Chủ đề 8. Phép nhân, phép chia

Bài 38. Thừa số, tích

Vở bài tập Toán 2 — Kết nối tri thức, tập 2 · 8 bài tập, mỗi câu ít nhất 2 cách giải.

Bài 1 · Tiết 1 · Bài 1★Trang 6— Xác định thừa số thứ nhất, thừa số thứ hai và tích trong phép nhân qua bảng số
Bài 1 (trang 6, Tiết 1). Số?
Phép nhân
Thừa số3???
Thừa số5???
Tích15???
Kiến thức cần nhớ
  • Phép nhân viết theo thứ tự: thừa số thứ nhất × thừa số thứ hai = tích.
  • Thừa số là hai số được đem nhân với nhau; tích là kết quả của phép nhân đó.
🧠 Phân tích tư duy
Mỗi phép nhân đã cho ở đầu cột đều viết theo đúng thứ tự "thừa số thứ nhất × thừa số thứ hai = tích", nên chỉ cần nhìn đúng ba vị trí rồi chép lại vào ba hàng bên dưới. Bẫy của đề là dễ chép lộn thừa số thứ nhất xuống hàng thừa số thứ hai (ví dụ chép 5 vào hàng "Thừa số" đầu thay vì 2 ở cột ) vì hai hàng "Thừa số" trông giống hệt nhau, phải đối chiếu đúng thứ tự viết trong phép tính.
1Cách 1. Đọc trực tiếp từng phép nhân đã cho rồi ghi đúng vị trí

Định hướng. Nhìn vào phép nhân đã viết sẵn ở đầu mỗi cột, xác định số đứng trước dấu × là thừa số thứ nhất, số đứng sau dấu × là thừa số thứ hai, số sau dấu = là tích.

: thừa số thứ nhất là 2, thừa số thứ hai là 5, tích là 10.
: thừa số thứ nhất là 4, thừa số thứ hai là 2, tích là 8.
: thừa số thứ nhất là 6, thừa số thứ hai là 3, tích là 18.

Vậy bảng được điền đầy đủ: cột 2 là 2; 5; 10, cột 3 là 4; 2; 8, cột 4 là 6; 3; 18.

2Cách 2. Đổi mỗi phép nhân thành phép cộng nhiều số hạng bằng nhau để kiểm tra lại

Định hướng. Viết mỗi phép nhân thành tổng các số hạng bằng nhau, cộng lại xem có đúng bằng tích đã cho không, từ đó khẳng định chắc chắn hai thừa số cần điền.

: khớp đúng tích 10 đã cho, nên thừa số là 2 và 5.
: khớp đúng tích 8 đã cho, nên thừa số là 4 và 2.
: khớp đúng tích 18 đã cho, nên thừa số là 6 và 3.

Vậy kết quả điền bảng giống hệt Cách 1: cột 2 là 2; 5; 10, cột 3 là 4; 2; 8, cột 4 là 6; 3; 18.

Nhận xét. Cách 2 chậm hơn Cách 1 nhưng giúp kiểm tra chéo rất chắc chắn khi chưa thuộc kĩ các phép nhân.

