Đặt tính rồi chia lần lượt từ trái sang phải; hạ chữ số nào mà chưa đủ chia thì phải viết 0 vào thương rồi hạ tiếp chữ số sau.
🧠 Phân tích tư duy
Ba phép chia đều là chia hết, nhưng khác nhau ở đặc điểm số bị chia: 4088 và 7707 có chữ số 0 ở giữa nên dễ quên viết 0 vào thương, còn 3648:6 phải lấy hai chữ số đầu (36) mới đủ chia. Nhận ra sớm những đặc điểm này giúp tránh chia sai.
1Cách 1. Đặt tính rồi chia theo cột dọc
Định hướng. Đặt tính rồi chia lần lượt từ trái sang phải, chú ý các chữ số 0 ở giữa số bị chia.
4088:4: 4 chia 4 được 1; hạ 0, 0 chia 4 được 0; hạ 8, 8 chia 4 được 2; hạ 8, 8 chia 4 được 2. 4088:4=1022 7707:7: 7 chia 7 được 1; hạ 7, 7 chia 7 được 1; hạ 0, 0 chia 7 được 0; hạ 7, 7 chia 7 được 1. 7707:7=1101 3648:6: 36 chia 6 được 6; hạ 4, 4 chia 6 được 0, dư 4; hạ 8 được 48, 48 chia 6 được 8. 3648:6=608
Vậy4088:4=1022; 7707:7=1101; 3648:6=608.
2Cách 2. Tách số bị chia theo hàng rồi chia riêng từng phần
Định hướng. Tách mỗi số bị chia thành nghìn, trăm, chục, đơn vị (đều chia hết cho số chia) rồi cộng thương lại để kiểm tra Cách 1.
Vậy cả ba kết quả trùng khớp hoàn toàn với Cách 1.
⭐ Cách nên dùng khi đi thi.Cách 1 (đặt tính dọc) là cách chuẩn khi làm bài; Cách 2 (tách theo hàng) dùng để kiểm tra lại, nhất là với số bị chia có chữ số 0 ở giữa như 4 088 và 7 707.
Đáp số.4088:4=1022; 7707:7=1101; 3648:6=608.
Sai lầm thường gặp.Ở phép 4088:4, chia đến chữ số 0 (hàng trăm) rồi quên viết 0 vào thương, làm thương bị thiếu một chữ số (viết nhầm 122 thay vì 1 022).
🚀 Mở rộng.Nếu đổi phép tính cuối thành 3648:8 thì kết quả có còn chia hết không?
Bài 2 · Tiết 1 · Bài 2★Trang 46— Toán có lời văn: tìm số lượng một phần khi biết tổng số lượng của nhiều phần bằng nhau
Tiết 1 · Bài 2 (trang 46). Một nhà máy lắp ráp được 1 809 ô tô tải trong 9 ngày. Hỏi mỗi ngày nhà máy lắp ráp được bao nhiêu ô tô tải? Biết rằng số ô tô tải nhà máy lắp ráp được trong mỗi ngày là như nhau.
Kiến thức cần nhớ
Muốn tìm số lượng một phần khi biết tổng số lượng của nhiều phần bằng nhau, ta lấy tổng số lượng chia cho số phần.
🧠 Phân tích tư duy
Đề cho tổng số ô tô tải lắp ráp trong 9 ngày (1 809 chiếc) và số ô tô mỗi ngày bằng nhau, hỏi số ô tô của MỘT ngày nên phải lấy tổng số ô tô chia cho số ngày. Đây là dấu hiệu quen thuộc của bài chia đều: đã biết tổng của nhiều phần, cần tìm ngược lại một phần.
1Cách 1. Chia trực tiếp theo tóm tắt — bài giải
Định hướng. Số ô tô của 9 ngày bằng nhau, muốn tìm số ô tô MỘT ngày ta lấy tổng số ô tô chia cho 9 ngày.
Tóm tắt 9 ngày: 1 809 ô tô tải 1 ngày: ? ô tô tải
Bài giải Mỗi ngày nhà máy lắp ráp được số ô tô tải là: 1809:9=201 (ô tô tải) Đáp số: 201 ô tô tải.
Vậy mỗi ngày nhà máy lắp ráp được 201 ô tô tải.
2Cách 2. Tách số bị chia thành phần tròn trăm rồi chia riêng
Định hướng. Tách 1 809 thành 1 800 (chia hết cho 9, dễ nhẩm) và 9 (cũng chia hết cho 9) để chia nhanh, rồi cộng lại kiểm tra Cách 1.
1809=1800+9 1800:9=200 9:9=1 Mỗi ngày nhà máy lắp ráp được số ô tô tải là: 200+1=201 (ô tô tải) Đáp số: 201 ô tô tải.
