Chủ đề 2. Phép cộng, phép trừ trong phạm vi 20

Bài 8. Bảng cộng (qua 10)

SGK Toán 2 — Kết nối tri thức, tập 1 · 9 bài tập, mỗi câu ít nhất 2 cách giải.

Bài 1 · Khám phá★Trang 33— Hoàn thành bảng cộng (qua 10) bằng đếm que tính và tách số cho tròn chục

Khám phá (trang 33). Số ?
a) Bốn hàng que tính (que hồng và que xanh) minh hoạ bốn phép cộng qua 10: hàng 1 có 9 que hồng và 2 que xanh, đã ghi sẵn

9 + 2 = 11

; hàng 2 có 8 que hồng và 6 que xanh, ghi

8 + 6 = ?

; hàng 3 có 7 que hồng và 5 que xanh, ghi

7 + 5 = ?

; hàng 4 có 6 que hồng và 6 que xanh, ghi

6 + 6 = ?

. Đếm tổng số que ở mỗi hàng để tìm số cần điền, rồi cùng Rô-bốt hoàn thành luôn bảng cộng (qua 10).
b) Bảng cộng (qua 10) — mỗi hàng có số hạng thứ hai giống nhau, số hạng thứ nhất giảm dần từ 9, tìm các số còn thiếu:

9 + 2 = 11

9 + 3 = ?

;

8 + 3 = 11

9 + 4 = 13

;

8 + 4 = 12

;

7 + 4 = 11

9 + 5 = 14

;

8 + 5 = 13

;

7 + 5 = ?

;

6 + 5 = 11

9 + 6 = 15

;

8 + 6 = 14

;

7 + 6 = 13

;

6 + 6 = 12

;

5 + 6 = 11

9 + 7 = 16

;

8 + 7 = 15

;

7 + 7 = 14

;

6 + 7 = 13

;

5 + 7 = ?

;

4 + 7 = 11

9 + 8 = 17

;

8 + 8 = 16

;

7 + 8 = 15

;

6 + 8 = 14

;

5 + 8 = 13

;

4 + 8 = 12

;

3 + 8 = 11

9 + 9 = 18

;

8 + 9 = 17

;

7 + 9 = 16

;

6 + 9 = 15

;

5 + 9 = 14

;

4 + 9 = 13

;

3 + 9 = ?

;

2 + 9 = 11

Kiến thức cần nhớ

Phép cộng có tổng lớn hơn 10 gọi là phép cộng qua 10.
Muốn cộng qua 10, tách số hạng thứ hai thành hai phần sao cho một phần cộng với số hạng thứ nhất tròn 10, phần còn lại cộng thêm sau.
Đổi chỗ hai số hạng trong phép cộng thì tổng không đổi.

🧠 Phân tích tư duy

Mỗi phép cộng còn thiếu trong khung que tính và trong bảng đều là phép cộng qua 10 (tổng lớn hơn 10), nên tách số hạng thứ hai thành hai phần: một phần vừa đủ ghép với số hạng thứ nhất cho tròn 10, phần còn lại cộng thêm vào sau là tính ra ngay. Bẫy của đề là

7 + 5

xuất hiện ở cả hai chỗ (khung que tính và bảng cộng), tính một lần là dùng được cho cả hai; còn

5 + 7

và

3 + 9

ở bảng thì đổi chỗ số hạng của

7 + 5

và

9 + 3

nên không cần tách chục lại từ đầu.

1Cách 1. Tách số cho tròn chục, tính trực tiếp toàn bộ

Định hướng. Mỗi phép cộng còn thiếu đều là phép cộng qua 10, tách số hạng thứ hai thành hai phần sao cho một phần ghép với số hạng thứ nhất tròn 10, phần còn lại cộng thêm vào sau.

8 + 6 = 8 + (2 + 4) = 10 + 4 = 14

7 + 5 = 7 + (3 + 2) = 10 + 2 = 12

6 + 6 = 6 + (4 + 2) = 10 + 2 = 12

9 + 3 = 9 + (1 + 2) = 10 + 2 = 12

5 + 7 = 5 + (5 + 2) = 10 + 2 = 12

3 + 9 = 3 + (7 + 2) = 10 + 2 = 12

Vậy $8 + 6 = 14$ ; $7 + 5 = 12$ ; $6 + 6 = 12$ ; $9 + 3 = 12$ ; $5 + 7 = 12$ ; $3 + 9 = 12$ .

