Bài 1 · Bài 1 (Tiết 1)★Trang 12— Nhận biết số chẵn, số lẻ trong một nhóm số qua dấu hiệu chữ số tận cùng
Bài 1 (trang 12, Tiết 1). Khoanh màu đỏ vào số chẵn, màu xanh vào số lẻ trong các số dưới đây.
Kiến thức cần nhớ
Số có chữ số tận cùng là 0, 2, 4, 6, 8 là số chẵn.
Số có chữ số tận cùng là 1, 3, 5, 7, 9 là số lẻ.
🧠 Phân tích tư duy
Đề cho 10 số có ba đến bốn chữ số xếp thành hai hàng, dấu hiệu để phân loại nhanh là nhìn đúng chữ số TẬN CÙNG của mỗi số chứ không phải toàn bộ số. Những số bốn chữ số như 3150 hay 6565 dễ khiến học sinh nhìn nhầm sang chữ số hàng nghìn; bẫy của đề là có nhiều số cùng tính chẵn/lẻ đứng cạnh nhau nên phải soát kỹ từng số một, không đoán theo cảm giác.
1Cách 1. Xét chữ số tận cùng của từng số
Định hướng. Chỉ cần nhìn đúng chữ số cuối cùng của mỗi số rồi so với dấu hiệu chẵn — lẻ, không cần xét các chữ số đứng trước.
129 tận cùng là 9 (lẻ); 3150 tận cùng là 0 (chẵn); 5108 tận cùng là 8 (chẵn); 371 tận cùng là 1 (lẻ); 943 tận cùng là 3 (lẻ) 6565 tận cùng là 5 (lẻ); 6496 tận cùng là 6 (chẵn); 872 tận cùng là 2 (chẵn); 1134 tận cùng là 4 (chẵn); 207 tận cùng là 7 (lẻ)
Định hướng. Theo đúng định nghĩa, số chia hết cho 2 là số chẵn, số chia cho 2 còn dư 1 là số lẻ — chia lần lượt từng số cho 2 để kiểm tra.
3150:2=1575 (chia hết) nên là số chẵn; 5108:2=2554 (chia hết) nên là số chẵn 6496:2=3248 (chia hết) nên là số chẵn; 872:2=436 (chia hết) nên là số chẵn; 1134:2=567 (chia hết) nên là số chẵn 129:2=64 dư 1 nên là số lẻ; 371:2=185 dư 1 nên là số lẻ; 943:2=471 dư 1 nên là số lẻ 6565:2=3282 dư 1 nên là số lẻ; 207:2=103 dư 1 nên là số lẻ
Vậy kết quả trùng khớp hoàn toàn với Cách 1.
3Cách 3. So sánh với số chẵn, số lẻ liền kề đã biết
Định hướng. Hai số tự nhiên liên tiếp luôn xen kẽ một chẵn một lẻ, nên chỉ cần biết chắc tính chẵn lẻ của một số gần đó là suy ra được số đang xét.
6496 đứng ngay sau 6495 (số lẻ vì tận cùng 5) nên 6496 là số chẵn 1134 đứng ngay sau 1133 (số lẻ vì tận cùng 3) nên 1134 là số chẵn 6565 đứng ngay sau 6564 (số chẵn vì tận cùng 4) nên 6565 là số lẻ 207 đứng ngay sau 206 (số chẵn vì tận cùng 6) nên 207 là số lẻ
Vậy cả ba cách đều cho cùng một kết quả phân loại.
Nhận xét. Cách 1 nhanh nhất vì không cần tính toán gì thêm, chỉ cần nhìn đúng một chữ số.
⭐ Cách nên dùng khi đi thi.Đi thi nên dùng Cách 1: chỉ cần nhìn đúng chữ số tận cùng, nhanh và ít nhầm lẫn nhất.
Sai lầm thường gặp.Nhìn nhầm sang chữ số hàng nghìn hoặc hàng trăm thay vì hàng đơn vị, ví dụ cho rằng 3 150 là số lẻ vì thấy chữ số 3 và 1 đứng trước, trong khi chữ số tận cùng là 0 nên đây là số chẵn.
🚀 Mở rộng.Thử tự đặt một số có năm chữ số bất kì rồi xác định nhanh đó là số chẵn hay số lẻ chỉ bằng cách nhìn chữ số tận cùng.
Bài 2 · Bài 2 (Tiết 1)★Trang 12— Đọc tia số, phân loại số chẵn — số lẻ trên một đoạn số tự nhiên liên tiếp
Bài 2 (trang 12, Tiết 1). Viết tiếp vào chỗ chấm cho thích hợp. Trên tia số có: - Các số chẵn là: …………………………………………………………… - Các số lẻ là: ……………………………………………………………
Kiến thức cần nhớ
Trên một dãy số tự nhiên liên tiếp, số chẵn và số lẻ luôn xen kẽ nhau.
Số có chữ số tận cùng 0; 2; 4; 6; 8 là số chẵn; tận cùng 1; 3; 5; 7; 9 là số lẻ.
🧠 Phân tích tư duy
Tia số cho sẵn 13 vạch chia liên tiếp từ 10 đến 22, mỗi vạch cách đều 1 đơn vị — dấu hiệu là chỉ cần đọc lần lượt các số rồi tách theo tính chẵn lẻ, không cần tính toán gì thêm. Bẫy của đề là dễ bỏ sót số ở hai đầu mút (10 và 22) vì mải tập trung nhìn vào giữa tia số.
