Chương V. Tính đối xứng của hình phẳng trong tự nhiên

Ôn tập chương V

Sách bài tập Toán 6 — Kết nối tri thức, tập 1 · 12 bài tập, mỗi câu ít nhất 2 cách giải.

Bài 1 · TN1★★Trang 90— Trắc nghiệm nhận biết trục đối xứng của các hình quen thuộc

Trong các câu sau, câu nào đúng?

(A) Tam giác đều có trục đối xứng.

(B) Hình chữ nhật (hai kích thước khác nhau) có trục đối xứng.

(C) Hình thang cân, góc ở đáy khác , có đúng một trục đối xứng.

(D) Hình bình hành có hai trục đối xứng.

dHình thang cân
Kiến thức cần nhớ
  • Trục đối xứng của tam giác đều, hình chữ nhật, hình thang cân, hình bình hành
1Cách 1: đối chiếu số trục đối xứng đã học của từng hình

Định hướng: nhớ lại số trục đối xứng chuẩn của từng hình đã học ở Bài 21 để đối chiếu với bốn phát biểu.

Xét (A): tam giác đều chỉ có trục đối xứng, mỗi trục đi qua một đỉnh và trung điểm cạnh đối diện, không phải , nên (A) sai.
Xét (B): hình chữ nhật với hai kích thước khác nhau chỉ có trục đối xứng (hai đường nối trung điểm các cặp cạnh đối), không phải (chỉ hình vuông mới có ), nên (B) sai.
Xét (D): hình bình hành (không phải hình chữ nhật, hình thoi) không có trục đối xứng nào, nên (D) sai.
Xét (C): hình thang cân với góc đáy khác có đúng một trục đối xứng, đó là đường thẳng đi qua trung điểm hai đáy, nên (C) đúng.

Vậy khẳng định đúng là (C).

2Cách 2: gấp hình tưởng tượng để kiểm tra

Định hướng: hình có trục đối xứng khi gấp giấy theo thì hai phần chồng khít nhau; dùng phép gấp tưởng tượng kiểm tra từng phương án.

Gấp tam giác đều theo đường nối đỉnh với trung điểm cạnh đối diện đều trùng khít, chỉ được nếp gấp chứ không phải , loại (A).
Gấp hình chữ nhật (hai kích thước khác nhau) theo đường chéo thì hai nửa không trùng khít, chỉ gấp trùng khít được theo đường trung bình, loại (B).
Gấp hình bình hành theo bất kì đường thẳng nào cũng không cho hai nửa trùng khít vì các cạnh xiên lệch nhau, loại (D).
Gấp hình thang cân theo đường thẳng nối trung điểm hai đáy thì hai cạnh bên trùng khít lên nhau, đây là nếp gấp duy nhất có thể có.

Vậy khẳng định đúng là (C), khớp với Cách 1.

Đáp số. Đáp án đúng: (C).
Sai lầm thường gặp. Nhầm hình chữ nhật có trục đối xứng (thực ra chỉ ); nhầm hình bình hành có trục đối xứng (hình bình hành thường không có trục đối xứng nào, chỉ có tâm đối xứng).
Bài 2 · TN2★★Trang 90— Trắc nghiệm nhận biết trục đối xứng của các hình quen thuộc

Trong các câu sau, câu nào sai?

(A) Hình vuông có đúng trục đối xứng.

(B) Hình thoi (các góc khác ) có đúng trục đối xứng.

(C) Hình lục giác đều có đúng trục đối xứng.

(D) Hình chữ nhật (hai kích thước khác nhau) có đúng trục đối xứng.

Lục giác đều: 6 trục đối xứng
Kiến thức cần nhớ
  • Trục đối xứng của hình vuông, hình thoi, hình lục giác đều, hình chữ nhật
1Cách 1: liệt kê rõ từng trục của lục giác đều

Định hướng: liệt kê đủ các trục đối xứng của hình lục giác đều rồi so với số nêu trong (C).