2Cách 2. Tính bốn phép rồi dùng tính chất giao hoán suy hai phép còn lại

Định hướng. Tính trực tiếp bốn phép cộng bằng cách tách cho tròn 10, rồi dùng tính chất đổi chỗ hai số hạng để suy ra hai phép cộng còn lại mà không cần tách số thêm lần nào nữa.

8 + 6 = 8 + (2 + 4) = 10 + 4 = 14

7 + 5 = 7 + (3 + 2) = 10 + 2 = 12

6 + 6 = 6 + (4 + 2) = 10 + 2 = 12

9 + 3 = 9 + (1 + 2) = 10 + 2 = 12

5 + 7 = 7 + 5 = 12

3 + 9 = 9 + 3 = 12

Vậy kết quả giống Cách 1: $8 + 6 = 14$ ; $7 + 5 = 12$ ; $6 + 6 = 12$ ; $9 + 3 = 12$ ; $5 + 7 = 12$ ; $3 + 9 = 12$ .

Nhận xét. Nhờ tính chất đổi chỗ số hạng, biết $7 + 5$ là biết luôn $5 + 7$ , biết $9 + 3$ là biết luôn $3 + 9$ , khỏi phải tách chục thêm hai lần.

⭐ Cách nên dùng khi đi thi. Đi thi nên dùng Cách 2: chỉ tách chục 4 lần (

8 + 6

7 + 5

6 + 6

9 + 3

), còn

5 + 7

và

3 + 9

suy ra ngay bằng tính chất giao hoán, đỡ mất công tách thêm hai lần.

Đáp số.

8 + 6 = 14

;

7 + 5 = 12

;

6 + 6 = 12

;

9 + 3 = 12

;

5 + 7 = 12

;

3 + 9 = 12

Sai lầm thường gặp. Tách số hạng thứ hai sai lượng cần ghép cho tròn 10 — ví dụ tách

8 + 6

thành

8 + (1 + 5)

thay vì

8 + (2 + 4)

, khiến phép cộng đầu

8 + 1

chưa tròn 10, dẫn tới kết quả sai.

🚀 Mở rộng. Nhìn theo hàng ngang của bảng, các ô

9 + 3

7 + 5

5 + 7

3 + 9

đều có tổng bằng 12 — thử tìm xem đường có tổng bằng 15 gồm những phép cộng nào trong bảng.

Mở bài này trong app ↗

Bài 2 · Hoạt động 1★Trang 33— Tính nhẩm các phép cộng qua 10 dựa vào bảng cộng vừa lập

Hoạt động 1 (trang 33). Tính nhẩm.

9 + 5

8 + 3

7 + 7

6 + 6

7 + 6

9 + 4

Kiến thức cần nhớ

Bảng cộng (qua 10) vừa lập ở phần Khám phá dùng để tính nhẩm nhanh.
Tách số cho tròn chục giúp tính nhẩm phép cộng qua 10.

🧠 Phân tích tư duy

Sáu phép tính đều là các phép cộng qua 10 vừa xuất hiện trong bảng cộng ở phần Khám phá, chỉ cần nhớ lại kết quả đã lập hoặc tách số cho tròn chục để tính nhanh. Bẫy của đề là

7 + 7

và

6 + 6

có hai số hạng giống nhau, dễ cộng nhầm sang bảng nhân đã quen mắt.

1Cách 1. Nhớ lại bảng cộng vừa lập

Định hướng. Đối chiếu từng phép tính với bảng cộng (qua 10) vừa hoàn thành ở phần Khám phá để đọc ngay kết quả.

9 + 5 = 14

8 + 3 = 11

7 + 7 = 14

6 + 6 = 12

7 + 6 = 13

9 + 4 = 13

Vậy $9 + 5 = 14$ ; $8 + 3 = 11$ ; $7 + 7 = 14$ ; $6 + 6 = 12$ ; $7 + 6 = 13$ ; $9 + 4 = 13$ .

