Bài 1 · Tiết 1 · Bài 1★★Trang 37— Đúng/Sai: phân biệt hình chia ĐỀU và hình chia KHÔNG ĐỀU
Tiết 1 · Bài 1 (trang 37). Đ, S? a) Đã tô màu 1/5 hình tròn. b) Đã tô màu 1/6 hình tròn. c) Đã tô màu 1/2 hình tròn. d) Đã tô màu 1/3 hình tròn. (Hình a: hình tròn chia 5 phần bằng nhau, tô 1 phần. Hình b: chia 6 phần bằng nhau, tô 1 phần. Hình c: hình tròn bị CẮT BỞI MỘT DÂY CUNG không đi qua tâm (không chia thành 2 phần bằng nhau), phần nhỏ hơn được tô màu. Hình d: chia 3 phần bằng nhau, tô 1 phần.)
Kiến thức cần nhớ
Chỉ khi một hình được chia thành các phần bằng nhau thật sự thì mới được gọi tên là một phần n.
Một dây cung không đi qua tâm hình tròn sẽ chia hình tròn thành hai phần KHÔNG bằng nhau.
🧠 Phân tích tư duy
Ba hình a, b, d đều được chia thành các phần bằng nhau nên chỉ cần đếm tổng số phần rồi so với phân số đề cho. Riêng hình c) là bẫy: đường cắt không đi qua tâm hình tròn nên hai phần tạo ra KHÔNG bằng nhau, dù phần tô màu trông gần giống một nửa thì vẫn không được gọi là 1/2.
1Cách 1. Kiểm tra hình có được chia đều không, rồi mới đếm số phần
Định hướng. Trước khi đếm số phần, phải xem các phần chia ra có thật sự bằng nhau không; nếu không chia đều thì không thể gọi là một phần mấy dù trông gần giống.
a) Hình chia đều 5 phần, tô 1 phần: đúng là 1/5, khớp với đề b) Hình chia đều 6 phần, tô 1 phần: đúng là 1/6, khớp với đề c) Hình KHÔNG chia đều (đường cắt lệch tâm) nên không thể gọi là 1/2: không khớp với đề d) Hình chia đều 3 phần, tô 1 phần: đúng là 1/3, khớp với đề
Vậy a) Đ; b) Đ; c) S; d) Đ.
2Cách 2. So hai phần của hình bằng cách ước lượng và đối chiếu qua tâm
Định hướng. Với hình có vẻ chia 2 phần (hình c), kiểm tra xem đường chia có đi qua đúng tâm hình tròn hay không — đi qua tâm mới chia được 2 phần bằng nhau.
Hình c: đường chia nằm lệch hẳn về một phía, không đi qua tâm Phần tô màu (phần nhỏ) rõ ràng bé hơn phần còn lại (phần lớn) Hai phần không bằng nhau nên không gọi được là 1/2
Vậy kết quả trùng khớp hoàn toàn với Cách 1: hình c) là Sai; các hình a, b, d đều Đúng.
⭐ Cách nên dùng khi đi thi.Đi thi nên dùng Cách 1 (kiểm tra chia đều trước, đếm số phần sau) vì tránh được bẫy chia không đều ngay từ bước đầu.
Đáp số.a) Đ. b) Đ. c) S (hình không chia thành 2 phần bằng nhau). d) Đ.
Sai lầm thường gặp.Có bạn thấy phần tô màu ở hình c) cũng khá to nên đoán luôn là Đ — phải nhớ: chỉ khi đường chia đi qua đúng tâm hình tròn thì hai phần mới bằng nhau, nhìn ước lượng bằng mắt rất dễ nhầm.
🚀 Mở rộng.Nếu vẽ lại hình c) với đường chia đi đúng qua tâm thì có tô đúng 1/2 hình tròn không?
Bài 2 · Tiết 1 · Bài 2★Trang 37— Nối tên gọi "một phần n" với phân số một phần n viết bằng số
Tiết 1 · Bài 2 (trang 37). Nối cách đọc với cách viết một phần mấy cho đúng: "Một phần hai", "Một phần năm", "Một phần ba", "Một phần sáu", "Một phần tư" nối với các phân số 1/5, 1/2, 1/6, 1/3, 1/4.
