Bài 1 · Tiết 1 · Câu 1★Trang 35— Tô màu phân loại đồ vật theo đúng dạng khối trụ, khối cầu, khối hộp chữ nhật
Tiết 1, Câu 1 (trang 35). Tô màu đỏ vào vật có dạng khối trụ, màu xanh lá cây vào vật có dạng khối cầu, màu vàng vào vật có dạng khối hộp chữ nhật. Bức tranh trang trại có: một thùng phi to, một lon nước, một chú lợn đứng cạnh máng ăn hình hộp chữ nhật, hai kiện rơm ép hình hộp chữ nhật, và một ruộng dưa hấu với nhiều quả dưa hấu tròn.
Kiến thức cần nhớ
Khối trụ: hai đầu tròn bằng nhau, thân dài đều — tô màu đỏ.
Khối cầu: tròn đều mọi phía — tô màu xanh lá cây.
Khối hộp chữ nhật: các mặt là hình chữ nhật — tô màu vàng.
🧠 Phân tích tư duy
Bức tranh có nhiều đồ vật xen lẫn cả con lợn (không phải khối) nên phải nhìn kỹ hình dáng thật của từng đồ vật rồi mới chọn đúng màu, không tô nhầm sang con lợn hay đám cỏ.
1Cách 1. Tô lần lượt từng đồ vật theo đúng thứ tự nhìn thấy
Định hướng. Nhìn từ trái sang phải, gặp đồ vật nào thì xác định dạng khối rồi tô màu ngay.
Vậy tô đỏ 2 vật (thùng phi, lon nước), tô vàng 3 vật (máng ăn, 2 kiện rơm), tô xanh lá cây tất cả các quả dưa hấu.
2Cách 2. Gom nhóm theo màu trước rồi tô
Định hướng. Chọn một màu, rà khắp tranh tìm hết mọi vật hợp màu đó rồi mới chuyển sang màu khác — làm vậy đỡ bỏ sót vật nào.
Màu đỏ (khối trụ): rà khắp tranh thấy thùng phi và lon nước Màu vàng (khối hộp chữ nhật): rà khắp tranh thấy máng ăn và hai kiện rơm Màu xanh lá cây (khối cầu): rà khắp tranh thấy tất cả các quả dưa hấu trong ruộng
Vậy rà theo từng màu cũng tô đủ và đúng như Cách 1, không bỏ sót đồ vật nào.
Nhận xét. Con lợn trong tranh không tô màu vì nó không có dạng khối trụ, khối cầu hay khối hộp chữ nhật.
⭐ Cách nên dùng khi đi thi.Đi thi nên dùng Cách 1: tô luôn theo thứ tự nhìn thấy, nhanh và không mất công quay lại rà từng màu.
Đáp số.Tô đỏ: thùng phi, lon nước. Tô vàng: máng ăn, hai kiện rơm. Tô xanh lá cây: tất cả các quả dưa hấu trong ruộng.
Sai lầm thường gặp.Tô nhầm màu đỏ vào con lợn vì nó cũng có thân hình tròn trịa, trong khi con lợn không phải là một khối hình học (không phải khối trụ, khối cầu hay khối hộp chữ nhật) nên không tô màu.
🚀 Mở rộng.Nếu trong tranh có thêm một chiếc xô hình trụ nữa thì em sẽ tô màu gì cho chiếc xô đó?
Bài 2 · Tiết 1 · Câu 2★★Trang 35— Nhận biết quy luật màu sắc và số lỗ để chọn đúng đĩa xếp lên đỉnh tháp
Tiết 1, Câu 2 (trang 35). Khoanh vào chữ đặt dưới hình thích hợp để xếp vào vị trí trên cùng của tháp. Tháp mẫu có 4 tầng đĩa dẹt xếp xen kẽ màu xanh dương, xám, xanh dương, xám (từ dưới lên), đỉnh tháp có 2 chốt tròn nhô lên chưa có đĩa nào lắp vào. Bốn tấm đĩa để chọn: A. đĩa xám dày, có 2 lỗ; B. đĩa xanh dương mỏng, có 1 lỗ; C. đĩa xám dày, có 1 lỗ; D. đĩa xanh dương mỏng, có 2 lỗ.