2Cách 2. Tách số cho tròn chục (tính lại độc lập)

Định hướng. Không tra bảng, tách số hạng thứ hai cho tròn 10 rồi cộng phần dư để tự tính lại từng phép tính.

9 + 5 = 9 + (1 + 4) = 10 + 4 = 14

8 + 3 = 8 + (2 + 1) = 10 + 1 = 11

7 + 7 = 7 + (3 + 4) = 10 + 4 = 14

6 + 6 = 6 + (4 + 2) = 10 + 2 = 12

7 + 6 = 7 + (3 + 3) = 10 + 3 = 13

9 + 4 = 9 + (1 + 3) = 10 + 3 = 13

Vậy kết quả giống Cách 1.

Nhận xét. Tách chục giúp tự kiểm tra lại nếu chưa chắc đã nhớ đúng bảng cộng.

⭐ Cách nên dùng khi đi thi. Đi thi nên dùng Cách 1: đã thuộc bảng cộng thì đọc kết quả ngay, nhanh hơn hẳn việc tách chục lại từ đầu.

Đáp số.

9 + 5 = 14

;

8 + 3 = 11

;

7 + 7 = 14

;

6 + 6 = 12

;

7 + 6 = 13

;

9 + 4 = 13

Sai lầm thường gặp. Nhớ nhầm

7 + 7

(phép cộng) thành 49 — đó là kết quả của phép nhân

7 \times 7

, không phải phép cộng đề bài hỏi.

🚀 Mở rộng. Nếu đổi

6 + 6

thành

6 + 6 + 6

(cộng thêm một lần 6 nữa) thì kết quả là bao nhiêu?

Mở bài này trong app ↗

Bài 3 · Hoạt động 2★★Trang 34— Tính kết quả phép cộng qua 10 rồi nối với số cho trước (dạng nối kết quả)

Hoạt động 2 (trang 34). Tìm cá cho mèo.
Ba chú mèo mang tấm thẻ ghi phép tính: mèo thứ nhất ghi

7 + 6

, mèo thứ hai ghi

9 + 3

, mèo thứ ba ghi

8 + 9

. Dưới ao có ba con cá ghi sẵn các số 13, 17, 12. Mẫu đã nối sẵn mèo ghi

7 + 6

với cá ghi 13; nối tiếp hai chú mèo còn lại với đúng con cá ghi kết quả phép tính của mình.

Kiến thức cần nhớ

Muốn nối đúng, phải tính ra kết quả của phép cộng rồi mới tìm số giống hệt trên con cá.

🧠 Phân tích tư duy

Mẫu đã nối sẵn một cặp (

7 + 6 = 13

) để chỉ cách làm: tính ra kết quả rồi tìm đúng con cá ghi số đó. Bẫy của đề là ba con cá xếp không theo thứ tự các phép tính, phải tính xong mới biết nối vào cá nào, không được đoán theo vị trí gần nhau trên hình.

1Cách 1. Tính lần lượt rồi tra đúng số trên cá

Định hướng. Tính từng phép cộng của mỗi chú mèo, so với ba số trên cá rồi nối.

7 + 6 = 13

(đã nối mẫu)

9 + 3 = 12

8 + 9 = 17

Vậy mèo $9 + 3$ nối với cá 12, mèo $8 + 9$ nối với cá 17.

2Cách 2. Tách số cho tròn chục rồi so khớp

Định hướng. Tách số hạng thứ hai để cộng cho tròn 10, tính ra số rồi so với ba số trên cá.

9 + 3 = 9 + (1 + 2) = 10 + 2 = 12

8 + 9 = 8 + (2 + 7) = 10 + 7 = 17

Vậy kết quả giống Cách 1: mèo $9 + 3$ nối cá 12, mèo $8 + 9$ nối cá 17.

Nhận xét. Tách chục giúp kiểm tra lại nếu chưa chắc kết quả tính nhẩm.

⭐ Cách nên dùng khi đi thi. Đi thi nên dùng Cách 1: tính nhẩm trực tiếp nhanh hơn, chỉ dùng Cách 2 để kiểm tra lại khi chưa chắc chắn.

Đáp số. Mèo

7 + 6

nối cá 13 (mẫu); mèo

9 + 3

nối cá 12; mèo

8 + 9

nối cá 17.

