bài 5 · Tiết 2 - Bài 1★Trang 6— So sánh nhiều số tự nhiên nhiều chữ số để tìm giá trị nhỏ nhất - lớn nhất
Tiết 2 - Bài 1 (trang 6). Khoanh vào chữ cái đặt trước câu trả lời đúng.
a) Sông A-ma-dôn có độ dài 6 992 000 m, sông Trường Giang có độ dài 6 300 000 m và sông Mê Kông có độ dài 4 350 000 m. Hỏi trong các con sông trên, con sông nào ngắn nhất?
A. Sông A-ma-dôn B. Sông Trường Giang C. Sông Mê Kông
b) Cửa hàng bán một chiếc xe đạp với giá 3 250 000 đồng, một chiếc máy tính với giá 12 000 000 đồng và một chiếc bút với giá 8 000 đồng. Hỏi đồ vật nào có giá tiền cao nhất?
A. Xe đạp B. Máy tính C. Chiếc bút
Kiến thức cần nhớ
  • Muốn so sánh hai số tự nhiên, trước tiên đếm số chữ số: số nào có nhiều chữ số hơn thì lớn hơn.
  • Nếu hai số có cùng số chữ số, so sánh từng cặp chữ số ở cùng một hàng, bắt đầu từ hàng cao nhất.
🔒 Đang kiểm tra quyền xem lời giải…
Bài 6 · Tiết 2 - Bài 2★Trang 6— Đọc bảng số liệu, tìm giá trị lớn nhất - nhỏ nhất trong bảng
Tiết 2 - Bài 2 (trang 6). Trong bốn năm, số học sinh của trường A được thống kê như bảng số liệu dưới đây.
Năm2020202120222023
Số học sinh1 7851 9832 3112 299
a) Viết số thích hợp vào chỗ chấm.
Năm 2020, trường A có … học sinh.
Năm 2021, trường A có … học sinh.
Năm 2022, trường A có … học sinh.
Năm 2023, trường A có … học sinh.
b) Khoanh vào chữ cái đặt trước câu trả lời đúng.
- Năm nào trường A có nhiều học sinh nhất? A. Năm 2020 B. Năm 2021 C. Năm 2022 D. Năm 2023
- Năm nào trường A có ít học sinh nhất? A. Năm 2020 B. Năm 2021 C. Năm 2022 D. Năm 2023
Kiến thức cần nhớ
  • Đọc bảng số liệu: mỗi cột ứng với một năm, số ở hàng dưới là số học sinh của năm đó.
  • So sánh các số tự nhiên có cùng số chữ số bằng cách so từng hàng từ trái sang phải.
🔒 Đang kiểm tra quyền xem lời giải…
Bài 7 · Tiết 2 - Bài 3★★Trang 7— Làm tròn số tự nhiên đến một hàng cho trước
Tiết 2 - Bài 3 (trang 7). Rô-bốt quan sát số lượt xem một chương trình ti vi và đưa ra nhận xét: "Chương trình ti vi này có khoảng 1 700 000 lượt xem." Thực tế, số lượt xem của chương trình ti vi đó là 1 658 402. Viết tiếp vào chỗ chấm cho thích hợp.
a) Rô-bốt đã làm tròn số lượt xem đến hàng …
b) Làm tròn số lượt xem của chương trình ti vi đó đến hàng nghìn thì được số: …
Kiến thức cần nhớ
  • Muốn làm tròn một số đến một hàng nào đó, ta xem chữ số ở hàng ngay sau hàng cần làm tròn: nếu bé hơn 5 thì làm tròn xuống (giữ nguyên), nếu từ 5 trở lên thì làm tròn lên.
  • Khi làm tròn lên, chữ số ở hàng cần làm tròn tăng thêm 1 đơn vị, các chữ số bên phải đều đổi thành 0.
🔒 Đang kiểm tra quyền xem lời giải…
Bài 8 · Tiết 2 - Bài 4★★★Trang 7— Đổi chỗ đúng hai chữ số để được số chẵn lớn nhất
Tiết 2 - Bài 4 (trang 7). Viết số thích hợp vào chỗ chấm. Rô-bốt lập số 836 027 bằng các tấm thẻ ghi từng chữ số. Khi đổi chỗ 2 tấm thẻ, số chẵn lớn nhất có thể nhận được là: …
Kiến thức cần nhớ
  • Số chẵn là số có chữ số hàng đơn vị là 0, 2, 4, 6 hoặc 8.
  • Đổi chỗ đúng một cặp chữ số nghĩa là chỉ hai vị trí thay đổi, mọi chữ số khác phải giữ nguyên chỗ.
  • Muốn số lớn nhất có thể, ưu tiên giữ nguyên các chữ số ở hàng cao (bên trái) và chỉ thay đổi ở hàng thấp.
🔒 Đang kiểm tra quyền xem lời giải…

🎯 Học tiếp

📚 Cùng chương: Chủ đề 1. Ôn tập và bổ sung