Kiến thức cần nhớ
Đĩa có 2 lỗ mới lắp vừa vào tháp có 2 chốt; đĩa có 1 lỗ sẽ không lắp được.
Màu sắc các tầng xen kẽ xanh dương — xám, không lặp một màu hai lần liên tiếp.
🧠 Phân tích tư duy
Tháp có hai chốt tròn nhô lên ở đỉnh, muốn xếp thêm một tầng nữa thì tầng đó phải có đúng 2 lỗ để lắp vừa cả hai chốt. Ngoài ra tầng dưới cùng liền kề đang là màu xám nên theo quy luật xen kẽ, tầng mới phải là màu xanh dương.
1Cách 1. Xét số lỗ trước để loại bớt lựa chọn
Định hướng. Đỉnh tháp có 2 chốt, nên đĩa cần chọn bắt buộc phải có đúng 2 lỗ mới lắp vừa — loại ngay các đĩa chỉ có 1 lỗ.
Đĩa A: xám, 2 lỗ — có thể lắp vừa Đĩa B: xanh dương, 1 lỗ — không lắp vừa, loại Đĩa C: xám, 1 lỗ — không lắp vừa, loại Đĩa D: xanh dương, 2 lỗ — có thể lắp vừa Còn lại 2 lựa chọn: đĩa A và đĩa D
Vậy phải xét thêm màu sắc mới chọn được đúng 1 hình trong 2 hình A và D.
2Cách 2. Xét thêm quy luật màu để chọn đúng 1 hình
Định hướng. Nhìn màu của tầng liền dưới đỉnh tháp là màu xám, theo đúng quy luật xen kẽ thì tầng mới phải là màu xanh dương.
Tầng 1 (dưới cùng): xanh dương Tầng 2: xám Tầng 3: xanh dương Tầng 4 (đỉnh hiện tại): xám Theo xen kẽ, tầng 5 (mới) phải là: xanh dương Kết hợp với Cách 1 (phải có 2 lỗ): chỉ có đĩa D vừa xanh dương vừa có 2 lỗ
Vậy hình thích hợp đặt vào vị trí trên cùng là đĩa D.
Nhận xét. Đĩa A tuy đủ 2 lỗ nhưng sai màu (xám trùng màu tầng liền dưới) nên không chọn được.
⭐ Cách nên dùng khi đi thi.Đi thi nên dùng Cách 1 trước để loại nhanh 2 đĩa chỉ có 1 lỗ, sau đó dùng Cách 2 xét màu để chọn ra đáp án cuối cùng.
Đáp số.Hình thích hợp đặt vào vị trí trên cùng là đĩa D (xanh dương, có 2 lỗ).
Sai lầm thường gặp.Chỉ xét màu sắc mà quên xét số lỗ, chọn nhầm một đĩa xanh dương nhưng chỉ có 1 lỗ (đĩa B) — đĩa đó không thể lắp vừa vào 2 chốt trên đỉnh tháp.
🚀 Mở rộng.Nếu tháp có 3 chốt trên đỉnh thay vì 2 chốt thì đĩa nào trong 4 đĩa trên có thể lắp vừa?
Bài 3 · Tiết 1 · Câu 3★★Trang 36— Tìm hình còn thiếu trong dãy lặp lại theo chu kì 3
Tiết 1, Câu 3 (trang 36). Tìm quy luật rồi chọn hình thích hợp đặt vào dấu “?”. Dãy hình gồm: khối trụ nằm ngang, khối trụ đứng, khối cầu — lặp lại đúng thứ tự này hai lần liên tiếp, rồi đến khối trụ nằm ngang, dấu “?”, khối cầu. Ba hình để chọn: A. khối trụ nằm ngang; B. khối trụ đứng; C. khối cầu.
Kiến thức cần nhớ
Một dãy lặp theo chu kì 3 nghĩa là cứ đúng 3 hình lại quay về hình đầu tiên.
Khối trụ nằm ngang và khối trụ đứng vẫn cùng là khối trụ nhưng đặt theo hai tư thế khác nhau.
