Bài 1 · Tiết 1 · Bài 1★Trang 18— Tính chu vi hình tam giác khi biết ba cạnh
Bài 1 (trang 18). Tính chu vi hình tam giác có độ dài các cạnh là: a) 4 cm, 7 cm và 10 cm. b) 15 dm, 20 dm và 30 dm. c) 9 dm, 9 dm và 9 dm.
Kiến thức cần nhớ
Muốn tìm chu vi hình tam giác ta tính tổng độ dài ba cạnh của hình tam giác (cùng đơn vị đo).
🧠 Phân tích tư duy
Ba câu đều chỉ cần cộng ba số đo cạnh đã cho, cùng đơn vị đo nên không phải đổi gì thêm. Riêng câu c) cả ba cạnh bằng nhau (9 dm) nên có thể nhân nhanh thay vì cộng ba lần.
1Cách 1. Cộng lần lượt ba cạnh
Định hướng. Cộng thẳng ba số đo theo đúng thứ tự đề cho.
a) Chu vi hình tam giác là: 4+7+10=21 (cm) b) Chu vi hình tam giác là: 15+20+30=65 (dm) c) Chu vi hình tam giác là: 9+9+9=27 (dm)
Vậy chu vi ba hình tam giác lần lượt là 21 cm, 65 dm, 27 dm.
2Cách 2. Dùng phép nhân cho tam giác đều (câu c) và nhóm số tròn chục (câu b)
Định hướng. Câu c) ba cạnh bằng nhau nên nhân cạnh với 3; câu b) ba số tròn chục nên cộng hàng chục cho nhanh.
c) 9×3=27 (dm) b) 15+20+30=(1+2+3) chục và 5 đơn vị =6 chục +5=65 (dm)
Vậy kết quả vẫn khớp Cách 1: 65 dm và 27 dm.
Nhận xét. Tam giác đều (ba cạnh bằng nhau) luôn có thể tính chu vi bằng cạnh nhân 3, nhanh hơn cộng ba lần.
⭐ Cách nên dùng khi đi thi.Đi thi nên dùng Cách 2 khi thấy ba cạnh bằng nhau (câu c) — nhân với 3 chỉ một phép tính, khó sai hơn cộng ba số giống nhau.
Đáp số.a) 21 cm. b) 65 dm. c) 27 dm.
Sai lầm thường gặp.Ở câu c), cộng nhầm chỉ hai lần số 9 (được 18 dm) rồi quên cạnh thứ ba — luôn đếm đủ ba cạnh của tam giác trước khi cộng hoặc nhân.
🚀 Mở rộng.Một tam giác đều có chu vi 36 dm thì mỗi cạnh dài bao nhiêu đề-xi-mét?
Bài 2 · Tiết 1 · Bài 2★Trang 18— Tính chu vi hình tứ giác khi biết bốn cạnh
Bài 2 (trang 18). Tính chu vi hình tứ giác có độ dài các cạnh là 20 dm, 30 dm, 20 dm và 30 dm.
Kiến thức cần nhớ
Chu vi hình tứ giác là tổng độ dài bốn cạnh của hình tứ giác (cùng đơn vị đo).
🧠 Phân tích tư duy
Bốn cạnh có hai cặp bằng nhau (20 dm và 30 dm mỗi loại hai cạnh). Điều này gợi ý dùng cách nhân đôi từng cặp thay vì cộng bốn số lẻ, dù đề không nói đây là hình chữ nhật.
1Cách 1. Cộng lần lượt bốn cạnh
Định hướng. Cộng thẳng bốn số đo theo đúng thứ tự đề cho.
Chu vi hình tứ giác là: 20+30+20+30=100 (dm)
Vậy chu vi hình tứ giác là 100 dm.
2Cách 2. Nhân đôi từng cặp cạnh bằng nhau rồi cộng
Định hướng. Có hai cạnh 20 dm và hai cạnh 30 dm, nhân đôi mỗi loại rồi cộng lại.
20×2+30×2=40+60=100 (dm)
Vậy kết quả vẫn là 100 dm, khớp Cách 1.
Nhận xét. Nếu tứ giác có hai cặp cạnh đối bằng nhau, cách nhân đôi từng cặp thường nhanh hơn cộng bốn số lẻ.
⭐ Cách nên dùng khi đi thi.Đi thi nên dùng Cách 2: nhân đôi từng cặp cạnh bằng nhau rồi cộng — ít bước hơn và dựa vào đặc điểm đề đã cho sẵn.
Đáp số.100 dm.
Sai lầm thường gặp.Cộng nhầm chỉ ba cạnh (bỏ sót một cạnh 20 dm hoặc 30 dm) do tưởng hai cạnh bằng nhau chỉ cần tính một lần.
🚀 Mở rộng.Nếu tứ giác trên có thêm một cạnh 25 dm nữa (trở thành ngũ giác) thì chu vi mới là bao nhiêu?
