Chủ đề 8. Phép nhân, phép chia

Bài 41. Phép chia

Vở bài tập Toán 2 — Kết nối tri thức, tập 2 · 7 bài tập, mỗi câu ít nhất 2 cách giải.

Bài 1 · Tiết 1 · Bài 1★Trang 14— Nối bài toán lời văn với phép nhân/phép chia thích hợp
Tiết 1 · Bài 1 (trang 14). Nối (theo mẫu). Nối mỗi bài toán với phép tính thích hợp.
a) Có 3 đèn ông sao, mỗi đèn có 5 cánh sao. Hỏi có tất cả bao nhiêu cánh sao?
b) Đếm được 15 cánh sao. Hỏi có bao nhiêu đèn ông sao 5 cánh?
c) Có 15 bông hoa dán đều vào 3 đèn ông sao. Hỏi mỗi đèn ông sao có mấy bông hoa?
3 đèn ông sao, mỗi đèn có 5 cánh sao (tất cả 15 cánh sao)
Kiến thức cần nhớ
  • Giống bài học ở SGK (Hoạt động 1, trang 16): biết số nhóm và số vật mỗi nhóm, tìm tổng dùng phép nhân; biết tổng và một đại lượng, tìm đại lượng còn lại dùng phép chia.
🧠 Phân tích tư duy
Ba câu a, b, c đều xoay quanh ba số 3, 5, 15 giống hệt Hoạt động 1 của SGK. Câu a) biết số đèn và số cánh mỗi đèn, hỏi tổng số cánh sao — dùng phép nhân. Câu b) biết tổng số cánh sao và số cánh mỗi đèn, hỏi số đèn — dùng phép chia . Câu c) biết tổng số bông hoa và số đèn, hỏi mỗi đèn mấy bông — dùng phép chia .
1Cách 1. Nhận diện dạng toán rồi chọn phép tính

Định hướng. Đọc kỹ đề cho gì, hỏi gì để chọn đúng phép nhân hoặc phép chia.

a) Cho 3 đèn, mỗi đèn 5 cánh, hỏi tổng số cánh: gộp 3 nhóm 5 cánh giống nhau nên dùng phép nhân (cánh)
b) Cho tổng 15 cánh và mỗi đèn 5 cánh, hỏi số đèn: chia 15 cánh thành các phần bằng 5 nên dùng phép chia (đèn)
c) Cho tổng 15 bông và 3 đèn, hỏi mỗi đèn mấy bông: chia đều 15 bông thành 3 phần nên dùng phép chia (bông)
Đáp số: a) 15 cánh sao. b) 3 đèn ông sao. c) 5 bông hoa.

Vậy a) nối với ; b) nối với ; c) nối với .

2Cách 2. Thử lần lượt ba phép tính đã cho vào từng câu

Định hướng. Lấy từng phép tính trong ba ô , , thay vào từng câu hỏi, khớp thì nối.

Thử (cánh) vào câu a): "5 cánh một đèn, 3 đèn, tất cả 15 cánh" — đúng nghĩa câu a)
Thử (đèn) vào câu b): "15 cánh chia mỗi đèn 5 cánh thì được 3 đèn" — đúng nghĩa câu b)
Thử (bông) vào câu c): "15 bông chia đều 3 đèn thì mỗi đèn 5 bông" — đúng nghĩa câu c)
Đáp số: a) 15 cánh sao. b) 3 đèn ông sao. c) 5 bông hoa.

Vậy kết quả giống hệt Cách 1: a) ; b) ; c) .

3Cách 3. Dựa vào vị trí số 15 trong câu hỏi để chọn nhanh

Định hướng. Câu nào CHƯA có số 15 (đang tìm tổng) thì là phép nhân; câu nào ĐÃ có số 15 rồi hỏi tiếp thì là phép chia.

a) Câu hỏi chưa có số 15 nên đây là phép nhân (cánh)
b) Câu hỏi đã có số 15, hỏi số đèn nên đây là phép chia (đèn)
c) Câu hỏi đã có số 15, hỏi số bông mỗi đèn nên đây là phép chia (bông)
Đáp số: a) 15 cánh sao. b) 3 đèn ông sao. c) 5 bông hoa.

Vậy kết quả không đổi: a) ; b) ; c) .

⭐ Cách nên dùng khi đi thi. Đi thi nên dùng Cách 1: xác định đúng dạng toán rồi nối ngay, không cần thử lại từng phép tính.
Đáp số. a) . b) . c) .
Sai lầm thường gặp. Nhầm lẫn giữa câu b) và c) vì cả hai đều có số 15, số 5, số 3 — phải nhớ số đứng sau dấu chính là số đã cho trong đề (b) cho mỗi đèn 5 cánh nên ; c) cho 3 đèn nên ).
🚀 Mở rộng. Nếu mỗi đèn ông sao có 5 cánh và có 4 đèn như vậy, hãy đặt câu hỏi giống câu a) rồi viết phép nhân thích hợp.
Bài 2 · Tiết 1 · Bài 2★Trang 15— Từ một phép nhân, viết hai phép chia tương ứng
Tiết 1 · Bài 2 (trang 15). Số? (theo mẫu)
Mẫu: ; ; .
a) ; suy ra ;
b) ; suy ra ;
c) ; suy ra ;
Kiến thức cần nhớ
  • Với phép nhân luôn viết được hai phép chia và (đã học ở Hoạt động 2, SGK trang 16).
🧠 Phân tích tư duy
Giống hệt dạng của Hoạt động 2 trong SGK: đã cho sẵn phép nhân ở đầu mỗi câu. Chỉ cần áp dụng khuôn "tích chia cho thừa số này ra thừa số kia" để điền số còn thiếu. Ba câu a, b, c dùng ba phép nhân khác nhau nên phải làm lần lượt, không được nhầm sang câu khác.
1Cách 1. Áp dụng đúng khuôn của mẫu

Định hướng. Nhìn mẫu , suy ra và để thấy khuôn: tích chia cho thừa số thứ nhất ra thừa số thứ hai, và ngược lại.

a) nên và
b) nên và
c) nên và

Vậy a) ; . b) ; . c) ; .