Kiến thức cần nhớ
Phân số một phần n gồm số 1 ở trên và số n ở dưới; tên gọi ghép từ "một phần" và tên số n.
🧠 Phân tích tư duy
Mỗi tên gọi đều có dạng "một phần" cộng với tên của mẫu số. Chỉ cần đọc đúng tên số ở mẫu (hai, ba, tư, năm, sáu) rồi nối với đúng phân số có mẫu số tương ứng, không nối theo vị trí gần nhau trên trang.
1Cách 1. Đọc tên số ở mẫu của từng phân số rồi tìm đúng ô tên gọi
Định hướng. Nhìn từng phân số, đọc tên số ở mẫu, rồi tìm ô ghi đúng tên gọi "một phần + tên số đó" để nối.
1/2 có mẫu là 2 nên nối với "Một phần hai" 1/5 có mẫu là 5 nên nối với "Một phần năm" 1/3 có mẫu là 3 nên nối với "Một phần ba" 1/6 có mẫu là 6 nên nối với "Một phần sáu" 1/4 có mẫu là 4 nên nối với "Một phần tư"
Vậy 1/2-Một phần hai; 1/5-Một phần năm; 1/3-Một phần ba; 1/6-Một phần sáu; 1/4-Một phần tư.
2Cách 2. Xuất phát từ tên gọi rồi tìm phân số có mẫu số đúng tên đó
Định hướng. Làm ngược lại Cách 1: bắt đầu từ mỗi ô tên gọi, tìm số ứng với tên rồi tìm phân số có đúng mẫu số đó để nối, dùng để tự kiểm tra lại.
"Một phần hai" ứng với số 2 nên nối với 1/2 "Một phần năm" ứng với số 5 nên nối với 1/5 "Một phần ba" ứng với số 3 nên nối với 1/3 "Một phần sáu" ứng với số 6 nên nối với 1/6 "Một phần tư" ứng với số 4 nên nối với 1/4
Vậy kết quả trùng khớp hoàn toàn với Cách 1.
⭐ Cách nên dùng khi đi thi.Đi thi nên dùng Cách 1 (đọc mẫu số của phân số trước) vì các phân số thường được liệt kê rõ ràng hơn, dễ bắt đầu hơn tên gọi.
Đáp số.1/2-Một phần hai; 1/5-Một phần năm; 1/3-Một phần ba; 1/6-Một phần sáu; 1/4-Một phần tư.
Sai lầm thường gặp.Có bạn nối theo đúng thứ tự xuất hiện trên trang (ô đầu tiên nối với phân số đầu tiên) mà không đọc kỹ tên số ở mẫu, dễ nối nhầm giữa "một phần ba" và "một phần tư".
🚀 Mở rộng.Nếu có thêm phân số 1/10 thì tên gọi tương ứng là gì?
Bài 3 · Tiết 1 · Bài 3★★Trang 37— Xác định một phần ba của một nhóm 12 hình tròn
Tiết 1 · Bài 3 (trang 37). Đánh dấu X vào ô dưới hình đã tô màu 1/3 số hình tròn. (Khung trái: 12 hình tròn xếp 4 cột × 3 hàng, đã tô màu cả hàng dưới cùng — 4 hình tròn. Khung phải: 12 hình tròn xếp 4 cột × 3 hàng, đã tô màu cột thứ hai — 3 hình tròn.)
Kiến thức cần nhớ
Muốn tìm 1/n của một nhóm đồ vật, chia đều nhóm đó thành n phần bằng nhau rồi lấy đúng 1 phần.
12 hình tròn chia thành 3 phần bằng nhau thì mỗi phần có 12:3=4 hình.
🧠 Phân tích tư duy
Hai khung đều có 12 hình tròn bằng nhau nhưng số hình được tô màu khác nhau (4 hình ở khung trái, 3 hình ở khung phải). Phải tính 1/3 của 12 hình tròn là bao nhiêu rồi so với số hình thực tế đã tô ở mỗi khung, không chọn theo khung có hình tô "trông nhiều hơn".
1Cách 1. Tính số hình cần tô của 1/3 rồi so với số hình đã tô ở mỗi khung
Định hướng. Tính trước 1/3 của 12 hình tròn bằng phép chia, rồi so với số hình tròn thực tế đã tô màu ở từng khung.
