Chủ đề 3. Một số đơn vị đo diện tích

Bài 16. Các đơn vị đo diện tích

Vở bài tập Toán 5 — Kết nối tri thức, tập 1 · 8 bài tập, mỗi câu ít nhất 2 cách giải.

Bài 1 · Tiết 1 - Bài 1★Trang 54— Đổi đơn vị đo diện tích từ héc-ta sang ki-lô-mét vuông (dạng trắc nghiệm)
Tiết 1 - Bài 1 (trang 54). Khoanh vào chữ đặt trước câu trả lời đúng.
Rừng quốc gia Cúc Phương có tổng diện tích là ha. Hay ta có thể nói diện tích rừng quốc gia Cúc Phương là:
A. km  B. km
C. km  D. km
Kiến thức cần nhớ
  • 1 km = 100 ha, hay 1 ha = km.
  • Đổi từ đơn vị bé sang đơn vị lớn hơn liền trước trong bảng đơn vị đo diện tích thì chia cho 100.
🧠 Phân tích tư duy
Đề cho diện tích bằng ha và yêu cầu đổi sang km², hai đơn vị này cách nhau đúng 1 bậc trong bảng đơn vị đo diện tích nên phải chia cho 100. Bẫy: bốn đáp án đều dùng đúng các chữ số 2, 2, 4, 0, 8 nhưng đặt dấu phẩy ở vị trí khác nhau, chỉ cần lệch một hàng là chọn nhầm ngay.
1Cách 1. Đổi trực tiếp bằng cách chia cho 100

Định hướng. Ha đứng liền sau km² trong bảng đơn vị đo diện tích nên đổi ha sang km² phải chia cho 100.

Ta có: ha km km
Rừng quốc gia Cúc Phương có tổng diện tích là ha. Hay ta có thể nói diện tích rừng quốc gia Cúc Phương là:
A. km  B. km
C. km  D. km

Vậy đáp án đúng là D — km.

2Cách 2. Dùng phân số trung gian

Định hướng. Viết ha km, nhân số ha đã cho với phân số này rồi rút gọn thành số thập phân.

ha km km km
Đáp số: km, đúng đáp án D.

Vậy kết quả trùng khớp với Cách 1: đáp án đúng là D.

3Cách 3. Ước lượng — loại trừ theo cỡ số

Định hướng. So sánh độ lớn giữa ha và km² (1 km² lớn hơn ha 100 lần) để loại các đáp án phi lý mà không cần tính chính xác.

Đổi sang đơn vị lớn hơn (km²) thì số phải NHỎ hơn số ha ban đầu () rất nhiều — loại ngay B (, còn lớn hơn cả số ha ban đầu, vô lý).
Số ha có 5 chữ số, chia cho 100 (dời dấu phẩy 2 chữ số sang trái) phải cho một số có 3 chữ số phần nguyên — loại C (, phần nguyên chỉ có 1 chữ số, quá bé).
Còn lại A và D chỉ khác vị trí dấu phẩy; dời đúng 2 chữ số từ được , khớp D.

Vậy cả ba cách đều cho đáp án đúng là D.

Nhận xét. Cách 1 nhanh nhất vì chỉ cần một phép chia, phù hợp làm bài trắc nghiệm trong thời gian ngắn.