Bài 4 · Tiết 1 · Câu 4★Trang 36— Nhận biết dạng khối của một bộ phận trong hình vẽ quen thuộc
Tiết 1, Câu 4 (trang 36). Trong hình người tuyết bên, khối tuyết dưới cùng có dạng hình khối gì? Người tuyết được xếp từ ba khối tuyết tròn chồng lên nhau, khối dưới cùng to nhất, khối giữa nhỏ hơn, khối trên cùng (đầu) nhỏ nhất; người tuyết đội mũ, đeo găng tay và quàng khăn.
Kiến thức cần nhớ
Khối cầu: tròn đều về mọi phía, không có mặt phẳng, không có cạnh hay đỉnh nhọn.
Ba khối tuyết tròn xếp chồng của người tuyết đều có dạng khối cầu, chỉ khác kích thước.
Bài 6 · Tiết 2 · Câu 2★★Trang 37— Đếm số lượng đồ vật theo dạng khối trong tranh
Tiết 2, Câu 2 (trang 37). Ở phía trước tổ chim có: ? đồ vật dạng khối cầu; ? đồ vật dạng khối trụ; ? đồ vật dạng khối lập phương. Bức tranh vẽ một con chim đậu cạnh tổ, phía trước tổ có bày rải rác nhiều đồ vật nhỏ dạng khối cầu, khối trụ, khối lập phương, cùng một cành lá và một vỏ ốc xoắn (không tính).
Kiến thức cần nhớ
Khối cầu: tròn đều mọi phía.
Khối trụ: hai đầu tròn bằng nhau, thân dài đều.
Khối lập phương: 6 mặt đều là hình vuông bằng nhau.
Bài 7 · Tiết 2 · Câu 3a★★Trang 37— Cộng cân nặng hai khối gỗ cùng dạng khối
Tiết 2, Câu 3a (trang 37). Bạn voi cần vận chuyển các khối gỗ như hình sau: hai khúc gỗ dạng khối trụ nặng 30 kg và 20 kg; hai khối gỗ dạng khối cầu nặng 35 kg và 25 kg. Hai khúc gỗ dạng khối cầu nặng tất cả bao nhiêu ki-lô-gam?
Kiến thức cần nhớ
Muốn tìm tổng cân nặng của hai vật, lấy cân nặng vật này cộng với cân nặng vật kia.
Chỉ cộng đúng những số liệu mà đề bài hỏi tới, không cộng nhầm số liệu của khối khác.
Bài 8 · Tiết 2 · Câu 3b★★Trang 37— Chọn hai số nhỏ nhất trong hai nhóm rồi cộng lại để được tổng nhỏ nhất
Tiết 2, Câu 3b (trang 37). Bạn voi muốn kéo một khối gỗ dạng khối cầu và một khối gỗ dạng khối trụ sao cho tổng cân nặng bé nhất. Hỏi bạn ấy đã kéo bao nhiêu ki-lô-gam gỗ? (Hai khối gỗ dạng khối trụ nặng 30 kg và 20 kg; hai khối gỗ dạng khối cầu nặng 35 kg và 25 kg — như hình ở Câu 3a.)
Kiến thức cần nhớ
Muốn tổng hai số nhỏ nhất, phải chọn số bé nhất có thể ở mỗi nhóm rồi cộng lại.
Trong hai số 30 và 20 thì 20 bé hơn; trong hai số 35 và 25 thì 25 bé hơn.
Bài 9 · Tiết 2 · Câu 4★★Trang 37— Trừ hai số đo độ sâu để tìm phần sâu thêm trong một khoảng thời gian
Tiết 2, Câu 4 (trang 37-38). Tê tê mẹ đang đào một cái hang dạng khối trụ để bắt mối. Bốn chiếc đồng hồ ghi lại độ sâu của hang theo thời gian: lúc 4 giờ, hang sâu 20 cm; lúc 4 giờ 15 phút, hang sâu 40 cm; lúc 4 giờ 30 phút, hang sâu 60 cm; lúc 5 giờ, hang sâu 90 cm. Từ lúc 4 giờ đến 5 giờ, cái hang sâu thêm bao nhiêu xăng-ti-mét?
Kiến thức cần nhớ
Muốn tìm phần sâu thêm, lấy độ sâu lúc sau trừ đi độ sâu lúc trước.
Đơn vị đo độ sâu ở đây là xăng-ti-mét, viết tắt là cm.