Sai lầm thường gặp. Nối theo vị trí gần nhau trên hình thay vì tính đúng kết quả — cá 17 tuy vẽ ở vị trí không xa mèo

9 + 3

nhưng

9 + 3 = 12

chứ không phải 17.

🚀 Mở rộng. Nếu đổi thẻ mèo thứ hai thành

9 + 8

thì phải tìm thêm con cá nào để nối cho đúng?

Mở bài này trong app ↗

Bài 4 · Hoạt động 3★★Trang 34— Tính kết quả nhiều phép cộng qua 10 rồi so sánh để tìm các kết quả bằng nhau, lớn nhất, bé nhất

Hoạt động 3 (trang 34). a) Những đèn lồng nào ghi phép tính có kết quả bằng nhau?
b) Trong bốn đèn lồng màu đỏ, đèn lồng nào ghi phép tính có kết quả lớn nhất, đèn lồng nào ghi phép tính có kết quả bé nhất?
(Sáu chiếc đèn lồng treo trước hiên nhà ghi các phép tính:

7 + 5

(đèn đỏ),

9 + 5

(đèn vàng),

4 + 8

(đèn đỏ),

6 + 5

(đèn đỏ),

9 + 3

(đèn hồng tím),

8 + 7

(đèn đỏ).)

Kiến thức cần nhớ

Muốn biết các kết quả có bằng nhau không, phải tính ra số rồi so sánh.
So sánh nhiều số: số lớn nhất là số hơn tất cả các số còn lại, số bé nhất là số kém tất cả các số còn lại.

🧠 Phân tích tư duy

Đề có sáu phép tính khác màu đèn lồng. Câu a) so sánh trên cả sáu đèn, còn câu b) chỉ so sánh riêng bốn đèn màu đỏ, nên phải tính hết rồi mới lọc đúng nhóm màu. Bẫy của đề là dễ so sánh lẫn đèn màu khác (vàng, hồng tím) vào bốn đèn đỏ ở câu b).

1Cách 1. Tính hết sáu phép tính rồi lọc theo câu hỏi

Định hướng. Tính ra kết quả của cả sáu đèn lồng trước, sau đó mới lọc theo từng câu hỏi.

7 + 5 = 12

9 + 5 = 14

4 + 8 = 12

6 + 5 = 11

9 + 3 = 12

8 + 7 = 15

Vậy a) ba đèn lồng $7 + 5$ , $4 + 8$ , $9 + 3$ cùng có kết quả bằng 12. b) Trong bốn đèn đỏ ( $7 + 5 = 12$ ; $4 + 8 = 12$ ; $6 + 5 = 11$ ; $8 + 7 = 15$ ), đèn $8 + 7$ có kết quả lớn nhất (15), đèn $6 + 5$ có kết quả bé nhất (11).

2Cách 2. Tách số cho tròn chục để tính rồi so sánh

Định hướng. Tách số hạng thứ hai cho tròn 10 để tính lại từng phép tính, dùng khi chưa chắc chắn kết quả tính nhẩm.

7 + 5 = 7 + (3 + 2) = 10 + 2 = 12

4 + 8 = 4 + (6 + 2) = 10 + 2 = 12

6 + 5 = 6 + (4 + 1) = 10 + 1 = 11

9 + 3 = 9 + (1 + 2) = 10 + 2 = 12

8 + 7 = 8 + (2 + 5) = 10 + 5 = 15

Vậy kết quả giống Cách 1.

Nhận xét. Tách chục giúp chắc chắn hơn khi chưa thuộc kỹ bảng cộng.

⭐ Cách nên dùng khi đi thi. Đi thi nên dùng Cách 1 (tính nhẩm trực tiếp từ bảng cộng đã thuộc), nhanh hơn hẳn việc tách chục lại cả sáu phép tính.

Đáp số. a) Ba đèn lồng

7 + 5

4 + 8

9 + 3

cùng có kết quả bằng 12. b) Trong bốn đèn đỏ, đèn

8 + 7 = 15

có kết quả lớn nhất, đèn

6 + 5 = 11

có kết quả bé nhất.