⭐ Cách nên dùng khi đi thi. Làm bài nên dùng Cách 1 (chia trực tiếp cho 100) vì chỉ cần một phép tính, nhanh hơn hẳn hai cách còn lại khi làm trắc nghiệm.
Đáp số. Đáp án đúng là D — km.
Sai lầm thường gặp. Sai hay gặp: nhân thay vì chia (chọn nhầm B: km) — đổi từ đơn vị bé (ha) sang đơn vị lớn hơn liền trước (km²) phải CHIA cho 100, không phải nhân.
🚀 Mở rộng. Nếu đổi ha sang đơn vị mm² (bé hơn ha rất nhiều bậc) thì số sẽ phải NHÂN lên rất nhiều lần thay vì chia — em hãy thử tính xem ha bằng bao nhiêu mm².
Bài 2 · Tiết 1 - Bài 2★★Trang 54— Đổi đơn vị đo diện tích qua nhiều bậc trong bảng đơn vị
Tiết 1 - Bài 2 (trang 54). Viết số hoặc số thập phân thích hợp vào chỗ chấm.
a) km = … ha   ha = … m   m = … dm
b) ha = … km   m = … ha   dm = … m
c) km ha = … ha   ha m = … m   mm = … cm … mm
Bảng đơn vị đo diện tíchLớn hơn mét vuôngMét vuôngBé hơn mét vuôngkm²1 km²= 100 haha1 ha= 1/100 km²= 10 000 m²m²1 m²= 1/10 000 ha= 100 dm²dm²1 dm²= 1/100 m²= 100 cm²cm²1 cm²= 1/100 dm²= 100 mm²mm²1 mm²= 1/100 cm²
Kiến thức cần nhớ
  • Mỗi bậc liền kề trong bảng đơn vị đo diện tích hơn kém nhau 100 lần: 1 km = 100 ha; 1 ha = 10 000 m; 1 m = 100 dm = 10 000 cm; 1 dm = 100 cm; 1 cm = 100 mm.
  • Đổi từ đơn vị lớn sang đơn vị bé: nhân với 100 (hoặc 10 000 nếu cách nhau 2 bậc).
  • Đổi từ đơn vị bé sang đơn vị lớn: chia cho 100 (hoặc 10 000), kết quả có thể là số thập phân.
  • Số đo ghép hai đơn vị (ví dụ 5 km² 14 ha) muốn đổi về một đơn vị thì đổi từng phần về đơn vị đích rồi cộng lại.
🧠 Phân tích tư duy
Đề cho 9 phép đổi thuộc 3 nhóm: đổi từ đơn vị lớn sang đơn vị bé (nhân), đổi từ đơn vị bé sang đơn vị lớn (chia, có thể ra số thập phân), và đổi số đo ghép hai đơn vị (phải cộng từng phần). Bẫy lớn nhất ở câu c): '10 ha 2 m²' phải đổi CẢ HAI phần rồi CỘNG lại — nhiều bạn quên phần m² và chỉ viết .
1Cách 1. Đếm số bậc rồi nhân/chia 100 theo từng bậc

Định hướng. Xác định hai đơn vị trong mỗi phép đổi cách nhau mấy bậc trong bảng đơn vị đo diện tích (km²–ha–m²–dm²–cm²–mm², mỗi bậc liền kề hơn kém 100 lần), rồi nhân hoặc chia 100 theo đúng số bậc đó; số đo ghép hai đơn vị thì đổi từng phần rồi cộng lại.

a) km² sang ha là 1 bậc (nhân 100): km ha
ha sang m² là 2 bậc (nhân ): ha m
m² sang dm² là 1 bậc (nhân 100): m dm

b) ha sang km² là 1 bậc (chia 100): ha km
m² sang ha là 2 bậc (chia ): m ha
dm² sang m² là 1 bậc (chia 100): dm m

c) km ha, cộng ha: ha
ha m, cộng m: m
mm đổi sang cm² (chia 100, lấy cả thương và số dư): nên mm cm mm

Vậy kết quả lần lượt là — a) ha; m; dm. b) km; ha; m. c) ha; m; cm mm.