Bài 3 · Tiết 1 · Bài 3★★Trang 19— Trắc nghiệm: tính chu vi hình tam giác, hình tứ giác rồi chọn đáp án đúng
Bài 3 (trang 19). Khoanh vào chữ đặt trước câu trả lời đúng. Để làm đồ chơi, Rô-bốt cắt các miếng bìa có kích thước như hình dưới đây: miếng bìa hình tam giác có hai cạnh bên đều dài 15 cm, cạnh đáy dài 12 cm; miếng bìa hình tứ giác có bốn cạnh lần lượt dài 15 cm, 20 cm, 30 cm, 20 cm. a) Chu vi của miếng bìa hình tam giác là: A. 45 cm B. 40 cm C. 42 cm b) Chu vi của miếng bìa hình tứ giác là: A. 80 cm B. 85 cm C. 90 cm
Kiến thức cần nhớ
Chu vi hình tam giác là tổng độ dài ba cạnh của hình tam giác (cùng đơn vị đo).
Chu vi hình tứ giác là tổng độ dài bốn cạnh của hình tứ giác (cùng đơn vị đo).
Bài 4 · Tiết 1 · Bài 4★★Trang 19— So sánh chu vi ba hình rồi tô màu hình lớn nhất, bé nhất
Bài 4 (trang 19). Tô màu đỏ vào hình có chu vi lớn nhất, màu xanh vào hình có chu vi bé nhất. Có ba hình: hình tam giác đều cạnh 7 cm; hình tứ giác bốn cạnh 3 cm, 4 cm, 5 cm, 6 cm; hình tứ giác bốn cạnh 4 cm, 4 cm, 4 cm, 7 cm.
Kiến thức cần nhớ
Chu vi hình tam giác là tổng ba cạnh; chu vi hình tứ giác là tổng bốn cạnh.
Muốn so sánh chu vi các hình khác dạng, phải tính ra số cụ thể rồi mới so sánh, không thể ước lượng bằng mắt.
Bài 7 · Tiết 2 · Bài 3★★Trang 20— Đếm que tính xếp hình chữ nhật, rồi xếp lại thành hình vuông
Bài 3 (trang 20). Bạn Nam dùng các que tính để xếp thành một hình chữ nhật. Biết chiều dài được xếp bởi 5 que tính và chiều rộng được xếp bởi 3 que tính. a) Để vừa đủ que tính xếp thành hình chữ nhật như trên, bạn Nam cần bao nhiêu que tính? b) Có thể dùng hết số que tính trên để xếp thành một hình vuông được không? Nếu có, em hãy tính xem mỗi cạnh hình vuông được xếp bởi mấy que tính.
Kiến thức cần nhớ
Số que tính xếp hình chữ nhật = (số que chiều dài + số que chiều rộng) x 2, giống công thức chu vi.
Muốn tìm cạnh hình vuông khi biết chu vi (tổng số que), ta lấy chu vi chia cho 4.
Bài 8 · Tiết 3 · Bài 1★★Trang 21— Tính chu vi từng hình rồi nối với số đo tương ứng
Bài 1 (trang 21). Nối hình với số đo là chu vi của hình đó. Có ba hình: hình chữ nhật (chiều dài 6 cm, chiều rộng 3 cm), hình vuông (cạnh 8 cm), hình tứ giác (bốn cạnh 3 cm, 4 cm, 5 cm, 7 cm).
Kiến thức cần nhớ
Muốn tính chu vi hình chữ nhật ta lấy chiều dài cộng chiều rộng (cùng đơn vị đo) rồi nhân với 2.
Muốn tính chu vi hình vuông ta lấy độ dài một cạnh nhân với 4.
Chu vi hình tứ giác là tổng độ dài bốn cạnh của hình tứ giác.
Bài 9 · Tiết 3 · Bài 2★★Trang 22— Nhận xét đúng/sai: bẫy đơn vị đo chưa cùng loại trước khi cộng
Bài 2 (trang 22). Viết câu trả lời thích hợp vào chỗ chấm. Rô-bốt sử dụng một đoạn dây vừa đủ để trang trí viền của bức tranh hình chữ nhật có chiều dài 12 dm và chiều rộng 80 cm. Tính độ dài của đoạn dây mà Rô-bốt đã dùng. Nam đã giải như sau: Bài giải Độ dài đoạn dây Rô-bốt đã dùng là: (12+80)×2=184 (cm) Đáp số: 184 cm. Theo em, Nam tính đúng hay sai?
Kiến thức cần nhớ
Muốn tính chu vi hình chữ nhật ta lấy chiều dài cộng chiều rộng (CÙNG đơn vị đo) rồi nhân với 2.
Bài 10 · Tiết 3 · Bài 3★★★Trang 22— Bài toán có lời văn: chu vi hình chữ nhật trừ đi phần lối vào không có hàng rào
Bài 3 (trang 22). Cô Hương làm một hàng rào quanh vườn hoa có dạng hình chữ nhật với chiều dài 8 m và chiều rộng 4 m. Cô có để lối vào 1 m (như hình vẽ). Hỏi hàng rào đó dài bao nhiêu mét?
Kiến thức cần nhớ
Chu vi hình chữ nhật = (chiều dài + chiều rộng) x 2.
Khi hàng rào có để một đoạn trống làm lối vào thì độ dài hàng rào thực tế = chu vi vườn − độ dài đoạn lối vào.