Sai lầm thường gặp. Quên đúng luật câu b) chỉ xét bốn đèn màu đỏ, lại so sánh luôn cả đèn vàng

9 + 5 = 14

hoặc đèn hồng tím

9 + 3 = 12

vào nhóm tìm lớn nhất — hai đèn đó không phải màu đỏ nên không được tính vào câu b).

🚀 Mở rộng. Nếu thêm một đèn lồng đỏ ghi

5 + 9

vào nhóm bốn đèn đỏ, đèn đó có làm đổi kết quả lớn nhất hay không?

Mở bài này trong app ↗

Bài 5 · Luyện tập · Bài 1★Trang 34— Tìm tổng khi biết hai số hạng (phép cộng qua 10)

Luyện tập · Bài 1 (trang 34). Số?

Số hạng	7	9	4	8	6	9
Số hạng	5	3	8	4	7	8
Tổng	12	?	?	?	13	?

Kiến thức cần nhớ

Tổng bằng số hạng thứ nhất cộng với số hạng thứ hai.
Phép cộng qua 10: tách số cho tròn chục rồi cộng phần dư.

🧠 Phân tích tư duy

Cột 1 và cột 5 đã có sẵn tổng (

7 + 5 = 12

;

6 + 7 = 13

) làm mẫu, chỉ cần lấy hai số hạng cùng cột cộng lại để tìm bốn tổng còn thiếu ở cột 2, 3, 4, 6. Bẫy của đề là mọi phép cộng đều qua 10, cộng nhẩm không cẩn thận dễ quên phần chục.

1Cách 1. Cộng nhẩm trực tiếp theo cột

Định hướng. Lấy hai số hạng ở cùng một cột cộng lại với nhau để ra tổng của cột đó.

Cột 2:

9 + 3 = 12

Cột 3:

4 + 8 = 12

Cột 4:

8 + 4 = 12

Cột 6:

9 + 8 = 17

Vậy các tổng còn thiếu lần lượt là 12, 12, 12, 17.

2Cách 2. Tách số cho tròn chục rồi cộng phần dư

Định hướng. Tách số hạng thứ hai cho tròn 10 với số hạng thứ nhất, rồi cộng phần còn dư.

Cột 2:

9 + 3 = 9 + (1 + 2) = 10 + 2 = 12

Cột 3:

4 + 8 = 4 + (6 + 2) = 10 + 2 = 12

Cột 4:

8 + 4 = 8 + (2 + 2) = 10 + 2 = 12

Cột 6:

9 + 8 = 9 + (1 + 7) = 10 + 7 = 17

Vậy kết quả giống Cách 1: 12, 12, 12, 17.

Nhận xét. Tách chục cho thấy rõ vì sao ba cột đầu đều tròn 12.

⭐ Cách nên dùng khi đi thi. Đi thi nên dùng Cách 1: cộng nhẩm trực tiếp theo cột, nhanh hơn việc tách chục từng cột.

Đáp số. Các tổng còn thiếu lần lượt là 12; 12; 12; 17.

Sai lầm thường gặp. Cộng nhầm số hạng ở cột này với số hạng ở cột khác (nhìn lệch hàng), ra kết quả sai vì không cộng đúng hai số hạng cùng một cột.

🚀 Mở rộng. Nếu đổi số hạng thứ hai của cột 6 từ 8 thành 9, tổng của cột đó sẽ đổi thành bao nhiêu?

Mở bài này trong app ↗

Bài 6 · Luyện tập · Bài 2★★Trang 34— Tính số cần tìm theo chuỗi phép tính nối tiếp (cộng, trừ qua 10)

Luyện tập · Bài 2 (trang 34). Số?
a) Bắt đầu từ số 8 (hình vuông), cộng thêm 6 thì được số ghi trong hình tròn; lấy số đó trừ đi 4 thì được số ghi trong hình ngôi sao.
b) Bắt đầu từ số 5 (hình tròn), cộng thêm 9 thì được số ghi trong hình vuông; lấy số đó cộng thêm 4 thì được số ghi trong hình tam giác; lấy số đó trừ đi 8 thì được số ghi trong hình ngôi sao.

Kiến thức cần nhớ

Trong sơ đồ nhiều mũi tên nối tiếp, kết quả của bước trước là số bắt đầu của bước sau.
Phép cộng qua 10: tách số cho tròn chục rồi cộng phần dư.

