Bài 1 · Tiết 1 - Bài 1★Trang 29— Cộng qua 10 trong phạm vi 20 bằng cách tách số hạng để gộp đủ chục
Tiết 1 - Bài 1 (trang 29). Tính. a) 8+5 (dựa vào hai bó que tính: 8 que và 5 que, tách 5 que thành 2 que và 3 que để gộp đủ chục). b) 9+3 (đếm tiếp từ 9).
Kiến thức cần nhớ
Muốn cộng hai số có tổng qua 10, tách số hạng còn lại sao cho số hạng đầu cộng phần tách được đúng 10, rồi lấy 10 cộng với phần còn lại.
Đếm tiếp là cách đếm thêm từng đơn vị bắt đầu từ số lớn hơn.
🧠 Phân tích tư duy
Nhìn hai số hạng thấy 8 (hoặc 9) rất gần 10, chỉ còn thiếu 2 (hoặc 1) đơn vị nữa là tròn chục — đây là dấu hiệu để tách số hạng còn lại. Bẫy của bài: nhiều bạn tách sai thành 5=1+4 khiến phép cộng đầu không tròn 10, làm bước sau khó tính nhẩm.
1Cách 1. Tách số hạng để gộp đủ chục
Định hướng. Tách số hạng thứ hai thành hai phần sao cho phần đầu cộng với số hạng thứ nhất tròn 10, rồi cộng tiếp phần còn lại.
a) Tách 5=2+3: 8+2=10; 10+3=13. b) Tách 3=1+2: 9+1=10; 10+2=12.
Vậy8+5=13; 9+3=12.
2Cách 2. Đếm tiếp
Định hướng. Giữ nguyên số hạng lớn hơn, đếm tiếp thêm lần lượt từng đơn vị của số hạng còn lại.
a) Từ 8 đếm tiếp 5 lần: 9,10,11,12,13. b) Từ 9 đếm tiếp 3 lần: 10,11,12.
Vậy8+5=13; 9+3=12, khớp với Cách 1.
⭐ Cách nên dùng khi đi thi.Làm bài nên dùng Cách 1 (tách để gộp chục) vì nhanh và bám đúng theo hình bó que tính của đề; Cách 2 dùng để kiểm tra lại.
Đáp số.a) 8+5=13. b) 9+3=12.
Sai lầm thường gặp.Tách sai thành 5=1+4 (thay vì 2+3) khiến 8+1=9 chưa tròn chục, dễ tính nhầm kết quả cuối.
🚀 Mở rộng.Thử tính 8+7 bằng cách tách 7=2+5 để rèn thêm kĩ năng gộp chục.
Bài 2 · Tiết 1 - Bài 2★Trang 29— Cộng qua 10 trong phạm vi 20 bằng cách tách số hạng để gộp đủ chục
Tiết 1 - Bài 2 (trang 29). a) Tính 8+4 (tách 4 que thành 2 que và 2 que). b) Tính: 9+4; 8+6; 9+2.
Kiến thức cần nhớ
Số cần thêm vào số hạng đầu để tròn 10 bằng 10 trừ đi số hạng đó.
Sau khi có 10, cộng tiếp phần còn lại của số hạng thứ hai để ra kết quả.
🧠 Phân tích tư duy
Bài yêu cầu lặp lại kĩ thuật tách số ở Bài 1 cho nhiều phép tính khác nhau — cần chọn đúng số cần tách dựa vào khoảng cách từ số hạng đầu tới 10 (8 cần thêm 2, 9 cần thêm 1).
1Cách 1. Tách số hạng để gộp đủ chục
Định hướng. Tách số hạng thứ hai sao cho phần đầu vừa đủ lấp vào chỗ thiếu của số hạng thứ nhất để tròn 10.
Vậy cả bốn kết quả khớp hoàn toàn với Cách 1: 12,13,14,11.
⭐ Cách nên dùng khi đi thi.Làm bài nên dùng Cách 1 vì bám sát hình bó que tính của đề; Cách 2 (đặt tính cột dọc) dùng để luyện kĩ năng đặt tính có nhớ, sẽ cần nhiều ở lớp trên.
Đáp số.a) 8+4=12. b) 9+4=13; 8+6=14; 9+2=11.
Sai lầm thường gặp.Quên nhớ 1 chục khi đặt tính cột dọc, viết thẳng kết quả đơn vị (ví dụ ghi 8+4 bằng 2 mà quên chục), dẫn tới kết quả sai còn 2 thay vì 12.
🚀 Mở rộng.Thử tính 7+9 bằng cả hai cách rồi so sánh tốc độ của từng cách.
Bài 5 · Tiết 2 - Bài 2★★Trang 30— Lập bảng cộng với 9 và tính biểu thức có hai phép tính
Tiết 2 - Bài 2 (trang 30). a) Số? Điền các tổng còn thiếu vào bảng: Số hạng 9;9;9;9;9;9;9;9; Số hạng 2;3;4;5;6;7;8;9; Tổng ?. b) Tính: 9+5−4=…; 10−3+6=….
Kiến thức cần nhớ
Trong bảng cộng với cùng một số hạng, khi số hạng còn lại tăng thêm 1 thì tổng cũng tăng thêm 1.
Biểu thức có cộng và trừ liên tiếp thì tính lần lượt từ trái sang phải.
Bài 7 · Tiết 2 - Bài 4★★Trang 31— Đếm hình theo loại rồi cộng qua 10 để tìm tổng số hình
Tiết 2 - Bài 4 (trang 31). Viết số thích hợp vào chỗ chấm. Trong hình bên có: a) … hình tam giác. b) … hình tròn. c) Có tất cả bao nhiêu hình tam giác và hình tròn?
