Bài 1 · Tiết 1 - Bài 1★Trang 22— Tính nhẩm phép cộng, phép trừ số tròn chục trong phạm vi 100
Tiết 1 - Bài 1 (trang 22). Tính nhẩm. a) 40+60=…30+70=…90+10=… b) 100−40=…100−70=…100−80=…
Kiến thức cần nhớ
Số tròn chục gồm một số nguyên lần số chục, chữ số hàng đơn vị luôn là 0.
Cộng, trừ số tròn chục bằng cách cộng, trừ các số chục rồi viết thêm 0 vào bên phải.
🧠 Phân tích tư duy
Các số trong bài đều là số tròn chục (có chữ số hàng đơn vị là 0), nên chỉ cần tính với số chục rồi thêm 0. Bẫy hay gặp: quên thêm 0 vào sau kết quả số chục.
1Cách 1. Tách theo số chục
Định hướng. Đưa mỗi số về số chục rồi cộng (hoặc trừ) các số chục với nhau, sau đó thêm một chữ số 0 vào sau để được kết quả.
a) 4 chục +6 chục =10 chục, nên 40+60=100 3 chục +7 chục =10 chục, nên 30+70=100 9 chục +1 chục =10 chục, nên 90+10=100 b) 10 chục −4 chục =6 chục, nên 100−40=60 10 chục −7 chục =3 chục, nên 100−70=30 10 chục −8 chục =2 chục, nên 100−80=20
Vậy cả 3 tổng ở câu a đều bằng 100, còn kết quả câu b lần lượt là 60; 30; 20.
2Cách 2. Đặt tính rồi tính theo cột dọc
Định hướng. Viết các số thẳng hàng (hàng trăm, hàng chục, hàng đơn vị), tính lần lượt từ phải sang trái rồi ghi kết quả.
a) 40+6010030+7010090+10100 b) 100−4060100−7030100−8020
Vậy đặt tính theo cột dọc cho kết quả giống hệt Cách 1.
⭐ Cách nên dùng khi đi thi.Nên dùng Cách 1 (tách theo chục) vì nhẩm nhanh, không cần đặt tính; Cách 2 dùng để kiểm tra lại cho chắc chắn.
Đáp số.a) 100; 100; 100. b) 60; 30; 20.
Sai lầm thường gặp.Nhầm 100−40=40 do lấy 4 chục trừ nhầm thành hiệu bằng số trừ; phải nhớ 10 chục −4 chục =6 chục.
🚀 Mở rộng.Có thể mở rộng: tính nhẩm với số tròn trăm như 400+600; 1000−300 theo đúng cách tách hàng trăm.
Bài 2 · Tiết 1 - Bài 2★Trang 22— Đặt tính rồi tính cộng, trừ (không nhớ) số có hai chữ số
Tiết 1 - Bài 2 (trang 22). Đặt tính rồi tính. 52+624+7388−43
Kiến thức cần nhớ
Khi đặt tính, các chữ số cùng hàng phải viết thẳng cột.
Tính từ hàng đơn vị (phải) sang hàng chục (trái).
🧠 Phân tích tư duy
Cả 3 phép tính đều không nhớ (không có hàng nào cộng vượt quá 9 hoặc trừ bị âm), nên chỉ cần cộng/trừ độc lập từng hàng. Bẫy hay gặp: đặt lệch cột giữa số có một chữ số và số có hai chữ số.
1Cách 1. Đặt tính rồi tính theo cột dọc
Định hướng. Viết các chữ số cùng hàng thẳng cột với nhau (hàng chục thẳng hàng chục, hàng đơn vị thẳng hàng đơn vị), tính lần lượt từ phải sang trái.
52+65824+739788−4345
Vậy52+6=58; 24+73=97; 88−43=45.
2Cách 2. Tính nhẩm bằng cách tách hàng chục và hàng đơn vị
Định hướng. Tách mỗi số thành hàng chục và hàng đơn vị, cộng (hoặc trừ) riêng từng hàng rồi ghép lại.
52+6=52+6: giữ nguyên 5 chục, 2+6=8 đơn vị, được 58 24+73: hàng chục 2+7=9 chục, hàng đơn vị 4+3=7 đơn vị, được 97 88−43: hàng chục 8−4=4 chục, hàng đơn vị 8−3=5 đơn vị, được 45
Vậy kết quả giống hệt Cách 1: 58; 97; 45.
⭐ Cách nên dùng khi đi thi.Nên dùng Cách 1 (đặt tính) đúng theo yêu cầu đề bài; Cách 2 dùng để nhẩm nhanh khi kiểm tra lại.
Đáp số.52+6=58; 24+73=97; 88−43=45.
Sai lầm thường gặp.Đặt lệch cột (ví dụ viết 6 thẳng hàng chục của 52) sẽ ra kết quả sai; phải canh hàng đơn vị thẳng hàng đơn vị.