2Cách 2. Dùng bảng đơn vị đo diện tích (điền số vào đúng cột)

Định hướng. Kẻ bảng các cột km²–ha–m²–dm²–cm²–mm² (như hình minh hoạ), viết số đã cho vào đúng cột đơn vị gốc của nó, sau đó đọc lại các chữ số theo cột đơn vị đích — giống cách đổi số đo độ dài bằng bảng hàng đã học.

a) Viết vào cột km²: đọc sang cột ha (dịch phải 1 cột, thêm 2 chữ số 0) được ha.
Viết vào cột ha: đọc sang cột m² (dịch phải 2 cột) được m.
Viết vào cột m²: đọc sang cột dm² (dịch phải 1 cột) được dm.

b) Viết vào cột ha: đọc sang cột km² (dịch trái 1 cột, đặt dấu phẩy) được km.
Viết vào cột m²: đọc sang cột ha (dịch trái 2 cột) được ha.
Viết vào cột dm²: đọc sang cột m² (dịch trái 1 cột) được m.

c) km ha ghép thành ha (mỗi chữ số đúng một cột).
ha m² ghép thành m² (điền đủ các cột dam², m² còn trống bằng 0).
mm² tách theo cột cm²–mm² được cm mm.

Vậy kết quả đọc theo bảng hoàn toàn khớp với Cách 1.

3Cách 3. Kiểm tra ngược bằng phép tính đảo

Định hướng. Sau khi có kết quả, nhân hoặc chia ngược lại để quay về số ban đầu — nếu khớp thì kết quả đúng, đây là cách tự kiểm tra bài làm.

a) ha nhân ngược: km² — khớp đề.
m² chia ngược: ha — khớp đề.
b) km² nhân ngược: ha — khớp đề.
ha nhân ngược: m² — khớp đề.
c) ha tách ngược: km² ha — khớp đề.
cm mm² đổi ngược ra mm²: mm² — khớp đề.

Vậy mọi kết quả đều được xác nhận đúng, trùng khớp với Cách 1 và Cách 2.

Nhận xét. Cách 3 không dùng để tìm đáp số mà dùng để tự kiểm tra lại bài làm, nên làm sau cùng.