2Cách 2. Tính tích bằng bảng nhân đã học rồi suy ra hai phép chia

Định hướng. Nếu chưa chắc kết quả phép nhân, tính lại bằng bảng nhân 2 hoặc bảng nhân 5 đã học, sau đó viết hai phép chia như Cách 1.

a) Bảng nhân 5: nên ;
b) Bảng nhân 5: nên ;
c) Bảng nhân 2: nên ;

Vậy kết quả giống hệt Cách 1: a) ; . b) ; . c) ; .

3Cách 3. Đếm nhóm chấm tròn rồi viết trực tiếp hai phép chia

Định hướng. Tưởng tượng tích thành các chấm tròn chia đều thành nhóm theo từng thừa số, đọc thẳng ra hai phép chia.

a) 20 chấm chia đều 5 nhóm thì mỗi nhóm 4 chấm (); chia đều 4 nhóm thì mỗi nhóm 5 chấm ()
b) 15 chấm chia đều 5 nhóm thì mỗi nhóm 3 chấm (); chia đều 3 nhóm thì mỗi nhóm 5 chấm ()
c) 6 chấm chia đều 3 nhóm thì mỗi nhóm 2 chấm (); chia đều 2 nhóm thì mỗi nhóm 3 chấm ()

Vậy kết quả không đổi: a) ; . b) ; . c) ; .

Nhận xét. Cách này giúp hiểu rõ ý nghĩa phép chia nhưng chậm hơn Cách 1 khi số lớn như 20.

⭐ Cách nên dùng khi đi thi. Đi thi nên dùng Cách 1: thuộc khuôn "tích chia cho thừa số này ra thừa số kia" thì điền rất nhanh.
Đáp số. a) ; . b) ; . c) ; .
Sai lầm thường gặp. Viết nhầm cùng một số chia hai lần (ví dụ và ) — phải nhớ mỗi phép chia trong cặp dùng MỘT thừa số khác nhau làm số chia.
🚀 Mở rộng. Từ phép nhân , em hãy viết hai phép chia tương ứng.
Bài 3 · Tiết 1 · Bài 3★Trang 15— Lập phép chia từ ba số cho trước
Tiết 1 · Bài 3 (trang 15). Từ ba thẻ số , , , em lập được hai phép chia là: ; .
Ba thẻ số 2, 6, 3263
Kiến thức cần nhớ
  • Ba số , , thoả thì luôn lập được hai phép chia và (đã học ở Hoạt động 2, SGK trang 16).
🔒 Đang kiểm tra quyền xem lời giải…
Bài 4 · Tiết 2 · Bài 1★Trang 15— Tính nhẩm theo bảng nhân 2, bảng chia 2
Tiết 2 · Bài 1 (trang 15). Số?
a) Bảng nhân 2: thừa số nhân với 2, hàng tích .
b) Bảng chia 2: số bị chia chia cho 2, hàng thương .
Kiến thức cần nhớ
  • Bảng nhân 2 (Bài 39, SGK) đã học: .
  • Với mỗi phép nhân trong bảng nhân 2 đều suy ra được phép chia cho 2 tương ứng.
🔒 Đang kiểm tra quyền xem lời giải…
Bài 5 · Tiết 2 · Bài 2★Trang 15— Nhân, chia số đo đại lượng (cm, kg, l) liên quan đến số 2
Tiết 2 · Bài 2 (trang 15). Số?
a) ; ;
b) ; ;
c) ; ;
Kiến thức cần nhớ
  • Khi nhân hoặc chia một số đo có đơn vị, chỉ tính phần số rồi giữ nguyên đơn vị đo ở kết quả (đã học ở Luyện tập 2, SGK trang 17).
🔒 Đang kiểm tra quyền xem lời giải…
Bài 6 · Tiết 2 · Bài 3★Trang 16— Bài toán lời văn giải bằng một phép chia (chia đoạn thẳng thành các phần bằng nhau)
Tiết 2 · Bài 3 (trang 16). Số?
a) Chia băng giấy dài 6 cm thành 3 phần bằng nhau. Hỏi mỗi phần dài bao nhiêu xăng-ti-mét?
b) Chia băng giấy dài 6 cm thành 2 phần bằng nhau. Hỏi mỗi phần dài bao nhiêu xăng-ti-mét?
Băng giấy dài 6 cm6 cm
Kiến thức cần nhớ
  • "Chia một đoạn dài thành phần bằng nhau" là dùng phép chia độ dài đó cho (giống Luyện tập 4, SGK trang 17 nhưng với đơn vị cm).
🔒 Đang kiểm tra quyền xem lời giải…
Bài 7 · Tiết 2 · Bài 4★Trang 16— Bài toán lời văn giải bằng một phép chia
Tiết 2 · Bài 4 (trang 16). Rô-bốt chia nước mắm vào các can, mỗi can . Hỏi được bao nhiêu can nước mắm như vậy?
15 lít nước mắm chia đều vào các can, mỗi can 5 lít5 lCan 15 lCan 25 lCan 3
Kiến thức cần nhớ
  • "Biết tổng và số lượng mỗi phần, tìm số phần" là dạng toán giải bằng phép chia (Luyện tập 4, SGK trang 17).
🔒 Đang kiểm tra quyền xem lời giải…

🎯 Học tiếp

📚 Cùng chương: Chủ đề 8. Phép nhân, phép chia