Vậy kết quả trùng khớp với Cách 1: 201 ô tô tải.
⭐ Cách nên dùng khi đi thi.Cách 1 (chia trực tiếp) nhanh gọn khi trình bày bài; Cách 2 (tách theo phần tròn trăm) giúp nhẩm nhanh và kiểm tra lại kết quả.
Đáp số.201 ô tô tải.
Sai lầm thường gặp.Nhầm phép chia thành phép nhân (1809×9) vì thấy đề có "9 ngày" là nhân ngay — phải đọc kỹ: đề đã cho TỔNG của 9 ngày, cần TÌM MỘT PHẦN nên phải chia, không phải nhân.
🚀 Mở rộng.Nếu nhà máy lắp ráp được 1 809 ô tô tải đó trong 3 ngày (thay vì 9 ngày) thì mỗi ngày lắp ráp được bao nhiêu ô tô tải?
Bài 3 · Tiết 1 · Bài 3★★Trang 46— Toán có lời văn hai bước tính: giảm một số đi một số lần, sau đó tìm tổng
Tiết 1 · Bài 3 (trang 46). Viết số thích hợp vào chỗ chấm. Có hai trang trại nuôi lợn. Trang trại thứ nhất có 3 600 con lợn. Số con lợn ở trang trại thứ hai bằng số con lợn ở trang trại thứ nhất giảm đi 4 lần. Trang trại thứ hai có ..... con lợn. Cả hai trang trại có ..... con lợn.
Kiến thức cần nhớ
Muốn giảm một số đi một số lần, ta lấy số đó chia cho số lần.
Muốn tìm tổng số lượng của hai đại lượng, ta lấy số lượng đại lượng này cộng với số lượng đại lượng kia.
Bài 4 · Tiết 1 · Bài 4★Trang 46— Trắc nghiệm: chia số có bốn chữ số cho số có một chữ số (chia hết)
Tiết 1 · Bài 4 (trang 46). Khoanh vào chữ đặt trước câu trả lời đúng. Chia đều 8 640 bút chì vào 8 hộp. Mỗi hộp có bao nhiêu bút chì? A. 1 604 bút chì B. 1 085 bút chì C. 1 080 bút chì
Kiến thức cần nhớ
Muốn tìm số lượng một phần khi biết tổng số lượng của nhiều phần bằng nhau, ta lấy tổng số lượng chia cho số phần.
Bài 6 · Tiết 2 · Bài 2★Trang 47— Toán có lời văn: chia có dư, tìm số nhóm và số dư
Tiết 2 · Bài 2 (trang 47). Viết số thích hợp vào chỗ chấm. Một đội quân kiến có 5 603 kiến thợ. Cứ 7 kiến thợ khiêng một hạt lạc. Vậy cả đội quân khiêng được ..... hạt lạc và còn thừa ..... kiến thợ.
Kiến thức cần nhớ
Muốn tìm số nhóm khi biết tổng số lượng và số lượng mỗi nhóm, ta lấy tổng số lượng chia cho số lượng mỗi nhóm; nếu chia không hết thì số dư là phần còn thừa.
Bài 7 · Tiết 2 · Bài 3★Trang 47— Toán có lời văn: tìm một số khi biết số đó kém số cho trước một số lần (chia cho 6)
Tiết 2 · Bài 3 (trang 47). Viết số thích hợp vào chỗ chấm. Tuổi thọ của gián là 4 200 giờ và nhiều gấp 6 lần tuổi thọ của muỗi. Vậy muỗi có tuổi thọ là ..... giờ.
Kiến thức cần nhớ
Muốn tìm một số khi biết số đó kém một số cho trước một số lần, ta lấy số cho trước chia cho số lần.
Bài 12 · Tiết 3 · Bài 4★★Trang 48— Toán có lời văn hai bước: tìm số bé khi biết số đó kém số cho trước một số lần, sau đó tìm số gấp lên một số lần
Tiết 3 · Bài 4 (trang 48). Viết số thích hợp vào chỗ chấm. Có ba con kiến A, B, C bò trên ba vòng tròn. Kiến C bò một vòng được 9 327 mm, dài gấp 3 lần một vòng của kiến A. a) Kiến A bò một vòng được ..... mm. b) Kiến B bò một vòng dài gấp 2 lần một vòng của kiến A. Kiến B bò một vòng được ..... mm.
Kiến thức cần nhớ
Muốn tìm một số khi biết số đó kém một số cho trước một số lần, ta lấy số cho trước chia cho số lần.
Muốn tìm một số khi biết số đó gấp một số cho trước một số lần, ta lấy số cho trước nhân với số lần.