⭐ Cách nên dùng khi đi thi. Làm bài nên dùng Cách 1 (nhân/chia trực tiếp theo bậc) vì nhanh nhất khi đã thuộc bảng đơn vị đo diện tích; dùng Cách 3 để tự kiểm tra lại sau khi làm xong.
Đáp số. a) ha; m; dm. b) km; ha; m. c) ha; m; cm mm.
Sai lầm thường gặp. Sai hay gặp ở câu b): m² đổi sang ha phải chia cho (2 bậc, vì cách nhau cả bậc dam² không dùng tới) chứ không phải chia cho 100 (1 bậc) — nếu chỉ chia 100 sẽ ra nhầm ha thay vì đúng ha. Câu c) dễ quên cộng phần đơn vị nhỏ, ví dụ chỉ viết m² mà quên cộng thêm m² của '10 ha 2 m²'.
🚀 Mở rộng. Em hãy thử đổi tiếp mm² sang đơn vị dm² (cách hai bậc) xem kết quả có còn là số nguyên không, hay phải viết dưới dạng số thập phân.
Bài 3 · Tiết 1 - Bài 3★Trang 54— Ước lượng đơn vị đo diện tích phù hợp với vật thật (dạng trắc nghiệm)
Tiết 1 - Bài 3 (trang 54). Khoanh vào chữ đặt trước câu trả lời đúng.
Phòng học của em có diện tích khoảng:
A. km  B. ha
C. m  D. dm
Kiến thức cần nhớ
  • m² là đơn vị đo diện tích những mặt phẳng cỡ vừa như phòng học, mặt bàn, sân nhà.
  • km², ha dùng đo diện tích rất lớn (thành phố, cánh đồng); dm², cm², mm² dùng đo diện tích rất nhỏ (quyển vở, con tem).
🔒 Đang kiểm tra quyền xem lời giải…
Bài 4 · Tiết 1 - Bài 4★★Trang 55— Toán có lời văn: tìm hai số khi biết tổng và hiệu (có đổi đơn vị đo diện tích)
Tiết 1 - Bài 4 (trang 55). Bác Hai có một mảnh đất với diện tích là ha. Bác chia mảnh đất thành hai khu: khu nuôi dê và khu nuôi cừu. Biết diện tích khu nuôi dê lớn hơn diện tích khu nuôi cừu là m. Tính diện tích khu nuôi cừu.
Tổng diện tích 2 khu = 1 ha = 10 000 m²; khu nuôi dê hơn khu nuôi cừu 2 000 m²Khu nuôi dê:Khu nuôi cừu:??Hiệu: 2 000 m²Tổng10 000 m²
Kiến thức cần nhớ
  • 1 ha = 10 000 m.
  • Tìm hai số biết tổng và hiệu: số bé = (tổng − hiệu) : 2; số lớn = (tổng + hiệu) : 2.
🔒 Đang kiểm tra quyền xem lời giải…
Bài 5 · Tiết 2 - Bài 1★Trang 55— Ước lượng đơn vị đo diện tích phù hợp với vật thật (dạng nối)
Tiết 2 - Bài 1 (trang 55). Nối số đo thích hợp với diện tích của mỗi đồ vật, địa danh dưới đây.
Thành phố Hồ Chí Minh  Sân trường  Bìa sách
km   cm   m
Thành phốHồ Chí MinhSân trườngBìa sách2 095 km²513 cm²400 m²
Kiến thức cần nhớ
  • km² đo diện tích rất lớn (thành phố, tỉnh); m² đo diện tích cỡ vừa (sân, phòng); cm² đo diện tích rất nhỏ (trang sách, bìa vở).
  • Diện tích thật của Thành phố Hồ Chí Minh khoảng 2 095 km².
🔒 Đang kiểm tra quyền xem lời giải…
Bài 6 · Tiết 2 - Bài 2★★Trang 55— Đổi đơn vị đo diện tích qua nhiều bậc (tiếp theo)
Tiết 2 - Bài 2 (trang 55). Viết số hoặc số thập phân thích hợp vào chỗ chấm.
a) cm = … m   m = … ha   ha = … km
b) m dm = … m   km ha = … km   dm cm = … cm
Kiến thức cần nhớ
  • 1 m = 10 000 cm; 1 ha = 10 000 m; 1 km = 100 ha; 1 dm = 100 cm.
  • Số đo ghép hai đơn vị (ví dụ 20 dm² 20 cm²) muốn đổi về MỘT đơn vị thì phải đổi từng phần về đúng đơn vị đích rồi cộng lại, không được viết thành phân số của đơn vị khác.
🔒 Đang kiểm tra quyền xem lời giải…
Bài 7 · Tiết 2 - Bài 3★★Trang 56— Toán có lời văn: diện tích hình chữ nhật có số đo là phân số
Tiết 2 - Bài 3 (trang 56). Họa sĩ Màu Nước vừa hoàn thành một bức tranh tường có dạng hình chữ nhật với chiều dài m và chiều rộng m. Tính diện tích của bức tranh tường đó.
3 m3/2 m
Kiến thức cần nhớ
  • Diện tích hình chữ nhật = chiều dài × chiều rộng.
  • Muốn nhân một số tự nhiên với một phân số: nhân số đó với tử số, giữ nguyên mẫu số.
🔒 Đang kiểm tra quyền xem lời giải…
Bài 8 · Tiết 2 - Bài 4★★Trang 56— Toán có lời văn: tìm phân số của một số (có đổi đơn vị đo diện tích)
Tiết 2 - Bài 4 (trang 56). Bác H'Mây có một mảnh đất với diện tích là ha. Bác đã dùng mảnh đất để xây dựng khu chăn nuôi. Hỏi bác H'Mây đã dùng bao nhiêu mét vuông đất để xây dựng khu chăn nuôi?
Mảnh đất 3 ha chia thành 6 phần bằng nhau1 phần dùng xây khu chăn nuôi (3 ha = 30 000 m²)Khu chănnuôi (1/6)
Kiến thức cần nhớ
  • 1 ha = 10 000 m.
  • Muốn tìm của một số, ta lấy số đó chia cho 6 (hoặc nhân với ).
🔒 Đang kiểm tra quyền xem lời giải…

🎯 Học tiếp

📚 Cùng chương: Chủ đề 3. Một số đơn vị đo diện tích