⭐ Cách nên dùng khi đi thi. Làm bài nên dùng Cách 1 vì nhanh gọn, chỉ cần đọc đúng thứ tự các số trong phép nhân đã cho sẵn.
Đáp số. Cột 2: thừa số 2, thừa số 5, tích 10. Cột 3: thừa số 4, thừa số 2, tích 8. Cột 4: thừa số 6, thừa số 3, tích 18.
Sai lầm thường gặp. Nhầm lẫn chép thừa số thứ hai lên hàng thừa số thứ nhất (chép 5 lên trước, 2 xuống sau ở cột ) — tuy tích vẫn đúng nhưng sai đúng vị trí thừa số thứ nhất – thừa số thứ hai theo yêu cầu bảng.
🚀 Mở rộng. Có thể mở rộng bảng thêm các phép nhân trong bảng nhân 3, bảng nhân 4 để luyện gọi tên thừa số, tích nhanh hơn.
Bài 2 · Tiết 1 · Bài 2★Trang 6— Tính tích của mỗi nhóm đồ vật rồi nối với phép nhân đúng, sau đó điền bảng thừa số – tích
Bài 2 (trang 6, Tiết 1). a) Nối (theo mẫu): Mẫu đã nối nhóm 3 cái ca (mỗi ca 2 l) với phép nhân (C) . Em hãy nối ba nhóm đồ vật còn lại với phép nhân đúng trong bốn phép nhân: (A) ; (B) ; (C) ; (D) .
b) Số?
Phép nhân(A)(B)(C)(D)
Thừa số5???
Thừa số3???
Tích15???
3 cái camỗi ca 2 l3 cái canmỗi can 5 l4 cái canmỗi can 3 l5 cái chaimỗi chai 2 l(A)5 × 3 = 15(B)2 × 5 = 10(C) - mẫu2 × 3 = 6(D)3 × 4 = 12
Kiến thức cần nhớ
  • Số lượng đồ vật nhân với dung tích mỗi cái bằng tổng số lít của cả nhóm.
  • Phép nhân giữ nguyên giá trị dù đổi chỗ hai thừa số, nhưng bài yêu cầu nối đúng đề đã cho ở khung.
🧠 Phân tích tư duy
Mỗi nhóm đồ vật gồm số cái đồ đựng nước và dung tích mỗi cái; số lít cả nhóm chính là tích của hai số đó. Bẫy của đề là hai cách viết phép nhân cho cùng một nhóm đều đúng (ví dụ 3 can 5 lít viết được cả lẫn ) nhưng bốn phép nhân đã cho ở khung dưới đã cố định đúng một cách viết, nên phải tính đúng tích rồi so khớp số chứ không chỉ nhìn hình thức.
1Cách 1. Tính tích từng nhóm rồi so khớp với bốn phép nhân đã cho

Định hướng. Với mỗi nhóm còn lại, nhân số cái đồ đựng nước với dung tích mỗi cái để ra tổng số lít, rồi tìm đúng khung phép nhân có cùng kết quả và cùng cách viết.

3 cái can, mỗi can 5 l: (l) — khớp khung (A).
4 cái can, mỗi can 3 l: (l) — khớp khung (D).
5 cái chai, mỗi chai 2 l: (l) — khớp khung (B).
Hình nối/đường đi đầy đủ (đáp án):
Sơ đồ nối bốn nhóm vật dụng đựng nước với phép nhân đúng — đã nối đáp án

Vậy nối: 3 can 5 l — (A); 4 can 3 l — (D); 5 chai 2 l — (B) (nhóm 3 ca 2 l đã nối mẫu với (C)).

2Cách 2. Thử từng khung phép nhân rồi tìm ngược lại đúng nhóm

Định hướng. Đọc từng khung phép nhân đã cho, tính ra tích, rồi tìm trong bốn nhóm đồ vật xem nhóm nào có đúng số cái và đúng dung tích khớp với phép nhân đó.

Khung (A) : 5 lít lấy 3 lần — đúng là nhóm 3 can, mỗi can 5 l.
Khung (B) : 2 lít lấy 5 lần — đúng là nhóm 5 chai, mỗi chai 2 l.
Khung (D) : 3 lít lấy 4 lần — đúng là nhóm 4 can, mỗi can 3 l.

Vậy kết quả nối giống hệt Cách 1: (A) — 3 can 5 l, (B) — 5 chai 2 l, (D) — 4 can 3 l.

Nhận xét. Đi tính ngược từ khung phép nhân giúp tránh nhầm giữa hai nhóm có cùng thừa số nhưng khác thứ tự viết (như 3 can 5 l và 5 chai 2 l đều liên quan số 5, số 3, số 2 dễ lẫn lộn).