1/3 của 12 hình tròn là: 12:3=4 (hình) Khung trái tô 4 hình: 4=4, đúng là 1/3 Khung phải tô 3 hình: 3 khác 4, không phải 1/3 (thực ra là 1/4)
Vậy đánh dấu X vào ô dưới khung trái.
2Cách 2. Tính ngược bằng phép nhân: số hình một phần nhân với 3 phải bằng 12
Định hướng. Lấy số hình đã tô ở mỗi khung nhân với 3; khung nào cho kết quả đúng bằng 12 thì khung đó tô đúng 1/3.
Khung trái: 4×3=12, đúng bằng tổng số hình nên đúng là 1/3 Khung phải: 3×3=9, khác 12 nên không phải 1/3
Vậy kết quả trùng khớp hoàn toàn với Cách 1: đánh dấu X vào ô dưới khung trái.
⭐ Cách nên dùng khi đi thi.Đi thi nên dùng Cách 1 (tính trước 12:3=4 rồi so sánh) vì tính một lần là áp dụng được cho cả hai khung.
Đáp số.Đánh dấu X vào ô dưới khung trái (khung có 4 hình tròn được tô màu).
Sai lầm thường gặp.Có bạn thấy khung phải tô cả một cột thẳng hàng "gọn gàng" nên chọn khung phải — nhưng phải đếm đúng số hình đã tô (3 hình) và so với 12:3=4 mới biết khung phải chỉ là 1/4, không phải 1/3.
🚀 Mở rộng.Nếu khung phải được tô thêm 1 hình nữa (thành 4 hình) thì có đúng là 1/3 số hình tròn không?
Bài 4 · Tiết 1 · Bài 4★Trang 38— Tô màu một phần năm của một hình ghép từ 5 phần bằng nhau
Tiết 1 · Bài 4 (trang 38). Tô màu 1/5 mỗi hình. a) Hình gồm 5 ô vuông ghép thành hình chữ thập (dấu cộng). b) Hình gồm 5 hình tròn ghép thành hình bông hoa.
Kiến thức cần nhớ
Muốn tô màu 1/n của một hình ghép từ n phần bằng nhau, chỉ cần tô đúng 1 trong n phần đó.
🧠 Phân tích tư duy
Cả hai hình đều được ghép từ đúng 5 phần bằng nhau: 5 ô vuông ở hình a, 5 hình tròn ở hình b. Vậy 1/5 của mỗi hình chính là tô màu đúng 1 trong 5 phần đó. Tô phần nào trong 5 phần cũng đều đúng, không nhất thiết phải tô đúng phần đã tô mẫu trong sách.
1Cách 1. Đếm tổng số phần của hình rồi tô đúng 1 phần
Định hướng. Đếm hình được ghép từ mấy phần bằng nhau, rồi tô màu đúng 1 phần trong số đó để được 1/5.
a) Hình chữ thập ghép từ 5 ô vuông bằng nhau, tô 1 ô bất kỳ (ví dụ ô dưới cùng) b) Hình bông hoa ghép từ 5 hình tròn bằng nhau, tô 1 hình bất kỳ (ví dụ cánh hoa bên phải)
Vậy a) tô 1 trong 5 ô vuông; b) tô 1 trong 5 hình tròn — đều là 1/5 mỗi hình.
2Cách 2. Kiểm tra lại bằng phép nhân: số phần đã tô nhân với 5 phải bằng đúng 1 phần trong 5
Định hướng. Sau khi tô, đếm lại số phần đã tô (phải là 1) và tổng số phần của cả hình (phải là 5) để chắc chắn đã tô đúng 1/5, không tô nhầm 2 phần.
a) Số phần đã tô: 1; tổng số phần: 5 nên đúng là 1/5 b) Số phần đã tô: 1; tổng số phần: 5 nên đúng là 1/5
Vậy kết quả trùng khớp hoàn toàn với Cách 1.
⭐ Cách nên dùng khi đi thi.Đi thi nên dùng Cách 1 (đếm tổng số phần rồi tô đúng 1 phần) vì làm luôn ra kết quả, không cần kiểm tra lại nhiều bước.
Đáp số.a) Tô màu 1 trong 5 ô vuông của hình chữ thập. b) Tô màu 1 trong 5 hình tròn của hình bông hoa.