🧠 Phân tích tư duy

Mỗi sơ đồ có nhiều mũi tên nối tiếp, kết quả của bước trước là số bắt đầu của bước sau, phải tính đúng thứ tự từ trái sang phải, không được bỏ qua bước nào. Bẫy của đề là câu b) có tới ba bước liên tiếp, dễ quên số vừa tính được ở hình vuông để dùng cho bước cộng thêm 4 tiếp theo.

1Cách 1. Tính lần lượt theo đúng thứ tự mũi tên

Định hướng. Tính lần lượt từng ô theo đúng chiều mũi tên, không bỏ sót bước nào.

8 + 6 = 14

(hình tròn)

14 - 4 = 10

(hình ngôi sao)

b)

5 + 9 = 14

(hình vuông)

14 + 4 = 18

(hình tam giác)

18 - 8 = 10

(hình ngôi sao)

Vậy a) hình tròn là 14, hình ngôi sao là 10. b) hình vuông là 14, hình tam giác là 18, hình ngôi sao là 10.

2Cách 2. Gộp bước cộng rồi trừ liền nhau thành một phép tính

Định hướng. Khi vừa cộng thêm vừa trừ bớt liên tiếp, có thể gộp lại thành một lần tăng (hoặc giảm) đúng bằng phần chênh lệch giữa hai số đó, nhưng vẫn phải ghi rõ số ở từng hình vì đề yêu cầu điền đủ.

8 + 6 = 14

(hình tròn)
cộng thêm 6 rồi trừ đi 4 tức là tăng thêm

6 - 4 = 2

8 + 2 = 10

(hình ngôi sao)

b)

5 + 9 = 14

(hình vuông)
cộng thêm 9 rồi cộng thêm 4 tức là tăng thêm

9 + 4 = 13

5 + 13 = 18

(hình tam giác)

18 - 8 = 10

(hình ngôi sao)

Vậy kết quả giống Cách 1.

Nhận xét. Gộp các bước cộng, trừ liên tiếp giúp đoán nhanh số cuối cùng, nhưng vẫn phải tính đủ từng hình theo Cách 1 vì đề hỏi cả số ở giữa.

⭐ Cách nên dùng khi đi thi. Đi thi nên dùng Cách 1: tính lần lượt từng bước, chắc chắn không bỏ sót số nào cần điền, dù Cách 2 đoán nhanh kết quả cuối.

Đáp số. a) Hình tròn: 14; hình ngôi sao: 10. b) Hình vuông: 14; hình tam giác: 18; hình ngôi sao: 10.

Sai lầm thường gặp. Ở câu b), quên số vừa tính ở hình vuông (14) mà lấy nhầm số 5 ban đầu để cộng thêm 4, ra kết quả sai cho hình tam giác.

🚀 Mở rộng. Nếu câu a) đổi phép trừ cuối thành trừ đi 8 thay vì trừ đi 4, hình ngôi sao sẽ ghi số nào?

Mở bài này trong app ↗

Bài 7 · Luyện tập · Bài 3★★Trang 35— Tính kết quả phép cộng qua 10 rồi nối với số cho trước (dạng nối kết quả)

Luyện tập · Bài 3 (trang 35). Tìm tổ ong cho gấu.
Ba chú gấu mang tấm biển ghi phép tính: gấu thứ nhất ghi

9 + 4

, gấu thứ hai ghi

8 + 7

, gấu thứ ba ghi

6 + 8

. Trên cây có ba tổ ong ghi sẵn các số 14, 13, 15. Mẫu đã nối sẵn gấu ghi

6 + 8

với tổ ong ghi 14; nối tiếp hai chú gấu còn lại với đúng tổ ong ghi kết quả phép tính của mình.

Kiến thức cần nhớ

Muốn nối đúng, phải tính ra kết quả của phép cộng rồi mới tìm số giống hệt trên tổ ong.

🧠 Phân tích tư duy

Giống bài Tìm cá cho mèo, mẫu đã nối sẵn một cặp (

6 + 8 = 14

) để chỉ cách làm, còn lại phải tính ra kết quả rồi tìm đúng tổ ong ghi số đó. Bẫy của đề là

9 + 4

và

8 + 7

có tổng khá gần nhau (13 và 15), dễ nối nhầm nếu tính ẩu.