Hình lục giác đều có đỉnh và cạnh; có trục đối xứng đi qua từng cặp đỉnh đối diện (ví dụ nối đỉnh với đỉnh , đỉnh với đỉnh , đỉnh với đỉnh ).
Ngoài ra còn có trục đối xứng đi qua trung điểm của từng cặp cạnh đối diện.
Tổng cộng hình lục giác đều có trục đối xứng, không phải như (C) nêu, nên (C) sai.
Kiểm tra lại (A), (B), (D): hình vuông có trục ( đường chéo và đường nối trung điểm cạnh đối), hình thoi (góc khác ) có đúng trục (hai đường chéo), hình chữ nhật (hai kích thước khác nhau) có đúng trục — cả ba đều đúng.

Vậy câu sai là (C).

2Cách 2: dùng công thức đa giác đều n cạnh có n trục đối xứng

Định hướng: áp dụng tính chất tổng quát mọi đa giác đều cạnh đều có đúng trục đối xứng.

Hình vuông là đa giác đều cạnh nên có trục đối xứng, khớp (A) đúng.
Hình lục giác đều là đa giác đều cạnh nên phải có trục đối xứng, không phải , vậy (C) sai.
Hình thoi và hình chữ nhật không phải là đa giác đều nên không áp dụng công thức trên; xét riêng bằng hai đường chéo/hai đường trung bình như đã học, được đúng trục mỗi hình, khớp (B) và (D).

Vậy câu sai là (C), khớp với Cách 1.

Đáp số. Đáp án đúng: (C) sai (vì lục giác đều có trục đối xứng, không phải ).
Sai lầm thường gặp. Đếm thiếu, chỉ thấy trục nối đỉnh đối diện mà quên trục nối trung điểm các cạnh đối diện của lục giác đều.
Bài 3 · TN3★★Trang 91— Trắc nghiệm nhận biết tâm đối xứng của các hình quen thuộc

Trong các câu sau, câu nào đúng?

(A) Hình tam giác đều có tâm đối xứng là giao điểm của ba trục đối xứng.

(B) Hình chữ nhật có tâm đối xứng là giao điểm của hai đường chéo.

(C) Hình thang cân, góc ở đáy khác , có tâm đối xứng là giao điểm của hai đường chéo.

(D) Hình thang có tâm đối xứng là giao điểm của hai đường chéo.

OHình chữ nhật, O là giao 2 đường chéo
Kiến thức cần nhớ
  • Tâm đối xứng của tam giác đều, hình chữ nhật, hình thang cân, hình thang
🔒 Đang kiểm tra quyền xem lời giải…
Bài 4 · TN4★★Trang 91— Trắc nghiệm nhận biết tâm đối xứng của các hình quen thuộc

Trong các câu sau, câu nào sai?

(A) Hình lục giác đều có tâm đối xứng.

(B) Hình thoi có tâm đối xứng là giao điểm của hai đường chéo.

(C) Hình tròn có tâm đối xứng là tâm của đường tròn.

(D) Hình vuông có tâm đối xứng là giao điểm của hai đường chéo.

OLục giác đều chỉ có ĐÚNG 1 tâm đối xứng O
Kiến thức cần nhớ
  • Mỗi hình chỉ có nhiều nhất một tâm đối xứng
🔒 Đang kiểm tra quyền xem lời giải…
Bài 5 · 5.22★Trang 91— Tâm đối xứng của đoạn thẳng

Đoạn thẳng có độ dài cm. Gọi là tâm đối xứng của đoạn thẳng . Tính độ dài đoạn thẳng .

