Bài 1 · Luyện tập 1 · Bài 1★Trang 21— Số chẵn, số lẻ · so sánh và làm tròn số có năm chữ số
Luyện tập 1 · Bài 1 (trang 21). Cho các số sau: 65 237; 63 794; 66 053; 59 872.
a) Trong các số trên, số nào là số chẵn, số nào là số lẻ?
b) Viết các số trên theo thứ tự từ bé đến lớn.
c) Làm tròn số bé nhất trong các số trên đến hàng chục.
d) Làm tròn số lớn nhất trong các số trên đến hàng chục nghìn.
a) Trong các số trên, số nào là số chẵn, số nào là số lẻ?
b) Viết các số trên theo thứ tự từ bé đến lớn.
c) Làm tròn số bé nhất trong các số trên đến hàng chục.
d) Làm tròn số lớn nhất trong các số trên đến hàng chục nghìn.
Kiến thức cần nhớ
- Số có chữ số tận cùng là 0, 2, 4, 6, 8 là số chẵn; số có chữ số tận cùng là 1, 3, 5, 7, 9 là số lẻ.
- So sánh hai số tự nhiên có cùng số chữ số: so sánh từng cặp chữ số cùng hàng, từ hàng cao nhất đến hàng thấp nhất.
- Muốn làm tròn một số đến một hàng nào đó, ta xem chữ số ngay bên phải hàng đó: nhỏ hơn 5 thì làm tròn xuống (giữ nguyên chữ số hàng cần làm tròn, các chữ số bên phải thay bằng 0); từ 5 trở lên thì làm tròn lên (tăng chữ số hàng cần làm tròn thêm 1 đơn vị, các chữ số bên phải thay bằng 0).
🧠 Phân tích tư duy
Đề cho bốn số có năm chữ số và hỏi liền bốn ý khác nhau, nên phải đọc kỹ xem mỗi ý dựa vào chữ số hàng nào: chẵn lẻ nhìn hàng đơn vị, so sánh nhìn từ hàng cao nhất, làm tròn chỉ nhìn đúng một chữ số ngay bên phải hàng cần làm tròn. Bẫy hay gặp là làm tròn nhầm hàng, ví dụ đề hỏi hàng chục nhưng lại làm tròn đến hàng trăm.
1Cách 1. Xét lần lượt từng số theo đúng thứ tự đề bài
Định hướng. Xét từng số một theo đúng thứ tự đã cho: nhìn chữ số tận cùng để biết chẵn lẻ, so sánh các số với nhau để sắp xếp, rồi làm tròn theo đúng hàng đề yêu cầu.
a) Xét chữ số tận cùng của từng số:
tận cùng là nên là số lẻ.
tận cùng là nên là số chẵn.
tận cùng là nên là số lẻ.
tận cùng là nên là số chẵn.
b) So sánh hàng chục nghìn rồi đến hàng nghìn của bốn số:
.
c) Số bé nhất là , chữ số hàng đơn vị là nên làm tròn xuống:
làm tròn đến hàng chục là .
d) Số lớn nhất là , chữ số hàng nghìn là nên làm tròn lên:
làm tròn đến hàng chục nghìn là .
tận cùng là nên là số lẻ.
tận cùng là nên là số chẵn.
tận cùng là nên là số lẻ.
tận cùng là nên là số chẵn.
b) So sánh hàng chục nghìn rồi đến hàng nghìn của bốn số:
.
c) Số bé nhất là , chữ số hàng đơn vị là nên làm tròn xuống:
làm tròn đến hàng chục là .
d) Số lớn nhất là , chữ số hàng nghìn là nên làm tròn lên:
làm tròn đến hàng chục nghìn là .
Vậy a) số chẵn là , ; số lẻ là , . b) . c) . d) .
2Cách 2. Lập bảng phân loại theo từng hàng
Định hướng. Kẻ bảng ghi rõ chữ số ở từng hàng của bốn số để vừa nhận ra số chẵn lẻ, vừa so sánh theo hàng mà không nhầm lẫn.