1Cách 1. Tính lần lượt rồi tra đúng số trên tổ ong

Định hướng. Tính từng phép cộng của mỗi chú gấu, so với ba số trên tổ ong rồi nối.

6 + 8 = 14

(đã nối mẫu)

9 + 4 = 13

8 + 7 = 15

Vậy gấu $9 + 4$ nối tổ ong 13, gấu $8 + 7$ nối tổ ong 15.

2Cách 2. Tách số cho tròn chục rồi so khớp

Định hướng. Tách số hạng thứ hai để cộng cho tròn 10, tính ra số rồi so với ba số trên tổ ong.

9 + 4 = 9 + (1 + 3) = 10 + 3 = 13

8 + 7 = 8 + (2 + 5) = 10 + 5 = 15

Vậy kết quả giống Cách 1.

Nhận xét. Tách chục giúp kiểm tra chắc chắn khi hai kết quả gần nhau, dễ nhầm lẫn.

⭐ Cách nên dùng khi đi thi. Đi thi nên dùng Cách 1 tính nhẩm trực tiếp, chỉ dùng Cách 2 để kiểm tra lại vì 13 và 15 khá gần nhau, dễ nhầm lẫn.

Đáp số. Gấu

6 + 8

nối tổ ong 14 (mẫu); gấu

9 + 4

nối tổ ong 13; gấu

8 + 7

nối tổ ong 15.

Sai lầm thường gặp. Tính nhẩm ẩu

8 + 7

ra 14 (nhầm với kết quả mẫu

6 + 8 = 14

) rồi nối nhầm gấu

8 + 7

vào tổ ong 14 — tổ ong đó đã có gấu

6 + 8

nối rồi.

🚀 Mở rộng. Nếu đổi biển của gấu thứ ba thành

7 + 9

thì gấu đó còn nối được với tổ ong nào trong ba tổ đã cho không?

Mở bài này trong app ↗

Bài 8 · Luyện tập · Bài 4★★Trang 35— So sánh tổng của phép cộng qua 10 với một số hoặc với tổng khác

Luyện tập · Bài 4 (trang 35). >; <; =?
a)

6 + 6

11

7 + 5

12

9 + 3

3 + 9

9 + 2

7 + 7

Kiến thức cần nhớ

Muốn so sánh hai phép tính, phải tính ra số rồi mới so sánh được.
Đổi chỗ hai số hạng trong phép cộng thì tổng không đổi.

🧠 Phân tích tư duy

Câu a) so sánh kết quả phép cộng với một số cho sẵn, câu b) so sánh hai phép cộng với nhau — cả hai đều phải tính ra số rồi mới điền đúng dấu, không được đoán dấu theo cảm tính. Bẫy của đề là câu b) dòng đầu chỉ đổi chỗ số hạng (

9 + 3

và

3 + 9

), kết quả chắc chắn bằng nhau mà không cần tính.

1Cách 1. Tính ra số rồi so sánh

Định hướng. Tính kết quả từng phép cộng rồi so sánh với số (hoặc phép tính) còn lại để chọn đúng dấu.

6 + 6 = 12

, mà

12 > 11

nên

6 + 6 > 11

7 + 5 = 12

, mà

12 = 12

nên

7 + 5 = 12

9 + 3 = 12

;

3 + 9 = 12

; mà

12 = 12

nên

9 + 3 = 3 + 9

9 + 2 = 11

;

7 + 7 = 14

; mà

11 < 14

nên

9 + 2 < 7 + 7

Vậy a) $6 + 6 > 11$ ; $7 + 5 = 12$ . b) $9 + 3 = 3 + 9$ ; $9 + 2 < 7 + 7$ .

2Cách 2. Nhận ra tính chất đổi chỗ số hạng cho một dòng, còn lại vẫn tính rồi so sánh

Định hướng. Dòng $9 + 3$ và $3 + 9$ chỉ đổi chỗ số hạng nên chắc chắn bằng nhau, không cần tính; ba dòng còn lại vẫn phải tính ra số rồi so sánh.

