Bài 12. Bảng nhân 9, bảng chia 9

Định hướng. Mỗi cột là một phép nhân với 9, tra lại bảng nhân 9 đã học để đọc tích của từng cột.

Vậy dãy tích còn thiếu là $27,45,63,81,36,54,72,90$.

Định hướng. Với mỗi cột, tính nhanh $9\times n$ bằng $10\times n-n$ để kiểm tra lại kết quả của Cách 1 bằng một con đường khác.

Vậy kết quả trùng khớp hoàn toàn với Cách 1.

Định hướng. Mỗi cột là một phép chia cho 9, tra lại bảng chia 9 đã học để đọc thương của từng cột.

Vậy dãy thương còn thiếu là $4,6,10,8,9,5,7,3$.

Định hướng. Với mỗi cột, hỏi ngược: 9 nhân với số nào thì ra đúng số bị chia đã cho — số đó chính là thương cần tìm.

Vậy kết quả trùng khớp hoàn toàn với Cách 1.

Định hướng. Tính giá trị của 6 phép tính còn lại (ngoài cặp mẫu), sau đó xếp các giá trị bằng nhau thành một cặp.

Vậy ba cặp còn lại là: $54:9$ nối với $42:7$ (cùng bằng 6); $28:7$ nối với $36:9$ (cùng bằng 4); $9\times 5$ nối với $5\times 9$ (cùng bằng 45).

Định hướng. Liệt kê tất cả các kết quả (kể cả cặp mẫu) thành một dãy, tìm những số xuất hiện đúng 2 lần để xác định từng cặp.

Vậy kết quả ghép cặp trùng khớp hoàn toàn với Cách 1.

Định hướng. Vì mỗi lọ cắm đúng 9 bông và tổng có 36 bông, số lọ cắm được bằng 36 chia cho 9.

Vậy cô Lan cắm được 4 lọ hoa.

Định hướng. Vì $9\times 4=36$, có thể tìm số lọ bằng cách hỏi: 9 nhân với số nào thì ra 36? Số đó chính là số lọ cần tìm.

Vậy cô Lan cắm được 4 lọ hoa, đúng khớp với Cách 1.

Định hướng. Cộng thêm 9 vào số liền trước để điền dãy a) đang tăng dần; bớt đi 9 từ số liền trước để điền dãy b) đang giảm dần.

Vậy a) dãy đủ là $9;18;27;36;45;54;63;72;81;90$ — số cần điền là $27;45;63;72;90$; b) dãy đủ là $90;81;72;63;54;45;36;27;18;9$ — số cần điền là $63;45;36;27;9$.

Định hướng. Cả hai dãy chỉ là bảng nhân 9 viết theo hai chiều khác nhau, tra lại bảng nhân 9 đã lập để điền trực tiếp.

Vậy kết quả trùng khớp hoàn toàn với Cách 1.

Định hướng. Từ số 81, làm đúng phép tính ghi trên mũi tên thứ nhất trước ($:9$), lấy kết quả đó làm số bắt đầu cho mũi tên thứ hai ($\times 3$).

Vậy hai ô còn thiếu lần lượt là $9$ và $27$.

Định hướng. Viết gộp cả hai bước thành một biểu thức duy nhất $81:9\times 3$, tính lần lượt từ trái sang phải vì chỉ có nhân và chia cùng mức ưu tiên.

Vậy kết quả cuối cùng vẫn là $27$, khớp với Cách 1; ô đầu tiên ($81:9$) vẫn phải ghi rõ là $9$ theo đúng yêu cầu của sơ đồ.

Định hướng. Tính lần lượt kết quả của cả 4 hình tam giác, sau đó so sánh từng kết quả xem có lớn hơn 7 và bé hơn 10 hay không.

Vậy hình tam giác ghi phép tính thoả điều kiện là hình C ($72:9=8$). Chọn C.

Định hướng. Sau khi tính xong 4 kết quả, xếp chúng tăng dần rồi tìm số nào rơi đúng vào khoảng giữa 7 và 10 (không lấy hai đầu mút).

Vậy kết quả trùng khớp hoàn toàn với Cách 1: hình C ($72:9=8$) là đáp án.