Bảng hàng chục nghìn — nghìn — trăm — chục — đơn vị:
: 6 - 5 - 2 - 3 - 7
: 6 - 3 - 7 - 9 - 4
: 6 - 6 - 0 - 5 - 3
: 5 - 9 - 8 - 7 - 2
a) Cột hàng đơn vị lần lượt là 7, 4, 3, 2 — chữ số chẵn (4, 2) ứng với , ; chữ số lẻ (7, 3) ứng với , .
b) Cột hàng chục nghìn có ba số cùng là 6 nên xét tiếp cột hàng nghìn: có hàng chục nghìn là 5 nên bé nhất; ba số còn lại có hàng nghìn là 3, 5, 6 nên xếp theo thứ tự đó:
.
c) Số bé nhất có hàng đơn vị là 2, bé hơn 5 nên giữ nguyên hàng chục, thay hàng đơn vị bằng 0:
làm tròn đến hàng chục là .
d) Số lớn nhất có hàng nghìn là 6, từ 5 trở lên nên hàng chục nghìn tăng thêm 1:
làm tròn đến hàng chục nghìn là .
: 6 - 5 - 2 - 3 - 7
: 6 - 3 - 7 - 9 - 4
: 6 - 6 - 0 - 5 - 3
: 5 - 9 - 8 - 7 - 2
a) Cột hàng đơn vị lần lượt là 7, 4, 3, 2 — chữ số chẵn (4, 2) ứng với , ; chữ số lẻ (7, 3) ứng với , .
b) Cột hàng chục nghìn có ba số cùng là 6 nên xét tiếp cột hàng nghìn: có hàng chục nghìn là 5 nên bé nhất; ba số còn lại có hàng nghìn là 3, 5, 6 nên xếp theo thứ tự đó:
.
c) Số bé nhất có hàng đơn vị là 2, bé hơn 5 nên giữ nguyên hàng chục, thay hàng đơn vị bằng 0:
làm tròn đến hàng chục là .
d) Số lớn nhất có hàng nghìn là 6, từ 5 trở lên nên hàng chục nghìn tăng thêm 1:
làm tròn đến hàng chục nghìn là .
Vậy kết quả giống Cách 1: chẵn , ; lẻ , ; thứ tự ; câu c) ; câu d) .
3Cách 3. Vẽ tia số ước lượng vị trí bốn số
Định hướng. Ước lượng vị trí bốn số trên tia số để thấy ngay thứ tự bé đến lớn, đồng thời nhìn khoảng cách tới vạch chục hoặc vạch chục nghìn gần nhất để làm tròn trực quan.
Trên tia số từ đến (xem hình vẽ), bốn số ; ; ; lần lượt xuất hiện từ trái sang phải theo đúng thứ tự đó.
a) Chấm màu xanh lá (, ) ứng với số chẵn; chấm màu hồng (, ) ứng với số lẻ.
b) Nhìn từ trái sang phải trên tia số:
.
c) nằm gần vạch hơn vạch nên làm tròn đến hàng chục là .
d) nằm gần vạch hơn vạch nên làm tròn đến hàng chục nghìn là .
a) Chấm màu xanh lá (, ) ứng với số chẵn; chấm màu hồng (, ) ứng với số lẻ.
b) Nhìn từ trái sang phải trên tia số:
.
c) nằm gần vạch hơn vạch nên làm tròn đến hàng chục là .
d) nằm gần vạch hơn vạch nên làm tròn đến hàng chục nghìn là .
Vậy bốn câu a, b, c, d cho cùng kết quả như hai cách trên.
Nhận xét. Tia số giúp nhìn thấy ngay thứ tự và khoảng cách để làm tròn, nhưng khi số quá lớn thì lập bảng theo hàng (Cách 2) hoặc xét trực tiếp (Cách 1) sẽ nhanh và chắc chắn hơn.
⭐ Cách nên dùng khi đi thi. Đi thi nên dùng Cách 1: xét trực tiếp từng chữ số tận cùng và từng hàng, làm nhanh mà không cần vẽ hình hay kẻ bảng.
Đáp số. a) Số chẵn: 63 794, 59 872; số lẻ: 65 237, 66 053. b) 59 872, 63 794, 65 237, 66 053. c) 59 870. d) 70 000.
Sai lầm thường gặp. Làm tròn số đến hàng chục nghìn nhưng lại nhìn nhầm sang chữ số hàng trăm (số 0) rồi kết luận làm tròn xuống — phải nhìn đúng chữ số hàng nghìn (số 6) mới quyết định làm tròn lên .
🚀 Mở rộng. Nếu đổi số thành thì làm tròn đến hàng chục nghìn sẽ cho kết quả khác — hãy thử lại xem còn là nữa không.