⭐ Cách nên dùng khi đi thi. Làm bài nên dùng Cách 1 (tính tích từng nhóm trước) vì đi thẳng từ dữ kiện đề bài, ít bị rối bởi các khung phép nhân đã cho sẵn.
Đáp số. a) 3 can 5 l — (A); 4 can 3 l — (D); 5 chai 2 l — (B). b) (B): thừa số 2, thừa số 5, tích 10. (C): thừa số 2, thừa số 3, tích 6. (D): thừa số 3, thừa số 4, tích 12.
Sai lầm thường gặp. Nối nhầm 3 can 5 lít với khung (B) vì thấy cùng có số 5 mà không tính lại tích (đúng phải là 15, khớp khung (A)).
🚀 Mở rộng. Có thể đổi số cái hoặc dung tích mỗi nhóm để luyện thêm nhiều cặp nối khác nhau.
Bài 3 · Tiết 1 · Bài 3★★Trang 7— Lập phép nhân đúng từ các thừa số và tích cho sẵn
Bài 3 (trang 7, Tiết 1). Số?
Từ các thừa số 5, 4, 3, 2 và các tích 8, 15, em hãy lập phép nhân thích hợp.
? × ? = ?
? × ? = ?
Kiến thức cần nhớ
  • Muốn lập phép nhân đúng, phải chọn hai thừa số sao cho tích của chúng bằng đúng số tích đã cho.
  • Có thể thử ghép từng cặp thừa số rồi nhân ra để kiểm tra, hoặc chia ngược tích cho một thừa số để tìm thừa số còn lại.
🔒 Đang kiểm tra quyền xem lời giải…
Bài 4 · Tiết 2 · Bài 1★Trang 7— Viết phép nhân thành tổng các số hạng bằng nhau rồi tính tổng
Bài 1 (trang 7, Tiết 2). Viết tích thành tổng của các số hạng bằng nhau rồi tính (theo mẫu).
Mẫu: . Vậy .
a) Vậy
b) Vậy
c) Vậy
Kiến thức cần nhớ
  • Phép nhân nghĩa là số được lấy lần, viết thành tổng của số hạng, mỗi số hạng bằng .
  • Đổi chỗ hai thừa số thì tích không đổi, nhưng cách viết thành tổng thì khác nhau.
🔒 Đang kiểm tra quyền xem lời giải…
Bài 5 · Tiết 2 · Bài 2★Trang 7— Nhận biết thừa số và tích trong phép nhân qua tô màu
Bài 2 (trang 7, Tiết 2). Tô màu đỏ vào các thừa số, màu xanh vào tích tương ứng trong mỗi phép nhân sau: ; ; ; .
4×2=83×3=96×5=302×7=14
Kiến thức cần nhớ
  • Thừa số luôn đứng trước dấu × và trước dấu =, tích luôn đứng sau dấu = (là kết quả phép nhân).
  • Mỗi phép nhân có đúng hai thừa số và một tích.
🔒 Đang kiểm tra quyền xem lời giải…
Bài 6 · Tiết 2 · Bài 3★★Trang 8— Bài toán lời văn về phép nhân qua mảng hàng – cột, nhận biết tính chất đổi chỗ hai thừa số
Bài 3 (trang 8, Tiết 2). Số?
a) Nhìn hình: mỗi hàng có 4 ô tô. Hỏi 3 hàng có tất cả bao nhiêu ô tô?
Bài giải
Số ô tô ở cả 3 hàng là:
? ? (ô tô)
Đáp số: ? ô tô.
b) Mỗi cột có 3 ô tô. Hỏi 4 cột có tất cả bao nhiêu ô tô?
Bài giải
Số ô tô ở cả 4 cột là:
? ? (ô tô)
Đáp số: ? ô tô.
c) Nhận xét:
Kiến thức cần nhớ
  • Đếm theo hàng: lấy số ô tô mỗi hàng nhân với số hàng.
  • Đếm theo cột: lấy số ô tô mỗi cột nhân với số cột; đổi chỗ hai thừa số thì tích không đổi.
🔒 Đang kiểm tra quyền xem lời giải…
Bài 7 · Tiết 2 · Bài 4★★Trang 8— So sánh hai tích bằng dấu >, <, =
Bài 4 (trang 8, Tiết 2). ; ; ?
a) ?
b) ?
c) ?
Kiến thức cần nhớ
  • Muốn so sánh hai phép nhân, phải tính ra tích của từng vế rồi so sánh hai kết quả đó.
  • Đổi chỗ hai thừa số thì tích không đổi; hai phép nhân có cùng một thừa số thì thừa số kia lớn hơn sẽ cho tích lớn hơn.
🔒 Đang kiểm tra quyền xem lời giải…
Bài 8 · Tiết 2 · Bài 5★★Trang 8— Giải bài toán có lời văn bằng phép nhân
Bài 5 (trang 8, Tiết 2). Mỗi xe đạp có 2 bánh xe. Hỏi 5 xe đạp như vậy có bao nhiêu bánh xe?
Kiến thức cần nhớ
  • Bài toán "mỗi phần có số lượng bằng nhau" tính bằng phép nhân: số lượng mỗi phần nhân với số phần.
  • Đơn vị của tích chính là đơn vị của số lượng mỗi phần (ở đây là bánh xe).
🔒 Đang kiểm tra quyền xem lời giải…

🎯 Học tiếp

📚 Cùng chương: Chủ đề 8. Phép nhân, phép chia