Chủ đề 13. Xem đồng hồ. Tháng - năm. Tiền Việt Nam

Bài 67. Thực hành xem đồng hồ, xem lịch

Vở bài tập Toán 3 — Kết nối tri thức, tập 2 · 8 bài tập, mỗi câu ít nhất 2 cách giải.

#Toán3 #ChủĐề13 #VởBàiTập_Tập2 #trang78–81 #CùngBàiBênSGK #BàiTiếpTheo

Mở bài học này trong app ↗📗 Xem bài này trong SGK →

Bài 1 · Tiết 1 - Câu 1★Trang 78— Đọc giờ trên nhiều mặt đồng hồ rồi sắp xếp theo đúng trình tự câu chuyện

Vào sáng thứ Bảy, Rô-bốt thức dậy, đi xe đạp một vòng quanh công viên rồi về nhà cùng cả gia đình ăn bữa sáng. Những chiếc đồng hồ dưới đây hiển thị thời gian khi Rô-bốt bắt đầu thực hiện các hoạt động: thức dậy, đi xe đạp và ăn sáng. Dựa vào trình tự kể trên, viết hoạt động thích hợp vào chỗ chấm.

Kiến thức cần nhớ

Đọc giờ, phút trên đồng hồ kim: kim ngắn chỉ giờ, kim dài chỉ phút.
Việc xảy ra trước có giờ nhỏ hơn (sớm hơn); việc xảy ra sau có giờ lớn hơn (muộn hơn).

🧠 Phân tích tư duy

Đề đã kể sẵn thứ tự các việc bằng lời (thức dậy → đi xe đạp → ăn bữa sáng) nên chỉ cần đọc đúng giờ trên ba mặt đồng hồ rồi xếp từ giờ SỚM nhất đến giờ MUỘN nhất, không được ghép theo cảm giác nhìn hình.

1Cách 1. Đọc giờ từng đồng hồ rồi so sánh trực tiếp

Định hướng. Đọc kim giờ, kim phút của cả ba đồng hồ, rồi so sánh xem giờ nào nhỏ nhất, giờ nào lớn nhất để xếp đúng thứ tự thức dậy — đi xe đạp — ăn sáng.

Đồng hồ thứ nhất chỉ 6 giờ 15 phút.
Đồng hồ thứ hai chỉ 6 giờ.
Đồng hồ thứ ba chỉ 7 giờ 30 phút.
So sánh (xếp từ sớm đến muộn): 6 giờ, rồi đến 6 giờ 15 phút, rồi đến 7 giờ 30 phút.

Vậy đồng hồ chỉ 6 giờ là lúc thức dậy, đồng hồ chỉ 6 giờ 15 phút là lúc đi xe đạp, đồng hồ chỉ 7 giờ 30 phút là lúc ăn sáng.

2Cách 2. Dựa vào câu chuyện để suy luận trực tiếp không cần so sánh số

Định hướng. Đề đã cho sẵn thứ tự bằng lời văn (thức dậy rồi mới đi xe đạp, đi xe đạp xong mới về ăn sáng), nên em có thể ghép hoạt động dựa vào đặc điểm hợp lí của mỗi mốc giờ mà không cần so sánh số trước.

Buổi sáng, việc đầu tiên luôn là thức dậy — đó phải là giờ sớm nhất trong ba đồng hồ, tức 6 giờ.
Sau khi thức dậy, Rô-bốt đi xe đạp một vòng quanh công viên — đây là mốc giờ tiếp theo, tức 6 giờ 15 phút.
Cuối cùng, sau khi đi xe đạp xong mới về ăn sáng cùng gia đình — đây là mốc giờ muộn nhất, tức 7 giờ 30 phút.

Vậy kết quả giống hệt Cách 1: 6 giờ — thức dậy; 6 giờ 15 phút — đi xe đạp; 7 giờ 30 phút — ăn sáng.

Nhận xét. Cách 1 chắc chắn vì dựa vào số liệu; Cách 2 nhanh hơn khi đã nắm rõ trình tự câu chuyện.