AOB2 cm2 cm
Kiến thức cần nhớ
  • Tâm đối xứng của đoạn thẳng là trung điểm của nó
🔒 Đang kiểm tra quyền xem lời giải…
Bài 6 · 5.23★★★Trang 91— Phân loại hình theo tâm đối xứng và trục đối xứng

Quan sát các hình dưới đây (đánh số từ Hình 1 đến Hình 8 theo thứ tự từ trái sang phải, từ trên xuống dưới):

a) Có bao nhiêu hình có tâm đối xứng?

b) Có bao nhiêu hình có đúng một trục đối xứng?

c) Có bao nhiêu hình có cả tâm đối xứng và trục đối xứng?

d) Có bao nhiêu hình không có cả tâm đối xứng lẫn trục đối xứng?

Hình 1Hình 2Hình 3Hình 4Hình 5Hình 6Hình 7Hình 8
Kiến thức cần nhớ
  • Hình có trục đối xứng: gấp theo trục thì hai nửa trùng khít; hình có tâm đối xứng: quay nửa vòng quanh tâm thì trùng với chính nó.
🔒 Đang kiểm tra quyền xem lời giải…
Bài 7 · 5.24★★Trang 92— Vẽ hoàn thiện hình có trục đối xứng cho trước

Em hãy hoàn thiện các bức vẽ dưới đây để thu được các hình có trục đối xứng .

da)db)dc)
Kiến thức cần nhớ
  • Dựng điểm đối xứng qua một đường thẳng
🔒 Đang kiểm tra quyền xem lời giải…
Bài 8 · 5.25★★Trang 92— Vẽ hoàn thiện hình có trục đối xứng nằm ngang

Em hãy hoàn thiện các bức vẽ dưới đây để thu được các hình có trục đối xứng (đường thẳng nằm xiên).

da)db)dc)
Kiến thức cần nhớ
  • Dựng điểm đối xứng qua một đường thẳng nằm ngang
🔒 Đang kiểm tra quyền xem lời giải…
Bài 9 · 5.26★★Trang 92— Vẽ hoàn thiện hình có tâm đối xứng cho trước

Em hãy hoàn thiện các bức vẽ dưới đây để thu được các hình có tâm đối xứng .

Oa)Ob)Oc)
Kiến thức cần nhớ
  • Dựng điểm đối xứng qua một điểm (phép quay nửa vòng)
🔒 Đang kiểm tra quyền xem lời giải…
Bài 10 · 5.27★★★Trang 93— Vẽ hoàn thiện hình có cả trục đối xứng và tâm đối xứng

Em hãy hoàn thiện các bức vẽ dưới đây để thu được các hình có trục đối xứng và tâm đối xứng ( nằm trên ).

dOa)dOb)dOc)
Kiến thức cần nhớ
  • Kết hợp phép đối xứng trục và đối xứng tâm để dựng hình
🔒 Đang kiểm tra quyền xem lời giải…
Bài 11 · 5.28★★★★Trang 93— Nhận biết trục đối xứng, tâm đối xứng qua hình dạng chữ số

Cho các thẻ ghi các chữ số (mỗi loại chữ số có đúng một thẻ). Em hãy ghép hai trong các thẻ trên để được một “hình số có hai chữ số” (số có hai chữ số nên chữ số đứng đầu phải khác ) sao cho:

a) Hình đó có trục đối xứng.

b) Hình đó có tâm đối xứng.

Ở mỗi câu, ghép được tất cả bao nhiêu số như vậy?

01256891818: có trục đối xứng6969: có tâm đối xứng
Kiến thức cần nhớ
  • Đối xứng trục, đối xứng tâm của hình dạng chữ số
🔒 Đang kiểm tra quyền xem lời giải…
Bài 12 · 5.29★★Trang 93— Diện tích hình thoi qua tâm đối xứng và hai đường chéo

Hình thoi có tâm đối xứng . Biết cm, cm. Hãy tính diện tích hình thoi .

ABCDO3 cm2 cm
Kiến thức cần nhớ
  • Tâm đối xứng của hình thoi là giao điểm hai đường chéo; diện tích hình thoi
🔒 Đang kiểm tra quyền xem lời giải…

🎯 Học tiếp

📚 Cùng chương: Chương V. Tính đối xứng của hình phẳng trong tự nhiên