9 + 3

và

3 + 9

chỉ đổi chỗ số hạng nên bằng nhau:

9 + 3 = 3 + 9

6 + 6 = 12

, mà

12 > 11

nên

6 + 6 > 11

7 + 5 = 12

, mà

12 = 12

nên

7 + 5 = 12

9 + 2 = 11

;

7 + 7 = 14

; mà

11 < 14

nên

9 + 2 < 7 + 7

Vậy kết quả giống Cách 1.

Nhận xét. Nhận ra ngay cặp đổi chỗ số hạng giúp bớt một phép tính phải làm.

⭐ Cách nên dùng khi đi thi. Đi thi nên dùng Cách 2 cho dòng

9 + 3

3 + 9

(nhận ra ngay nhờ đổi chỗ số hạng), còn lại vẫn tính như Cách 1 cho chắc chắn.

Đáp số. a)

6 + 6 > 11

;

7 + 5 = 12

. b)

9 + 3 = 3 + 9

;

9 + 2 < 7 + 7

Sai lầm thường gặp. So sánh

9 + 2

với

7 + 7

mà chỉ nhìn số hạng đầu (9 lớn hơn 7) rồi vội điền dấu lớn hơn — thực ra phải tính ra tổng:

9 + 2 = 11

còn

7 + 7 = 14

, nên

9 + 2

mới là số bé hơn.

🚀 Mở rộng. Nếu đổi dòng

9 + 2

7 + 7

thành

9 + 2

8 + 3

thì điền dấu gì?

Mở bài này trong app ↗

Bài 9 · Luyện tập · Bài 5★Trang 35— Bài toán có lời văn: tìm tổng số người trong hai ca-bin (phép cộng qua 10)

Luyện tập · Bài 5 (trang 35). Trong ca-bin thứ nhất có 7 người, trong ca-bin thứ hai có 8 người. Hỏi trong hai ca-bin có tất cả bao nhiêu người?

Kiến thức cần nhớ

Muốn tìm số lượng của cả hai nhóm gộp lại, ta lấy số lượng nhóm này cộng với số lượng nhóm kia.

🧠 Phân tích tư duy

Đề cho số người ở từng ca-bin riêng và hỏi 'tất cả' nên phải cộng hai số đã cho lại với nhau. Bẫy của đề là tên gọi 'ca-bin' lạ, dễ khiến học sinh bối rối, nhưng bản chất chỉ là phép cộng hai số đã biết, không có bước tìm số trung gian nào.

1Cách 1. Cộng nhẩm trực tiếp

Định hướng. Đề hỏi 'tất cả', tức là cộng số người ở ca-bin thứ nhất với số người ở ca-bin thứ hai.

Tóm tắt
Ca-bin thứ nhất: 7 người
Ca-bin thứ hai: 8 người
Cả hai ca-bin: ? người

Bài giải
Số người có trong cả hai ca-bin là:

7 + 8 = 15

(người)
Đáp số: 15 người.

Vậy trong hai ca-bin có tất cả 15 người.

2Cách 2. Tách số cho tròn chục

Định hướng. Vẫn cộng số người hai ca-bin như Cách 1, nhưng tách số hạng cho tròn 10 để tính nhẩm chắc chắn hơn.

Bài giải
Số người có trong cả hai ca-bin là:

7 + 8 = 7 + (3 + 5) = 10 + 5 = 15

(người)
Đáp số: 15 người.

Vậy kết quả giống Cách 1: có tất cả 15 người.

Nhận xét. Tách chục giúp nhìn rõ vì sao tổng lại qua 10, nhưng Cách 1 cộng nhẩm trực tiếp nhanh hơn nếu đã thuộc bảng cộng.

⭐ Cách nên dùng khi đi thi. Đi thi nên dùng Cách 1: cộng nhẩm trực tiếp bằng bảng cộng đã thuộc, nhanh hơn việc tách chục.

Đáp số. 15 người.

Sai lầm thường gặp. Nhầm đề hỏi 'hơn kém nhau bao nhiêu' nên lấy

8 - 7 = 1

(người) thay vì phải cộng lại để tìm tổng số người.

🚀 Mở rộng. Nếu ca-bin thứ ba có thêm 9 người nữa thì tất cả ba ca-bin có bao nhiêu người?

Mở bài này trong app ↗