Chủ đề 8. Phép nhân, phép chia

Bài 42. Số bị chia, số chia, thương

Vở bài tập Toán 2 — Kết nối tri thức, tập 2 · 7 bài tập, mỗi câu ít nhất 2 cách giải.

Bài 1 · Tiết 1 · Bài 1★Trang 17— Đọc tên ba thành phần (số bị chia, số chia, thương) của từng phép chia theo mẫu
Bài 1 (trang 17, Tiết 1). Nối (theo mẫu).
(Sáu phép chia: đã nối mẫu với ba tên gọi Số bị chia, Số chia, Thương; năm phép chia còn lại cần tự nối: ; ; ; ; .)
Phép chia mẫu 14:2=7 và năm phép chia khác cần đọc tên ba thành phầnMẫu14:2=7SBC 14 · SC 2 · Thg 7(SBC: số bị chia)15:3=58:2=410:5=215:5=38:4=2(Học sinh tự đọc số bị chia, số chia, thương cho từng phép chia còn lại)
Kiến thức cần nhớ
  • Trong phép chia, số đứng trước dấu ":" là số bị chia, số đứng sau dấu ":" là số chia, số đứng sau dấu "=" là thương — giống mẫu .
🧠 Phân tích tư duy
Mẫu đã nối đầy đủ với ba tên gọi: 14 là số bị chia, 2 là số chia, 7 là thương — chỉ cần áp dụng đúng quy tắc này cho năm phép chia còn lại. Bẫy của bài là sáu phép chia đều dùng số chia nhỏ (2, 3, 4, 5) khá giống nhau, dễ nhầm lẫn thứ tự đọc nếu không tách riêng từng phép.
1Cách 1. Đọc trực tiếp theo mẫu

Định hướng. Áp dụng đúng quy tắc của mẫu cho từng phép chia còn lại: số trước dấu ":" là số bị chia, số sau dấu ":" là số chia, số sau dấu "=" là thương.

nên số bị chia 15, số chia 3, thương 5
nên số bị chia 8, số chia 2, thương 4
nên số bị chia 10, số chia 5, thương 2
nên số bị chia 15, số chia 5, thương 3
nên số bị chia 8, số chia 4, thương 2

Vậy năm phép chia còn lại đọc đúng như trên, cùng cách đọc với mẫu (số bị chia 14, số chia 2, thương 7).

2Cách 2. Nhân ngược để kiểm tra lại

Định hướng. Lấy số chia nhân với thương của từng phép chia; nếu đúng bằng số bị chia đã cho thì đã đọc đúng.

, khớp
, khớp
, khớp
, khớp
, khớp

Vậy kết quả giống hệt Cách 1, cả năm phép chia đều đọc đúng.

Nhận xét. Cách 2 giúp chắc chắn không đọc nhầm số bị chia với số chia.

⭐ Cách nên dùng khi đi thi. Làm bài nên dùng Cách 1: đọc thẳng theo mẫu, nhanh nhất.
Đáp số. (SBC15,SC3,Thg5); (SBC8,SC2,Thg4); (SBC10,SC5,Thg2); (SBC15,SC5,Thg3); (SBC8,SC4,Thg2).
Sai lầm thường gặp. Đọc nhầm số chia thành số bị chia ở phép (ghi số bị chia là 5 thay vì 10) — phải luôn nhớ số đứng trước dấu ":" mới là số bị chia, giống đúng mẫu .
🚀 Mở rộng. Nếu thêm phép chia , số bị chia, số chia, thương của phép đó là bao nhiêu?
Bài 2 · Tiết 1 · Bài 2★★Trang 17— Nối bài toán với bài giải rồi lập bảng số bị chia, số chia, thương
Bài 2 (trang 17, Tiết 1). a) Nối mỗi bài toán với bài giải rồi viết số thích hợp vào ô trống.
(Bài toán 1: "Chia 15 bạn thành các nhóm, mỗi nhóm có 5 bạn. Hỏi có mấy nhóm như vậy?" — nối với bài giải "Số nhóm có là: (nhóm)".
Bài toán 2: "Chia đều 15 cái bánh vào 3 hộp. Mỗi hộp có mấy cái bánh?" — nối với bài giải "Số cái bánh ở mỗi hộp là: (cái bánh)".)
b) Số?
Phép chia
Số bị chia??
Số chia??
Thương??
Nối mỗi bài toán với đúng bài giảiChia 15 bạn thành các nhóm,mỗi nhóm 5 bạn. Hỏi có mấynhóm như vậy?Chia đều 15 cái bánh vào 3hộp. Hỏi mỗi hộp có mấy cáibánh?Số nhóm có là:15:5=3 (nhóm)Số cái bánh ở mỗi hộp là:15:3=5 (cái)(Học sinh tự nối, hai mũi tên trên chỉ đúng cặp bài toán — bài giải)
Kiến thức cần nhớ
  • Bài toán chia theo nhóm cố định số lượng mỗi nhóm: phép tính (tổng số vật) : (số vật mỗi nhóm) = số nhóm.
  • Bài toán chia đều theo số phần cho trước: phép tính (tổng số vật) : (số phần) = số vật mỗi phần.
🧠 Phân tích tư duy
Bài toán 1 hỏi "mấy nhóm" từ 15 bạn chia mỗi nhóm 5 bạn — tương ứng ; bài toán 2 hỏi "mỗi hộp mấy cái" từ 15 bánh chia đều 3 hộp — tương ứng . Bẫy của bài là cả hai bài toán đều dùng số 15 và có kết quả phép chia gần giống (5 và 3 đổi chỗ số chia — thương), dễ nối nhầm nếu không đọc kỹ đang tìm số nhóm hay số vật mỗi phần.
1Cách 1. Tính riêng từng bài toán rồi nối với bài giải tương ứng

Định hướng. Tính phép chia của mỗi bài toán rồi so với hai bài giải đã cho để nối đúng cặp.