⭐ Cách nên dùng khi đi thi. Nên đọc giờ từng đồng hồ trước (Cách 1) để chắc chắn không nhầm, sau đó đối chiếu với lời kể (Cách 2) để kiểm tra lại cho hợp lí.

Đáp số. 6 giờ — thức dậy; 6 giờ 15 phút — đi xe đạp; 7 giờ 30 phút — ăn bữa sáng.

Sai lầm thường gặp. Chỉ nhìn hình dáng kim đồng hồ mà đoán bừa, ví dụ thấy đồng hồ chỉ 6 giờ 15 phút có kim dài chỉ số 3 (gần giống nửa vòng quay) liền cho là 'lúc ăn sáng' vì nghĩ đã muộn hơn — trong khi phải so cả giờ (kim ngắn), 6 giờ 15 phút vẫn sớm hơn 7 giờ 30 phút rất nhiều.

🚀 Mở rộng. Nếu Rô-bốt đi xe đạp lâu hơn, đến 7 giờ mới về nhà, thì hoạt động ăn sáng có thể diễn ra sớm nhất là mấy giờ?

Mở bài này trong app ↗

Bài 2 · Tiết 1 - Câu 2★★Trang 78— Cộng hoặc trừ số phút với một mốc giờ cho trước rồi đối chiếu với mặt đồng hồ (trắc nghiệm nhiều ý)

Khoanh vào chữ đặt trước câu trả lời đúng.
Rô-bốt làm bánh mì để chuẩn bị cho bữa trưa. Rô-bốt làm bánh mì qua bốn công đoạn: trộn và nhào bột, ủ bột, tạo hình bánh, nướng bánh.
a) Rô-bốt bắt đầu trộn bột vào lúc 7 giờ 40 phút rồi tiến hành nhào bột. Công đoạn này kéo dài 20 phút. Hỏi đồng hồ nào dưới đây chỉ lúc Rô-bốt nhào bột xong?
b) Thời gian ủ bột là 50 phút. Rô-bốt bắt đầu cho bột vào lò ủ lúc 8 giờ. Hỏi khi Rô-bốt lấy bột ra khỏi lò ủ thì đồng hồ chỉ thời gian nào?
c) Rô-bốt đã nhờ mẹ tạo hình cho chiếc bánh. Thời gian bắt đầu và kết thúc như hình bên. Hỏi mẹ tạo hình bánh trong bao nhiêu phút?
A. 5 phút B. 4 phút C. 3 phút D. 2 phút
d) Rô-bốt nướng bánh trong 20 phút. Bánh nướng xong lúc 9 giờ 25 phút. Hỏi đồng hồ nào dưới đây chỉ lúc Rô-bốt bắt đầu nướng bánh?

Kiến thức cần nhớ

Tìm giờ kết thúc: giờ kết thúc = giờ bắt đầu + số phút làm việc.
Tìm giờ bắt đầu khi biết giờ kết thúc: giờ bắt đầu = giờ kết thúc − số phút làm việc.
Tìm khoảng thời gian khi biết cả giờ bắt đầu và giờ kết thúc: thời gian = giờ kết thúc − giờ bắt đầu.

🧠 Phân tích tư duy

Ba ý a, b, d đều thuộc dạng biết một mốc giờ và một khoảng thời gian, phải xác định đúng đây là CỘNG THÊM (tìm giờ kết thúc từ giờ bắt đầu, ý a và b) hay TRỪ ĐI (tìm giờ bắt đầu từ giờ kết thúc, ý d) rồi mới chọn đồng hồ; ý c thì ngược lại, phải LẤY HIỆU hai giờ đọc được trên hình để ra khoảng thời gian.