Sai lầm thường gặp.Có bạn tô nhầm 2 phần vì nghĩ tô càng nhiều càng rõ — nhưng 1/5 chỉ được tô đúng 1 phần trong 5 phần bằng nhau, tô 2 phần sẽ thành 2/5.
🚀 Mở rộng.Nếu hình chữ thập được ghép từ 5 ô vuông mà tô 2 ô thì đã tô mấy phần mấy của hình?
Bài 5 · Tiết 2 · Bài 1★★Trang 38— Đúng/Sai: đối chiếu số phần chia đều của hình vuông với phân số đã cho
Tiết 2 · Bài 1 (trang 38). Đ, S? a) Đã tô màu 1/8 hình vuông. b) Đã tô màu 1/5 hình vuông. c) Đã tô màu 1/9 hình vuông. d) Đã tô màu 1/7 hình vuông. (Hình a: hình vuông chia bởi 2 đường chéo và 2 đường trung bình thành 8 tam giác bằng nhau, tô 1 tam giác. Hình b: hình vuông chia lưới 3 cột × 2 hàng = 6 ô, tô 1 ô. Hình c: hình vuông chia lưới 3 cột × 3 hàng = 9 ô, tô 1 ô giữa. Hình d: hình vuông chia 7 phần bằng nhau theo chiều dọc, tô 1 phần.)
Kiến thức cần nhớ
Với hình chia lưới ô vuông, tổng số phần bằng nhau là số hàng nhân số cột.
Với hình vuông chia bởi đường chéo và đường trung bình, đếm số tam giác bằng nhau được tạo ra.
🧠 Phân tích tư duy
Bốn hình vuông được chia theo bốn cách khác nhau (8 tam giác, lưới 3×2, lưới 3×3, dải 7 phần dọc). Phải đếm đúng tổng số phần bằng nhau của từng hình rồi so với mẫu số đề cho — dấu hiệu bẫy ở hình b) là lưới chỉ có 6 ô nhưng đề lại ghi 1/5, không khớp.
1Cách 1. Đếm tổng số phần bằng nhau của mỗi hình rồi so với phân số đề cho
Định hướng. Đếm hình vuông được chia thành bao nhiêu phần bằng nhau theo đúng cách chia của nó rồi so mẫu số đếm được với mẫu số đề bài.
a) Hình chia 8 tam giác bằng nhau, tô 1 tam giác: đúng là 1/8, khớp với đề b) Lưới 3×2=6 ô, tô 1 ô: đúng là 1/6, đề ghi 1/5, không khớp c) Lưới 3×3=9 ô, tô 1 ô: đúng là 1/9, khớp với đề d) Hình chia 7 phần bằng nhau, tô 1 phần: đúng là 1/7, khớp với đề
Vậy a) Đ; b) S; c) Đ; d) Đ.
2Cách 2. Đếm số hàng và số cột riêng rồi nhân lại để kiểm tra
Định hướng. Với các hình chia lưới, đếm riêng số hàng và số cột rồi nhân lại — cách này giúp kiểm tra chéo lại Cách 1, tránh đếm sót một ô nào.
b) Lưới có 3 cột và 2 hàng: 3×2=6 ô, không phải 5 ô như đề ghi c) Lưới có 3 cột và 3 hàng: 3×3=9 ô, đúng như đề ghi
Vậy kết quả trùng khớp hoàn toàn với Cách 1: a) Đ; b) S; c) Đ; d) Đ.
⭐ Cách nên dùng khi đi thi.Đi thi nên dùng Cách 1 (đếm tổng số phần rồi so trực tiếp) vì áp dụng được cho mọi kiểu chia hình, không chỉ riêng lưới ô vuông.
Đáp số.a) Đ. b) S (lưới có 6 ô nên phải là 1/6). c) Đ. d) Đ.
Sai lầm thường gặp.Có bạn đếm lưới ô vuông ở hình b) thành 5 ô do đếm sót hoặc đếm nhầm hàng — với lưới ô vuông phải đếm đúng số hàng nhân số cột (3×2=6), không đếm nhẩm qua loa.