(nhóm), khớp bài toán 1
(cái bánh), khớp bài toán 2

Vậy bài toán 1 nối bài giải ; bài toán 2 nối bài giải . Bảng phần b: cột có số bị chia 15, số chia 3, thương 5; cột có số bị chia 15, số chia 5, thương 3.

2Cách 2. Nhân ngược thương với số chia để kiểm tra lại

Định hướng. Lấy thương nhân với số chia của từng phép chia; nếu đúng bằng 15 thì phép chia đó đúng.

, khớp
, khớp

Vậy kết quả giống hệt Cách 1.

Nhận xét. Cách 2 giúp kiểm tra chắc chắn không bị nối nhầm cặp.

⭐ Cách nên dùng khi đi thi. Làm bài nên dùng Cách 1: tính thẳng rồi so khớp ngay, nhanh nhất.
Đáp số. Bài toán 1 — (nhóm); bài toán 2 — (cái bánh). Bảng: cột có số bị chia 15, số chia 3, thương 5; cột có số bị chia 15, số chia 5, thương 3.
Sai lầm thường gặp. Nối nhầm bài toán 1 với bài giải vì thấy chung số 15 và 5, không để ý bài toán 1 đang chia theo nhóm 5 bạn (phải lấy ) chứ không phải chia thành 3 phần — phải đọc kỹ bài toán đang cho số vật mỗi nhóm hay số phần.
🚀 Mở rộng. Nếu đổi bài toán 1 thành mỗi nhóm 3 bạn, có mấy nhóm?
Bài 3 · Tiết 1 · Bài 3★Trang 18— Giải toán có lời văn bằng phép chia (chia theo nhóm cố định 2 người một cặp)
Bài 3 (trang 18, Tiết 1). Chia 8 bạn thành các cặp để đấu cờ. Hỏi có mấy cặp đấu cờ như vậy?
Bài giải
Có số cặp đấu cờ như vậy là:
(cặp)
Đáp số: ? cặp.
Kiến thức cần nhớ
  • Bài toán chia theo nhóm cố định số lượng mỗi nhóm (ở đây mỗi cặp 2 người): phép tính (tổng số người) : (số người mỗi nhóm) = số nhóm.
🔒 Đang kiểm tra quyền xem lời giải…
Bài 4 · Tiết 2 · Bài 1★★Trang 18— Xác định thừa số, tích của phép nhân và số bị chia, số chia, thương của phép chia tương ứng
Bài 1 (trang 18, Tiết 2). Số?
a)
Phép nhân
Thừa số2??
Thừa số7??
Tích14??

b)
Phép chia
Số bị chia14??
Số chia2??
Thương7??
Kiến thức cần nhớ
  • Từ phép nhân suy ra phép chia (hoặc ): tích của phép nhân chính là số bị chia của phép chia.
🔒 Đang kiểm tra quyền xem lời giải…
Bài 5 · Tiết 2 · Bài 2★Trang 19— Tìm thương khi biết số bị chia và số chia
Bài 2 (trang 19, Tiết 2). Số? Tìm thương trong phép chia, biết:
a) Số bị chia là 16, số chia là 2.
b) Số bị chia là 18, số chia là 2.
Kiến thức cần nhớ
  • Muốn tìm thương, viết đúng phép chia Số bị chia : Số chia rồi tính kết quả.
🔒 Đang kiểm tra quyền xem lời giải…
Bài 6 · Tiết 2 · Bài 3★★Trang 19— Lập hai phép chia từ ba số rồi xác định số bị chia, số chia, thương
Bài 3 (trang 19, Tiết 2). Số?
a) Từ ba số 2, 4, 8, em lập được hai phép chia là:
(A)
(B)
b) Từ hai phép chia lập được ở câu a, hãy viết các số bị chia, số chia và thương tương ứng vào bảng sau:
Phép chia(A)(B)
Số bị chia??
Số chia??
Thương??
Kiến thức cần nhớ
  • Trong ba số dùng để lập phép chia, số bị chia phải là số lớn nhất và chia hết cho số chia còn lại.
  • Đổi vai trò số chia và thương của cùng một số bị chia sẽ tạo ra hai phép chia khác nhau.
🔒 Đang kiểm tra quyền xem lời giải…
Bài 7 · Tiết 2 · Bài 4★★Trang 19— Quan sát hình chữ nhật gồm các bông hoa xếp theo hàng và cột để lập hai phép chia
Bài 4 (trang 19, Tiết 2). Số? Quan sát tranh rồi lập hai phép chia thích hợp.
(Mười lăm bông hoa xếp thành một hình chữ nhật gồm 3 hàng, 5 cột.)
Mười lăm bông hoa xếp thành 3 hàng, 5 cột3 hàng5 cột15 : ? = ?15 : ? = ?(Lập một phép chia theo hàng, một phép chia theo cột)
Kiến thức cần nhớ
  • Một hình chữ nhật gồm các vật xếp đều theo hàng và cột luôn cho hai phép chia: (tổng số vật) : (số hàng) = số vật mỗi hàng, và (tổng số vật) : (số vật mỗi hàng) = số hàng.
🔒 Đang kiểm tra quyền xem lời giải…

🎯 Học tiếp

📚 Cùng chương: Chủ đề 8. Phép nhân, phép chia