Rô-bốt ước lượng như sau: Làm tròn 5 978 thành 6 000; làm tròn 2 967 thành 3 000. Vậy cả ngày hôm qua có khoảng 9 000 lượt khách tham quan công viên.
Em hãy ước lượng kết quả mỗi phép tính theo mỗi yêu cầu sau:
Khoảng mấy nghìn?
a)
b)
Khoảng mấy chục nghìn?
c)
d)
- Muốn ước lượng kết quả một phép cộng hoặc phép trừ, ta làm tròn các số có trong phép tính đến hàng đề bài yêu cầu rồi tính nhẩm, được ngay kết quả gần đúng.
- Làm tròn số đến một hàng thì nhìn chữ số ngay bên phải hàng đó: chữ số ấy từ 5 trở lên thì làm tròn lên, bé hơn 5 thì làm tròn xuống, các chữ số bên phải hàng làm tròn đều đổi thành 0.
- Yêu cầu 'khoảng mấy nghìn' thì làm tròn đến hàng nghìn; yêu cầu 'khoảng mấy chục nghìn' thì làm tròn đến hàng chục nghìn.
Định hướng. Làm đúng theo cách Rô-bốt đã làm mẫu: làm tròn từng số có trong phép tính đến hàng đề bài yêu cầu — hàng nghìn ở câu a, b; hàng chục nghìn ở câu c, d — rồi mới cộng hoặc trừ hai số đã làm tròn.
Ta có:
b) Làm tròn 5 985 đến hàng nghìn được 6 000; làm tròn 3 897 đến hàng nghìn được 4 000
Ta có:
c) Làm tròn 19 870 đến hàng chục nghìn được 20 000; làm tròn 30 480 đến hàng chục nghìn được 30 000
Ta có:
d) Làm tròn 50 217 đến hàng chục nghìn được 50 000; làm tròn 21 052 đến hàng chục nghìn được 20 000
Ta có:
Vậy a) khoảng 10 000; b) khoảng 2 000; c) khoảng 50 000; d) khoảng 30 000.
Định hướng. Thay vì làm tròn số hạng trước, ta cứ tính đúng phép cộng, phép trừ như bình thường, rồi mới làm tròn chính kết quả đó đến hàng đề bài yêu cầu — làm ngược trình tự so với Cách 1 nhưng vẫn ra cùng số ước lượng.
b) ; làm tròn 2 088 đến hàng nghìn được 2 000
c) ; làm tròn 50 350 đến hàng chục nghìn được 50 000
d) ; làm tròn 29 165 đến hàng chục nghìn được 30 000
Vậy làm tròn kết quả sau khi tính đúng cũng cho ra đúng các số ước lượng như Cách 1: a) khoảng 10 000; b) khoảng 2 000; c) khoảng 50 000; d) khoảng 30 000.
Định hướng. Làm tròn mỗi số đến hàng nghìn theo cả hai chiều: làm tròn xuống được một cận dưới, làm tròn lên được một cận trên. Kết quả đúng luôn nằm giữa hai cận này, từ đó chọn được số làm tròn hợp lý theo hàng đề bài yêu cầu.
b) 5 985 nằm giữa 5 000 và 6 000; 3 897 nằm giữa 3 000 và 4 000. Cận dưới của hiệu: ; cận trên của hiệu: . Kết quả đúng nằm giữa 1 000 và 3 000, rơi đúng vào giữa khoảng đó — khoảng 2 000
c) 19 870 nằm giữa 19 000 và 20 000; 30 480 nằm giữa 30 000 và 31 000. Cận dưới: ; cận trên: . Kết quả đúng nằm giữa 49 000 và 51 000, làm tròn đến hàng chục nghìn — khoảng 50 000
d) 50 217 nằm giữa 50 000 và 51 000; 21 052 nằm giữa 21 000 và 22 000. Cận dưới của hiệu: ; cận trên của hiệu: . Kết quả đúng nằm giữa 28 000 và 30 000, làm tròn đến hàng chục nghìn — khoảng 30 000
Vậy cách chặn khoảng cũng cho đúng các số ước lượng như hai cách trên.
Nhận xét. Ba cách đều quy về cùng một điều: số ước lượng phải là số làm tròn gần nhất với kết quả thật, dù đi theo con đường nào để tìm ra nó.