🚀 Mở rộng.Nếu hình b) được vẽ thêm 1 hàng nữa (thành lưới 3 cột × 3 hàng) thì tô 1 ô có đúng là 1/5 không?
Bài 6 · Tiết 2 · Bài 2★★Trang 39— Chọn đúng hình minh hoạ cho một phân số một phần mấy cho trước
Tiết 2 · Bài 2 (trang 39). Khoanh vào đáp án đúng. a) Đã tô màu 1/7 hình nào? A. hình tròn chia 6 phần B. hình tròn chia 8 phần C. hình tròn chia 7 phần D. hình tròn chia 9 phần (mỗi hình tô đúng 1 phần). b) Đã tô màu 1/9 hình nào? (cùng 4 hình tròn A, B, C, D như câu a).
Kiến thức cần nhớ
Muốn chọn đúng hình minh hoạ cho 1/n, tìm hình có tổng số phần chia đều bằng đúng n.
🧠 Phân tích tư duy
Bốn hình tròn A, B, C, D chia số phần khác nhau (6, 8, 7, 9 phần). Với mỗi câu hỏi, phải đếm đúng số phần của cả bốn hình rồi chọn đúng hình có tổng số phần bằng đúng mẫu số được hỏi, không chọn theo cảm giác phần tô màu to hay nhỏ.
1Cách 1. Đếm số phần của cả bốn hình rồi so với mẫu số cần tìm
Định hướng. Đếm số phần chia đều của từng hình A, B, C, D rồi tìm đúng hình có tổng số phần bằng mẫu số trong câu hỏi.
Bốn hình có số phần lần lượt là: A: 6 phần; B: 8 phần; C: 7 phần; D: 9 phần a) Cần tìm hình có 7 phần: đó là hình C b) Cần tìm hình có 9 phần: đó là hình D
Vậy a) khoanh vào hình C; b) khoanh vào hình D.
2Cách 2. Loại trừ dần các hình có số phần không đúng
Định hướng. Thay vì nhớ hết số phần của cả bốn hình, loại dần từng hình có số phần rõ ràng khác mẫu số cần tìm cho tới khi chỉ còn đúng một hình.
a) Tìm hình có 7 phần: hình A có 6 phần (loại), hình B có 8 phần (loại), hình D có 9 phần (loại), chỉ còn hình C có 7 phần b) Tìm hình có 9 phần: hình A có 6 phần (loại), hình B có 8 phần (loại), hình C có 7 phần (loại), chỉ còn hình D có 9 phần
Vậy kết quả trùng khớp hoàn toàn với Cách 1: a) hình C; b) hình D.
⭐ Cách nên dùng khi đi thi.Đi thi nên dùng Cách 1 (đếm số phần cả bốn hình một lần rồi tra) vì dùng lại được kết quả đếm cho cả hai câu a) và b).
Đáp số.a) Khoanh vào hình C (chia 7 phần). b) Khoanh vào hình D (chia 9 phần).
Sai lầm thường gặp.Có bạn đếm nhầm hình D chỉ có 8 phần (nhầm với hình B) vì hai hình có các phần khá hẹp và gần giống nhau — cần đếm chậm, đếm đủ một vòng quanh tâm cho từng hình, không đếm ước lượng.
🚀 Mở rộng.Trong bốn hình A, B, C, D, hình nào minh hoạ đúng cho 1/6và hình nào minh hoạ đúng cho 1/8?
Bài 7 · Tiết 2 · Bài 3★★Trang 39— Tô màu một phần tám của hình chia theo hai cách khác nhau
Tiết 2 · Bài 3 (trang 39). Tô màu 1/8 mỗi hình. a) Hình vuông chia bởi 2 đường chéo và hình thoi nối 4 trung điểm cạnh, tạo thành 8 tam giác bằng nhau. b) Hình chữ nhật chia lưới 4 cột × 2 hàng = 8 ô.
Kiến thức cần nhớ
Một hình có thể được chia thành các phần bằng nhau theo nhiều cách khác nhau (tam giác, ô vuông…) miễn là các phần đó bằng nhau.
🧠 Phân tích tư duy
Hai hình được chia thành 8 phần bằng nhau theo hai cách khác nhau: hình a) dùng đường chéo và hình thoi nối trung điểm để tạo 8 tam giác, hình b) dùng lưới ô vuông 4 cột × 2 hàng. Dù cách chia khác nhau, 1/8 của mỗi hình vẫn là tô đúng 1 trong 8 phần bằng nhau đó.
