Bài 20. Phép trừ số thập phân

Định hướng. Đặt các chữ số cùng hàng thẳng cột, dấu phẩy thẳng dấu phẩy; câu c, d hai số không cùng số chữ số ở phần thập phân nên phải thêm chữ số 0 vào cho đủ trước khi trừ.

Vậy: a) $12,4$; b) $2,58$; c) $16,18$; d) $3,15$.

Định hướng. Nhân cả số bị trừ và số trừ với $10$ hoặc $100$ để mất dấu phẩy, trừ như số tự nhiên, rồi chia kết quả lại cho đúng số đã nhân để trả dấu phẩy về chỗ cũ.

Vậy: a) $12,4$; b) $2,58$; c) $16,18$; d) $3,15$ — khớp với Cách 1.

Định hướng. Tách riêng phần nguyên và phần thập phân của mỗi số rồi trừ từng phần; phần thập phân không đủ trừ thì mượn $1$ đơn vị từ phần nguyên rồi trừ tiếp.

Vậy: a) $12,4$; b) $2,58$; c) $16,18$; d) $3,15$ — cả ba cách đều thống nhất.

Nhận xét. Cách 3 giải thích rõ vì sao phải "mượn" khi đặt tính cột dọc như ở câu b) — đúng là bước hay nhầm nhất khi trừ số thập phân.

Định hướng. Tính lại từng phép trừ theo đúng quy tắc đặt tính rồi so sánh với kết quả đã in để điền Đ hoặc S.

Vậy: a) S; b) Đ; c) S.

Định hướng. Nếu phép trừ đúng thì Số trừ cộng Hiệu phải bằng đúng Số bị trừ; lấy tổng đó so sánh với số bị trừ đã cho để kết luận Đ hoặc S.

Vậy: a) S; b) Đ; c) S — khớp với Cách 1.

Định hướng. Làm tròn số bị trừ và số trừ đến số tự nhiên gần nhất rồi trừ nhẩm, so hiệu ước lượng với hiệu đã in — nếu lệch nhau quá xa thì chắc chắn sai, khỏi cần tính chính xác.

Vậy: a) S; b) Đ; c) S — cả ba cách đều cho cùng kết luận.

Nhận xét. Cách 3 (ước lượng) giúp phát hiện phép tính sai rõ ràng cực nhanh mà không cần đặt tính đầy đủ, rất hữu ích khi làm bài trắc nghiệm Đ, S.