1Cách 1. Đọc trực tiếp trên tia số theo thứ tự
Định hướng. Đọc lần lượt từng vạch chia từ trái sang phải, số nào chẵn thì ghi vào dòng "số chẵn", số nào lẻ thì ghi vào dòng "số lẻ".
Đọc theo thứ tự: 10 (chẵn), 11 (lẻ), 12 (chẵn), 13 (lẻ), 14 (chẵn), 15 (lẻ), 16 (chẵn), 17 (lẻ), 18 (chẵn), 19 (lẻ), 20 (chẵn), 21 (lẻ), 22 (chẵn) Tách riêng hai dòng theo đúng tính chẵn lẻ vừa đọc
Vậy các số chẵn là 10;12;14;16;18;20;22, các số lẻ là 11;13;15;17;19;21.
2Cách 2. Xét dấu hiệu chữ số tận cùng
Định hướng. Không cần nhìn cả tia số mà chỉ xét chữ số tận cùng của mỗi giá trị từ 10 đến 22 để phân loại.
Các số có chữ số tận cùng 0;2;4;6;8 trong đoạn này là 10;12;14;16;18;20;22 Các số có chữ số tận cùng 1;3;5;7;9 trong đoạn này là 11;13;15;17;19;21
Vậy kết quả trùng khớp hoàn toàn với Cách 1.
3Cách 3. Dùng tính chất "cách đều 2 đơn vị" để liệt kê hai dãy con
Định hướng. Vì số chẵn đầu tiên trên tia số là 10 và số lẻ đầu tiên là 11, mỗi dãy tiếp theo chỉ cần cộng thêm 2 đơn vị liên tiếp mà không cần đọc lại toàn bộ tia số.
Dãy số chẵn bắt đầu từ 10: 10;10+2=12;12+2=14;14+2=16;16+2=18;18+2=20;20+2=22 Dãy số lẻ bắt đầu từ 11: 11;11+2=13;13+2=15;15+2=17;17+2=19;19+2=21
Vậy cả ba cách đều cho cùng một kết quả.
Nhận xét. Cách 3 giúp tự kiểm tra xem có đọc sót số nào trên tia số hay không.
⭐ Cách nên dùng khi đi thi.Đi thi nên dùng Cách 1: đọc trực tiếp trên hình, không cần tính toán, ít sai sót nhất.
Đáp số.Các số chẵn là: 10; 12; 14; 16; 18; 20; 22. Các số lẻ là: 11; 13; 15; 17; 19; 21.
Sai lầm thường gặp.Liệt kê thiếu số 10 hoặc số 22 ở hai đầu tia số vì chỉ chú ý các vạch ở giữa.
🚀 Mở rộng.Vẽ tiếp tia số đến 30 rồi tự liệt kê các số chẵn, số lẻ còn lại từ 23 đến 30.
Bài 6 · Bài 2 (Tiết 2)★★Trang 13— Xác định tính chẵn lẻ của một cặp số liên tiếp trên sơ đồ để chọn đúng nhánh
Bài 2 (trang 13, Tiết 2). Viết tên bông hoa A, B, C hoặc D thích hợp vào chỗ chấm. Con ong bay theo đường (xem sơ đồ): a) Ghi các số chẵn thì đến bông hoa …… b) Ghi các số lẻ thì đến bông hoa …… c) Ghi số chẵn rồi đến số lẻ thì đến bông hoa …… d) Ghi số lẻ rồi đến số chẵn thì đến bông hoa ……
Kiến thức cần nhớ
Số có chữ số tận cùng 0; 2; 4; 6; 8 là số chẵn; tận cùng 1; 3; 5; 7; 9 là số lẻ.
Một đường đi trên sơ đồ gồm hai chặng nối tiếp, phải xét tính chẵn lẻ của cả hai chặng theo đúng thứ tự đi qua.
Bài 7 · Bài 3 (Tiết 2)★★Trang 13— Xác định khoảng cách giữa hai số chẵn (lẻ) liên tiếp và viết tiếp dãy số chẵn (lẻ) liên tiếp
Bài 3 (trang 13, Tiết 2). a) Số? - Biết 124 và 126 là hai số chẵn liên tiếp. Hai số chẵn liên tiếp hơn kém nhau ..... đơn vị. - Biết 127 và 129 là hai số lẻ liên tiếp. Hai số lẻ liên tiếp hơn kém nhau ..... đơn vị. b) - Viết tiếp các số chẵn để được ba số chẵn liên tiếp: 112; ?; ? (hoặc chọn ba số chẵn liên tiếp khác) - Viết tiếp các số lẻ để được ba số lẻ liên tiếp: 261; ?; ? (hoặc chọn ba số lẻ liên tiếp khác)
Bài 8 · Bài 4 (Tiết 2)★★Trang 13— Lập số có ba chữ số từ ba thẻ số cho trước rồi phân loại số chẵn, số lẻ
Bài 4 (trang 13, Tiết 2). Viết số thích hợp vào chỗ chấm. Từ ba thẻ số 9, 3, 0 lập được: - Các số lẻ có ba chữ số là: …………………………………………… - Các số chẵn có ba chữ số là: …………………………………………
Kiến thức cần nhớ
Số có ba chữ số thì chữ số hàng trăm phải khác 0.
Số có chữ số tận cùng là 0 là số chẵn; số có chữ số tận cùng là 3 hoặc 9 là số lẻ.