1Cách 1. Tính bằng phép cộng, trừ số giờ - số phút

Định hướng. Xác định đúng phép tính cần dùng cho từng ý (cộng để tìm giờ kết thúc, trừ để tìm giờ bắt đầu hoặc tìm khoảng thời gian) rồi tính trực tiếp bằng số.

a) 7 giờ 40 phút + 20 phút = 8 giờ — chọn đồng hồ C (chỉ đúng 8 giờ).
b) 8 giờ + 50 phút = 8 giờ 50 phút — chọn đồng hồ A (chỉ đúng 8 giờ 50 phút).
c) Đọc hai mặt đồng hồ: bắt đầu 8 giờ 52 phút, kết thúc 8 giờ 55 phút: 8 giờ 55 phút - 8 giờ 52 phút = 3 phút — chọn đáp án C.
d) 9 giờ 25 phút - 20 phút = 9 giờ 5 phút — chọn đồng hồ B (chỉ đúng 9 giờ 5 phút).

Vậy a) đồng hồ C; b) đồng hồ A; c) đáp án C (3 phút); d) đồng hồ B.

2Cách 2. Đếm số vạch phút trên mặt đồng hồ

Định hướng. Thay vì cộng trừ bằng số, em hình dung kim phút di chuyển từng vạch nhỏ (1 vạch = 1 phút) rồi đọc xem kim dừng ở đâu, hoặc đếm số vạch giữa hai kim để ra khoảng thời gian.

a) Từ vạch 40 phút, đếm thêm 20 vạch: kim dừng ở vạch 60, tức tròn 8 giờ.
b) Từ vạch 0 phút (đúng 8 giờ), đếm thêm 50 vạch: kim dừng ở vạch 50, tức 8 giờ 50 phút.
c) Từ vạch 52 đến vạch 55 đếm được đúng 3 vạch, tức 3 phút.
d) Từ vạch 25 phút, lùi lại 20 vạch: kim dừng ở vạch 5, tức 9 giờ 5 phút.

Vậy đếm vạch cũng cho đúng các kết quả như Cách 1.

Nhận xét. Cách 1 nhanh và chính xác với số phút lớn; Cách 2 giúp hình dung trực quan trên mặt đồng hồ, nhất là khi số phút nhỏ.

⭐ Cách nên dùng khi đi thi. Nên dùng Cách 1 (cộng/trừ số) làm chính vì nhanh và không phụ thuộc hình vẽ; dùng Cách 2 (đếm vạch) để kiểm tra lại trên mặt đồng hồ khi cần chắc chắn.

Đáp số. a) Đồng hồ C (8 giờ). b) Đồng hồ A (8 giờ 50 phút). c) C. 3 phút. d) Đồng hồ B (9 giờ 5 phút).

Sai lầm thường gặp. Ở ý d, lấy nhầm 9 giờ 25 phút + 20 phút thay vì trừ đi, vì quên rằng đề hỏi giờ BẮT ĐẦU (trước khi nướng) chứ không phải giờ kết thúc — nướng bánh xong lúc 9 giờ 25 phút nghĩa là phải LÙI lại 20 phút để tìm giờ bắt đầu.

🚀 Mở rộng. Nếu Rô-bốt nướng thêm một mẻ bánh thứ hai ngay sau khi lấy mẻ đầu ra, cũng mất 20 phút, thì mẻ thứ hai nướng xong lúc mấy giờ?

Mở bài này trong app ↗

Bài 3 · Tiết 1 - Câu 3★★Trang 79— Sắp xếp thứ tự công việc dựa vào các mốc thời gian cho trước (một việc có khung giờ cố định, hai việc chỉ có hạn chót)

Viết tiếp vào chỗ chấm cho thích hợp.
Vào buổi chiều, mẹ đi chợ và Rô-bốt ở nhà dọn dẹp nhà cửa cùng bố. Hai bố con dự định làm 3 việc trong thời gian như sau:
- Hút bụi, lau nhà trước 4 giờ 30 phút chiều.
- Cắt cỏ ở vườn từ 4 giờ đến 5 giờ chiều.
- Sắp xếp lại giá sách ở phòng làm việc trước 3 giờ chiều.
Hỏi bố và Rô-bốt nên thực hiện những công việc đó theo thứ tự như thế nào?

Kiến thức cần nhớ

So sánh các mốc giờ trong ngày để biết việc nào cần hoàn thành trước.
Việc có khung giờ cố định (bắt đầu — kết thúc) phải giữ đúng vị trí, không xê dịch được.