Bài 1 · 7.18★Trang 30— Làm tròn số thập phân đến nhiều hàng khác nhau (ôn tập tổng hợp)
Bài 7.18 (trang 30). Làm tròn số: a) đến hàng phần mười; b) đến hàng phần trăm; c) đến hàng phần nghìn; d) đến hàng chục.
Kiến thức cần nhớ
- Quy tắc làm tròn số thập phân dương: giữ nguyên chữ số hàng làm tròn nếu chữ số liền sau nhỏ hơn , tăng nếu lớn hơn hay bằng .
- Khi tăng mà chữ số hàng làm tròn đang là , phải nhớ sang hàng liền trước (bên trái).
🧠 Phân tích tư duy
Bốn ý trải đều bốn hàng làm tròn khác nhau (phần mười, phần trăm, phần nghìn thuộc phần thập phân; hàng chục thuộc phần nguyên) — dấu hiệu ôn tập toàn diện quy tắc làm tròn. Bẫy nằm ở ý c) và d): ý c) có nhớ liên tiếp qua hai hàng, ý d) chữ số hàng chục là nhưng chữ số liền sau (hàng đơn vị) là nên vẫn phải tăng thêm .
1Cách 1. Áp dụng trực tiếp quy tắc cho từng ý
Định hướng. Xác định đúng hàng làm tròn và chữ số liền sau của từng ý rồi kết luận.
a) : hàng phần mười là ; liền sau là giữ nguyên:
b) : hàng phần trăm là ; liền sau là tăng :
c) : hàng phần nghìn là ; liền sau là tăng , nhớ liên tiếp qua hai hàng:
d) : hàng chục là ; liền sau (hàng đơn vị) là tăng :
b) : hàng phần trăm là ; liền sau là tăng :
c) : hàng phần nghìn là ; liền sau là tăng , nhớ liên tiếp qua hai hàng:
d) : hàng chục là ; liền sau (hàng đơn vị) là tăng :
Vậy a) ; b) ; c) ; d) .
2Cách 2. So với hai mốc liền kề của hàng làm tròn
Định hướng. Với mỗi ý, xác định hai mốc gần số đã cho nhất ở đúng hàng cần làm tròn rồi so khoảng cách.
a) , gần hơn ()
b) , gần hơn ()
c) , gần hơn ()
d) , gần hơn ()
b) , gần hơn ()
c) , gần hơn ()
d) , gần hơn ()
Vậy kết quả khớp hoàn toàn với Cách 1.
3Cách 3. Làm tròn từng bước để tránh nhầm khi có nhớ liên tiếp
Định hướng. Riêng ý c) có nhớ qua nhiều hàng, nên tách làm hai bước nhỏ để kiểm tra lại không bị sót.
c) hàng phần vạn: chữ số , liền sau , giữ nguyên:
hàng phần nghìn: chữ số , liền sau , tăng : , nhớ sang phần trăm (, nhớ tiếp), rồi phần mười ():
hàng phần nghìn: chữ số , liền sau , tăng : , nhớ sang phần trăm (, nhớ tiếp), rồi phần mười ():
Vậy kết quả vẫn là , khớp Cách 1 và Cách 2.
Nhận xét. Khi hàng làm tròn có nhiều chữ số liên tiếp phía trước, nên làm cẩn thận từng bước như Cách 3 để không bỏ sót số nhớ.
⭐ Cách nên dùng khi đi thi. Đi thi dùng Cách 1: áp dụng thẳng quy tắc cho từng ý, chỉ riêng ý c) nên kiểm tra kỹ số nhớ liên tiếp như gợi ý ở Cách 3.
Đáp số. a) . b) . c) . d) .
Sai lầm thường gặp. Ở ý c), nhiều bạn chỉ tăng chữ số hàng phần nghìn từ thành "10" rồi viết nhầm thành , quên xử lí nhớ liên tiếp sang hàng phần trăm rồi phần mười để ra đúng .
🚀 Mở rộng. Nếu làm tròn đến hàng trăm thay vì hàng chục, chữ số liền sau (hàng chục) là nên giữ nguyên, kết quả là — cho thấy làm tròn đến hàng khác nhau của cùng một số có thể cho kết quả rất khác nhau.