1Cách 1. Đếm tổng số phần của hình rồi tô đúng 1 phần
Định hướng. Đếm hình được chia thành mấy phần bằng nhau, rồi tô màu đúng 1 phần trong số đó.
a) Hình vuông chia thành 8 tam giác bằng nhau, tô 1 tam giác (ví dụ tam giác dưới cùng) b) Hình chữ nhật chia lưới 4×2=8 ô bằng nhau, tô 1 ô (ví dụ ô đầu tiên)
Vậy a) tô 1 trong 8 tam giác; b) tô 1 trong 8 ô vuông — đều là 1/8 mỗi hình.
2Cách 2. Kiểm tra lại bằng phép nhân: 1 phần nhân với 8 phải khớp với cả hình
Định hướng. Sau khi tô, kiểm tra lại: số phần đã tô (1) nhân với 8 phần bằng nhau của cả hình phải đúng bằng toàn bộ hình, để chắc chắn không tô nhầm số phần.
a) 1 phần đã tô, hình có đúng 8 phần bằng nhau nên tô đúng 1/8 b) 1 ô đã tô, lưới có đúng 8 ô bằng nhau nên tô đúng 1/8
Vậy kết quả trùng khớp hoàn toàn với Cách 1.
⭐ Cách nên dùng khi đi thi.Đi thi nên dùng Cách 1 (đếm rồi tô ngay 1 phần) vì đơn giản và trực tiếp nhất với bài yêu cầu tô màu.
Đáp số.a) Tô màu 1 trong 8 tam giác bằng nhau. b) Tô màu 1 trong 8 ô vuông của lưới 4×2.
Sai lầm thường gặp.Có bạn ở hình a) tô nhầm 1 tam giác lớn hơn các tam giác còn lại (không đúng đường chia) — phải tô đúng vào 1 trong 8 tam giác đã được vẽ sẵn, không tô lệch ra ngoài đường kẻ.
🚀 Mở rộng.Nếu hình b) được vẽ thêm 1 cột nữa (thành lưới 5 cột × 2 hàng) thì tô 1 ô có còn đúng là 1/8 không?
Bài 8 · Tiết 2 · Bài 4★★Trang 40— Xác định một phần năm số ô vuông trong ba cách chia hình khác nhau
Tiết 2 · Bài 4 (trang 40). Đánh dấu X dưới hình đã tô màu 1/5 số ô vuông. a) Hình chữ thập 5 ô vuông, tô 1 ô giữa. b) Hình chữ nhật chia lưới 5 cột × 3 hàng = 15 ô, tô cột thứ ba (3 ô). c) Hình vuông chia lưới 3 cột × 3 hàng = 9 ô, tô hàng trên cùng (3 ô).
Kiến thức cần nhớ
Muốn kiểm tra một hình có tô đúng 1/5 số ô hay không, lấy tổng số ô của hình đó chia cho 5 rồi so với số ô đã tô.
🧠 Phân tích tư duy
Ba hình có tổng số ô khác nhau (5 ô, 15 ô, 9 ô) và số ô đã tô cũng khác nhau (1 ô, 3 ô, 3 ô). Phải tính 1/5 của TỪNG tổng số ô rồi so với số ô thực tế đã tô ở đúng hình đó, không so số ô đã tô giữa các hình với nhau.
1Cách 1. Tính 1/5 của tổng số ô mỗi hình rồi so với số ô đã tô
Định hướng. Với mỗi hình, lấy tổng số ô chia cho 5 để biết 1/5 là bao nhiêu ô, rồi so với số ô thực tế đã tô màu.
a) 1/5 của 5 ô là: 5:5=1 (ô); đã tô 1 ô: đúng là 1/5 b) 1/5 của 15 ô là: 15:5=3 (ô); đã tô 3 ô: đúng là 1/5 c) 1/5 của 9 ô là: 9:5 không chia hết; đã tô 3 ô trên 9 ô là 1/3, không phải 1/5
Vậy đánh dấu X vào ô dưới hình a) và hình b).