Định hướng. Câu a) lấy tổng số bạn chia cho số nhóm. Câu b) lấy kết quả câu a) (số bạn mỗi nhóm) nhân với 2 vì có 2 nhóm giống nhau.

Vậy a) mỗi nhóm có 3 bạn; b) 2 nhóm có 6 bạn.

Định hướng. Vì 2 nhóm là một phần của 9 nhóm chia đều 27 bạn, có thể lấy $27:9$ ra số bạn 1 nhóm rồi cộng liên tiếp 2 lần số đó thay vì nhân, để kiểm tra lại kết quả câu b) bằng phép cộng.

Vậy kết quả trùng khớp hoàn toàn với Cách 1: a) 3 bạn mỗi nhóm; b) 6 bạn ở 2 nhóm.

Định hướng. Tính lần lượt giá trị của 4 hình tròn, sau đó so sánh cả 4 số cùng lúc để tìm số bé nhất và số lớn nhất.

Vậy hình tròn ghi $54:9$ (kết quả $6$, bé nhất) tô màu đỏ; hình tròn ghi $90:9$ (kết quả $10$, lớn nhất) tô màu xanh.

Định hướng. Sau khi tính xong 4 kết quả, viết chúng thành một dãy theo thứ tự từ bé đến lớn; số đứng đầu dãy là bé nhất, số đứng cuối dãy là lớn nhất.

Vậy kết quả trùng khớp hoàn toàn với Cách 1: bé nhất là $54:9=6$ (tô đỏ), lớn nhất là $90:9=10$ (tô xanh).

Định hướng. Mỗi phép tính tra đúng bảng của nó: $9\times 5$ tra bảng nhân 9, $6\times 4$ tra bảng nhân 6, $72:9$ tra bảng chia 9, $42:6$ tra bảng chia 6.

Vậy a) $45$; b) $24$; c) $8$; d) $7$.

Định hướng. Với câu chia, tìm số nào nhân với số chia ra đúng số bị chia. Với câu nhân, cộng liên tiếp số hạng bằng nhau để kiểm tra lại kết quả.

Vậy kết quả trùng khớp hoàn toàn với Cách 1: $45,24,8,7$.

Định hướng. Mỗi cột là một phép tính riêng: ở bảng a) nhân hai thừa số cùng cột, ở bảng b) lấy số bị chia chia cho số chia cùng cột.

Vậy a) Tích là $27,28,80$; b) Thương là $9,6,10$.

Định hướng. Sau khi tính tích ở bảng a), nhân ngược lại hoặc lấy tích chia cho một thừa số để kiểm tra có ra đúng thừa số còn lại không; tương tự với bảng b), lấy thương nhân với số chia để kiểm tra có ra đúng số bị chia không.

Vậy mọi phép kiểm tra ngược đều khớp, khẳng định kết quả ở Cách 1 là đúng: Tích $27;28;80$ và Thương $9;6;10$.

Định hướng. Câu a) lấy số người mỗi đội múa rồng nhân với số đội. Câu b) lấy tổng số người vừa tìm được chia cho số người mỗi đội múa lân.

Vậy a) 3 đội múa rồng có 27 người; b) chuyển sang múa lân được 9 đội.

Định hướng. Câu a) cộng liên tiếp 9 ba lần thay cho phép nhân. Câu b) đếm xem 27 người tách được bao nhiêu nhóm 3 người bằng cách trừ dần 3 liên tiếp, kiểm tra lại kết quả của Cách 1.

Vậy kết quả trùng khớp hoàn toàn với Cách 1: a) 27 người; b) 9 đội múa lân.

Định hướng. Vì thương là 2, lấy số chia nhân với 2 để ra số bị chia; chỉ thử các số chia bé hơn 5 (từ 1 đến 4) rồi kiểm tra xem số bị chia tìm được có cũng bé hơn 5 hay không.

Vậy hai số bé hơn 5 và có thương là 2 là: $2$ và $1$ ($2:1=2$), hoặc $4$ và $2$ ($4:2=2$).

Định hướng. Viết ra vài phép chia quen thuộc có thương bằng 2, sau đó lọc lại chỉ giữ những phép chia mà cả số bị chia và số chia đều bé hơn 5.

Vậy kết quả trùng khớp hoàn toàn với Cách 1: hai cặp số thoả điều kiện là $2$ và $1$, hoặc $4$ và $2$.