Bài 37. Phép nhân

Định hướng. Đếm xem tổng có bao nhiêu số hạng bằng nhau, đó chính là thừa số thứ hai trong phép nhân.

Vậy a) $2\times 5=10$; $5\times 2=10$. b) $3\times 5=15$; $5\times 3=15$.

Định hướng. Nhìn hình chậu hoa, đếm số chậu (nhóm) và số hoa mỗi chậu, viết ngay phép nhân "số hoa mỗi chậu × số chậu" mà không cần viết phép cộng trung gian.

Vậy kết quả giống hệt Cách 1: a) $2\times 5=10$; $5\times 2=10$. b) $3\times 5=15$; $5\times 3=15$.

Nhận xét. Đổi chỗ hai thừa số trong phép nhân thì kết quả không thay đổi, các em sẽ học kỹ tính chất này ở các bài sau.

Định hướng. Tính một vế trước bằng phép cộng, rồi suy ra ngay vế kia (đã đổi chỗ hai thừa số) mà không cần cộng lại từ đầu, vì đổi chỗ hai thừa số thì kết quả phép nhân không đổi.

Vậy kết quả giống hệt Cách 1 và Cách 2: a) $2\times 5=10$; $5\times 2=10$. b) $3\times 5=15$; $5\times 3=15$.

Nhận xét. Cách này nhanh hơn hẳn vì chỉ cần tính một vế, vế còn lại suy ra ngay nhờ tính chất đổi chỗ.

Định hướng. Đếm cẩn thận số cá trong MỘT bể của mỗi nhóm trước, sau đó đếm số bể, rồi viết phép nhân theo đúng thứ tự "số cá mỗi bể × số bể".

Vậy Nhóm 2 nối với $4\times 3=12$; Nhóm 3 nối với $5\times 2=10$; Nhóm 4 nối với $2\times 4=8$.

Định hướng. Cộng số cá của tất cả các bể trong một nhóm để ra tổng, rồi tìm phép nhân nào trong bốn phép nhân đã cho có đúng kết quả bằng tổng đó.

Vậy kết quả nối giống hệt Cách 1: Nhóm 2 — $4\times 3=12$; Nhóm 3 — $5\times 2=10$; Nhóm 4 — $2\times 4=8$.

Nhận xét. Dù tính bằng cách nào, phép cộng nhiều số hạng bằng nhau và phép nhân tương ứng luôn cho cùng một kết quả.

Định hướng. Trong ba phép nhân còn lại ($2\times 4$; $4\times 3$; $5\times 2$), tìm chữ số chỉ xuất hiện đúng một lần để nối ngay mà không cần tính kết quả.

Vậy kết quả giống hệt Cách 1 và Cách 2: Nhóm 2 — $4\times 3=12$; Nhóm 3 — $5\times 2=10$; Nhóm 4 — $2\times 4=8$.

Nhận xét. Loại trừ theo chữ số đặc trưng giúp nối nhanh mà không cần tính toán, nhưng vẫn nên tính lại bằng Cách 1 để chắc chắn.

Định hướng. Đếm số số hạng trong phép cộng (câu a) hoặc đọc thừa số thứ hai trong phép nhân (câu b) để viết đúng ngay kết quả.

Vậy a) $2\times 5=10$. b) $5\times 7=5+5+5+5+5+5+5=35$.

Định hướng. Sau khi viết xong, tính lại phép nhân hoặc đếm lại phép cộng vừa viết xem có đúng bằng kết quả đã cho không, để chắc chắn không viết thiếu hay thừa số hạng.

Vậy kết quả kiểm tra lại khớp với Cách 1: a) $2\times 5=10$. b) $5\times 7=5+5+5+5+5+5+5=35$.

Nhận xét. Kiểm tra ngược là cách chắc chắn nhất để biết mình đếm đủ số số hạng, nhất là khi số số hạng khá nhiều như câu b) có tới 7 số hạng.

Định hướng. Ghép hai số hạng liền nhau thành một cặp, cộng gọn từng cặp trước rồi mới cộng các cặp lại, giúp cộng nhanh hơn khi có nhiều số hạng.

Vậy kết quả giống hệt Cách 1 và Cách 2: a) $2\times 5=10$. b) $5\times 7=35$.

Nhận xét. Gộp cặp số hạng giúp cộng nhanh hơn cộng dồn từng số một, nhất là khi số số hạng khá nhiều như câu b).

Định hướng. Với mỗi câu hỏi, đếm số lượng trong MỘT phần (một quạt, một hộp, một con thỏ) rồi nhân với số phần (số quạt, số hộp, số con thỏ).

Vậy "Có bao nhiêu cánh quạt?" nối với $4\times 4=16$; "Có bao nhiêu bút chì màu?" nối với $6\times 3=18$; "Có bao nhiêu cái tai thỏ?" nối với $2\times 5=10$.

Định hướng. Vì câu "ghế" đã dùng hết phép nhân $2\times 6=12$, chỉ còn ba phép nhân cho ba câu hỏi còn lại — tính từng phép nhân còn lại rồi so xem khớp với nhóm đồ vật nào.

Vậy kết quả nối giống hệt Cách 1: cánh quạt — $4\times 4=16$; bút chì màu — $6\times 3=18$; tai thỏ — $2\times 5=10$.

Nhận xét. Cách loại trừ nhanh khi đề đã cho sẵn ít phép nhân, nhưng vẫn phải kiểm tra lại bằng phép nhân thật để chắc chắn không đoán nhầm.

Định hướng. Thay vì tính phép nhân, cộng trực tiếp số lượng của một phần với chính nó theo đúng số phần để ra tổng.

Vậy kết quả giống hệt Cách 1 và Cách 2: cánh quạt — 16; bút chì màu — 18; tai thỏ — 10.

Nhận xét. Phép cộng nhiều số hạng bằng nhau và phép nhân tương ứng luôn cho cùng một kết quả, nhưng phép nhân ở Cách 1 tính nhanh hơn hẳn.

Định hướng. Viết mỗi phép nhân thành phép cộng đủ số số hạng bằng nhau như mẫu, rồi cộng lại để ra kết quả.

Vậy a) $5\times 4=20$. b) $8\times 2=16$. c) $3\times 6=18$. d) $4\times 3=12$.

Định hướng. Cộng lần lượt từng số hạng vào tổng đang có, không cần viết hết cả dãy phép cộng.

Vậy kết quả giống hệt Cách 1: a) $20$. b) $16$. c) $18$. d) $12$.

Nhận xét. Cộng dồn dần giúp tính nhẩm nhanh mà không cần viết hết dãy số hạng, nhất là khi số số hạng khá nhiều như câu c) có tới 6 số hạng.

Định hướng. Vì đổi chỗ hai thừa số không làm thay đổi kết quả phép nhân, hãy chọn cách viết có ÍT số hạng hơn để cộng cho nhanh.

Vậy kết quả giống hệt Cách 1 và Cách 2: a) $20$. b) $16$. c) $18$ (tính theo $6\times 3$). d) $12$.

Nhận xét. Đổi chỗ hai thừa số là một mẹo hay giúp chọn được phép cộng ít số hạng nhất, tính nhanh hơn hẳn.