2Cách 2. Tính ngược bằng phép nhân: số ô đã tô nhân với 5 phải bằng tổng số ô
Định hướng. Lấy số ô đã tô ở mỗi hình nhân với 5; hình nào cho kết quả đúng bằng tổng số ô của chính hình đó thì hình đó tô đúng 1/5.
a) 1×5=5, đúng bằng tổng số ô (5) nên đúng là 1/5 b) 3×5=15, đúng bằng tổng số ô (15) nên đúng là 1/5 c) 3×5=15, khác tổng số ô thật (9) nên không phải 1/5
Vậy kết quả trùng khớp hoàn toàn với Cách 1: hình a) và hình b) là đáp số.
⭐ Cách nên dùng khi đi thi.Đi thi nên dùng Cách 1 (chia tổng số ô cho 5 rồi so sánh) vì tính trực tiếp ra số ô cần tô, dễ kiểm tra bằng mắt trên hình.
Đáp số.Đánh dấu X vào ô dưới hình a) và hình b). Hình c) không đúng (3 ô trên 9 ô là 1/3).
Sai lầm thường gặp.Có bạn thấy hình c) cũng tô đúng 3 ô như hình b) nên đánh dấu luôn cả hình c) — nhưng phải so trên tổng số ô CỦA CHÍNH hình đó: hình b) có 15 ô nên 3 ô là 1/5, còn hình c) chỉ có 9 ô nên 3 ô lại là 1/3.
🚀 Mở rộng.Nếu hình c) có thêm 1 hàng nữa (thành lưới 3 cột × 4 hàng = 12 ô) mà vẫn tô 3 ô thì có đúng là 1/5 không?
Bài 9 · Tiết 2 · Bài 5★Trang 40— Tìm một phần mấy của một số con vật / bông hoa bằng phép chia
Tiết 2 · Bài 5 (trang 40). a) Có 6 con cá. Tô màu 1/2 số cá. Hỏi đã tô màu mấy con cá? b) Có 12 bông hoa. Tô màu 1/4 số hoa. Hỏi đã tô màu mấy bông hoa?
Kiến thức cần nhớ
Muốn tìm 1/n của một số đồ vật, lấy tổng số đó chia cho n.
🧠 Phân tích tư duy
Hai câu hỏi độc lập với hai nhóm đồ vật khác nhau: câu a) có 6 con cá cần tìm 1/2, câu b) có 12 bông hoa cần tìm 1/4. Cả hai đều dùng chung một quy tắc: lấy tổng số đồ vật chia cho mẫu số của phân số cần tìm.
1Cách 1. Lấy tổng số chia cho mẫu số của phân số cần tìm
Định hướng. Áp dụng đúng quy tắc: 1/n của một số bằng số đó chia cho n.
a) 1/2 số cá là: 6:2=3 (con) b) 1/4 số hoa là: 12:4=3 (bông)
Vậy a) đã tô màu 3 con cá; b) đã tô màu 3 bông hoa.
2Cách 2. Tính ngược bằng phép nhân để thử lại
Định hướng. Thử tìm một số sao cho số đó nhân với mẫu số đúng bằng tổng số đồ vật — số đó chính là đáp số, dùng để kiểm tra lại Cách 1.
a) Cần tìm số sao cho số đó nhân với 2 bằng 6: vì 3×2=6 nên số đó là 3 b) Cần tìm số sao cho số đó nhân với 4 bằng 12: vì 3×4=12 nên số đó là 3
Vậy kết quả trùng khớp hoàn toàn với Cách 1: a) 3 con cá; b) 3 bông hoa.
⭐ Cách nên dùng khi đi thi.Đi thi nên dùng Cách 1 (phép chia trực tiếp) vì nhanh và chắc chắn hơn việc thử nhân nhiều lần.
Đáp số.a) Đã tô màu 3 con cá. b) Đã tô màu 3 bông hoa.
Sai lầm thường gặp.Có bạn nhớ nhầm số hoa ở câu b) lấy 12:2=6 (áp dụng nhầm mẫu số 2 của câu a) sang câu b) — phải đọc đúng đề: câu b) hỏi 1/4 chứ không phải 1/2.
🚀 Mở rộng.Nếu có 12 bông hoa mà tô màu 1/3 số hoa thì đã tô mấy bông hoa?