Kiến thức cần nhớ
Khi đếm hình xen kẽ nhiều hàng, nên đếm theo từng hàng một và đánh dấu để không đếm sót hoặc đếm trùng.
Tổng số hình bằng tổng số của từng loại hình cộng lại.
Bài 10 · Tiết 3 - Bài 2b★★Trang 31— Tính nhẩm rồi nối kết quả với số trên tia số
Tiết 3 - Bài 2b (trang 31). Nối mỗi quả bóng bay (ghi phép tính 9+3, 7+4, 7+3, 7+7, 7+6, 7+9, 7+8) với số thích hợp trên tia số từ 10 đến 18 (theo mẫu).
Kiến thức cần nhớ
Tính nhẩm từng phép cộng trước khi xác định vị trí trên tia số để nối cho đúng.
Bài 14 · Tiết 4 - Bài 1★★★Trang 32— Lập bảng cộng với 6 và tìm quy luật cộng hai số liền kề trong tháp số
Tiết 4 - Bài 1 (trang 32). a) Số? Điền các tổng còn thiếu vào bảng cộng với số hạng 6: Số hạng 6;6;6;6;6;6;6; Số hạng 4;5;6;7;8;9;10; Tổng ?. b) Số? Tháp số: hàng dưới cùng ghi 1;2;1;2;1; mỗi ô ở hàng trên bằng tổng hai ô liền kề ngay dưới nó; tìm các ô còn trống ở ba hàng trên.
Kiến thức cần nhớ
Bảng cộng với 6 cũng tăng dần 1 đơn vị khi số hạng còn lại tăng 1.
Trong tháp số dạng tam giác, mỗi số ở hàng trên bằng tổng của hai số liền kề ở hàng ngay dưới nó.
Bài 16 · Tiết 4 - Bài 3★★★Trang 33— Tính nhẩm và tìm các phép tính có cùng kết quả
Tiết 4 - Bài 3 (trang 33). Nối hai phép tính có cùng kết quả (theo mẫu). Các phép tính ghi trên chú ong: 8+5, 8+4, 9+8, 8+3, 9+5, 7+8, 7+4, 9+3, 6+8, 6+9, 6+5. Các phép tính ghi trên bông hoa: 7+6, 6+9, 8+9.
Kiến thức cần nhớ
Hai phép tính có cùng kết quả thì có thể nối với nhau dù số hạng khác nhau.
Nên tính hết giá trị các phép tính rồi mới xếp thành từng nhóm cùng kết quả.
Bài 18 · Tiết 5 - Bài 1★★★Trang 33— Tính nhẩm tổng nhiều cặp số hạng khác nhau và tính dây chuyền theo mũi tên
Tiết 5 - Bài 1 (trang 33). a) Số? Điền tổng vào bảng: Số hạng 6;6;7;8;9;8;7;9; Số hạng 5;6;4;5;7;6;7;9; Tổng ?. b) Số? Tính theo chiều mũi tên: 9+6□−5□.
Kiến thức cần nhớ
Khi hai số hạng đều gần 10, nên chọn số lớn hơn làm gốc rồi tách số còn lại để cộng qua 10.
Sơ đồ mũi tên tính tuần tự: kết quả bước trước là số bắt đầu bước sau.
Bài 19 · Tiết 5 - Bài 2★★Trang 34— Tính nhẩm nhiều phép cộng rồi phân loại theo kết quả so với 14
Tiết 5 - Bài 2 (trang 34). a) Khoanh vào chữ đặt trước câu trả lời đúng. Bạn Sao hái được các cây nấm ghi phép tính có kết quả là 14 (7+7, 9+5, 5+8, 10+4, 8+4, 8+6, 9+6, 9+7, 8+9). Số cây nấm bạn Sao hái được là: A. 3 B. 4 C. 5. b) Viết phép tính thích hợp vào chỗ chấm. Các phép tính có kết quả lớn hơn 14 là: … Các phép tính có kết quả bé hơn 14 là: …
Kiến thức cần nhớ
Muốn đếm số cây có kết quả 14 cần tính hết mọi phép tính trên các cây nấm rồi mới đếm.
So sánh từng kết quả với 14 để xếp đúng vào nhóm lớn hơn hoặc bé hơn 14.
Bài 20 · Tiết 5 - Bài 3★★Trang 34— Đếm khối lập phương nhỏ trong hình khối rồi cộng qua 10
Tiết 5 - Bài 3 (trang 34). Viết số thích hợp vào chỗ chấm. Tổng số khối lập phương nhỏ ở hình A và hình B là: …+…=….
Kiến thức cần nhớ
Khối lập phương lớn ghép từ nhiều khối nhỏ theo ba chiều (dài, rộng, cao) nên có thể có khối nhỏ bị khối khác che khuất, phải hình dung không gian mới đếm đủ.
Bài 21 · Tiết 5 - Bài 4★★Trang 34— Đếm số chấm rồi tính hiệu để so sánh, chọn đáp án đúng
Tiết 5 - Bài 4 (trang 34). Khoanh vào chữ đặt trước câu trả lời đúng. Trong bốn con xúc xắc ở trên, hai con xúc xắc có hiệu số chấm ở các mặt trên bằng 3 là: A. Xúc xắc 2 và 4 B. Xúc xắc 1 và 3 C. Xúc xắc 1 và 4.
Kiến thức cần nhớ
Hiệu của hai số là kết quả phép trừ số lớn cho số bé.
Phải tính đủ hiệu của từng cặp trong các phương án rồi mới chọn đáp án đúng.