🚀 Mở rộng.Có thể luyện thêm với các số có hai chữ số khác như 63+5; 47+32; 79−24 theo đúng cách đặt tính này.
Bài 3 · Tiết 1 - Bài 3★★Trang 22— Nhận biết hai phép tính có cùng kết quả và tìm số trong sơ đồ mũi tên
Tiết 1 - Bài 3 (trang 22). a) Nối hai phép tính có cùng kết quả (theo mẫu). Tám đám mây ghi các phép tính: hàng trên 40+30; 60+6; 20+80; 52+2 — hàng dưới 68−2; 64−10; 100−30; 50+50 (đã nối sẵn mẫu 40+30 với 100−30). b) Số? Sơ đồ mũi tên: 60−20□+34□−30□
Kiến thức cần nhớ
Hai phép tính có cùng kết quả thì bằng nhau về giá trị dù cách viết khác nhau.
Trong sơ đồ mũi tên, số ra của bước trước là số vào của bước sau.
Bài 4 · Tiết 1 - Bài 4★Trang 23— Giải bài toán có lời văn bằng phép cộng (không nhớ)
Tiết 1 - Bài 4 (trang 23). Đầu năm học, lớp 2A có 31 học sinh. Đến đầu học kì 2, lớp 2A có 4 học sinh chuyển đến. Hỏi khi đó lớp 2A có tất cả bao nhiêu học sinh?
Kiến thức cần nhớ
Bài toán 'có thêm' (chuyển đến, sinh thêm...) thường giải bằng phép cộng.
Câu lời giải phải nêu đúng điều cần tìm, kết quả viết kèm đơn vị trong ngoặc đơn.
Bài 6 · Tiết 2 - Bài 1★★Trang 23— Kiểm tra đúng, sai của phép cộng, phép trừ đặt tính sẵn
Tiết 2 - Bài 1 (trang 23). Đ, S? Kiểm tra rồi điền Đ (đúng) hoặc S (sai) vào ô trống dưới mỗi phép tính đã đặt sẵn: a) 53+558 □ b) 84−354 □ c) 45+3277 □ d) 98−6731 □
Kiến thức cần nhớ
Muốn biết một phép tính đặt sẵn là đúng hay sai, phải tính lại rồi so sánh.
Chữ số hàng chục của kết quả liên quan chặt với chữ số hàng chục của số bị cộng/bị trừ khi phép tính không nhớ.
Bài 8 · Tiết 2 - Bài 3★★Trang 23— Tính rồi phân loại kết quả theo khoảng giá trị
Tiết 2 - Bài 3 (trang 23). Tô màu đỏ vào những ô tô ghi phép tính có kết quả bé hơn 40, tô màu xanh vào những ô tô ghi phép tính có kết quả lớn hơn 70. Sáu ô tô ghi: 70+9; 43+3; 90−60; 36+2; 100−60; 84−4.
Kiến thức cần nhớ
So sánh một số với hai mốc cho trước để xếp vào đúng nhóm.
'Bé hơn 40' không bao gồm chính 40; 'lớn hơn 70' không bao gồm chính 70.
Bài 11 · Tiết 3 - Bài 1★★Trang 24— Tính rồi tìm các kết quả bằng nhau hoặc kết quả lớn nhất
Tiết 3 - Bài 1 (trang 24). a) Tô màu vàng vào những quả xoài ghi phép tính có cùng kết quả: 35+52; 79−6; 7+80; 65−5. b) Tô màu xanh vào quả cam ghi phép tính có kết quả lớn nhất: 98−63; 54+5; 25+40; 78−20.
Kiến thức cần nhớ
Muốn tìm các phép tính có cùng kết quả, phải tính đúng giá trị từng phép rồi so sánh.
Muốn tìm kết quả lớn nhất trong nhiều số, so sánh lần lượt từng cặp số.
Bài 15 · Tiết 3 - Bài 5★★★Trang 25— Tìm số còn thiếu dựa vào quy luật tổng các cánh hoa bằng nhụy hoa
Tiết 3 - Bài 5 (trang 25). Viết số thích hợp vào chỗ trống. Ba bông hoa: hoa bên trái có nhụy ghi 27 và ba cánh ghi 20, 5, 2; hoa bên phải có nhụy ghi 53 và ba cánh ghi 31, 12, 10 (tổng ba số ghi trên cánh hoa bằng số ghi trên nhụy hoa). Hoa ở giữa có nhụy ghi 65, hai cánh đã ghi 40 và 20, cánh còn lại chưa biết.
Kiến thức cần nhớ
Tổng của nhiều số hạng bằng một số cho trước thì có thể tìm số hạng còn thiếu bằng cách lấy tổng trừ đi các số hạng đã biết.
Nhận ra quy luật chung từ các trường hợp đã biết đủ dữ kiện trước khi áp dụng vào trường hợp còn thiếu.
