Chủ đề 7. Độ dài và đo độ dài

Bài 26. Đơn vị đo độ dài

Vở bài tập Toán 1 — Kết nối tri thức, tập 2 · 6 bài tập, mỗi câu ít nhất 2 cách giải.

Bài 1 · Tiết 1 · Bài 1Trang 32Đo độ dài bằng đơn vị tự quy ước (cái kẹp giấy) rồi so sánh nhiều vật
Bài 1 (trang 32). Đo độ dài mỗi đồ vật bằng đơn vị “cái kẹp giấy” (các cái kẹp giấy nối tiếp nhau thành một hàng làm thước đo). Bút chì đã đo mẫu: dài 5 cái kẹp giấy.
a) Bút mực, cái thước, cái kéo mỗi thứ dài mấy cái kẹp giấy?
b) Đồ vật nào dài nhất?
c) Đồ vật nào ngắn nhất?
d) Đồ vật nào dài hơn cái kéo? Đồ vật nào ngắn hơn bút mực?
Đo bằng đơn vị “cái kẹp giấy”: bút chì, bút mực, thước, kéoBút chì (mẫu)5Bút mực6Thước10Kéo7
Kiến thức cần nhớ
  • Đếm số cái kẹp giấy đặt nối tiếp dọc theo vật để có độ dài của vật theo đơn vị tự quy ước.
  • Số đo lớn hơn ứng với vật dài hơn; số đo bé hơn ứng với vật ngắn hơn.
🧠 Phân tích tư duy
Đếm số cái kẹp giấy đặt nối tiếp dọc theo mỗi đồ vật để có số đo, giống hệt cách đo bằng gang tay đã học ở SGK. Sau khi có bốn số đo, so sánh như so sánh số tự nhiên để tìm đồ vật dài nhất, ngắn nhất, và trả lời các câu hỏi so sánh với kéo, với bút mực.
1Cách 1. Đếm trực tiếp số kẹp giấy theo vạch chia in trong hình

Định hướng. Nhìn vào hàng kẹp giấy phía trên mỗi đồ vật, đếm xem đồ vật đó chiếm bao nhiêu cái kẹp giấy.

Bút chì (mẫu) chiếm 5 cái kẹp giấy: bút chì dài cái kẹp giấy
Bút mực chiếm 6 cái kẹp giấy: bút mực dài cái kẹp giấy
Thước chiếm 10 cái kẹp giấy: thước dài cái kẹp giấy
Kéo chiếm 7 cái kẹp giấy: kéo dài cái kẹp giấy
So sánh bốn số đo : số lớn nhất là 10 (thước), số bé nhất là 5 (bút chì)
Đồ vật dài hơn kéo (7): chỉ có thước (10). Đồ vật ngắn hơn bút mực (6): chỉ có bút chì (5)

Vậy a) bút mực 6, thước 10, kéo 7 (cái kẹp giấy); b) thước dài nhất; c) bút chì ngắn nhất; d) thước dài hơn kéo, bút chì ngắn hơn bút mực.

2Cách 2. Xếp thứ tự cả bốn đồ vật từ ngắn đến dài rồi suy ra từng câu hỏi

Định hướng. Sau khi đo được bốn số, xếp một lần theo thứ tự từ ngắn đến dài, rồi chỉ cần nhìn vào thứ tự đó để trả lời mọi câu hỏi so sánh mà không cần so lại từng cặp.

Bốn số đo: bút chì 5, bút mực 6, kéo 7, thước 10
Xếp thứ tự từ ngắn đến dài: bút chì (5) — bút mực (6) — kéo (7) — thước (10)
b) Đứng cuối dãy (dài nhất): thước. c) Đứng đầu dãy (ngắn nhất): bút chì
d) Đồ vật đứng sau kéo trong dãy: chỉ có thước — thước dài hơn kéo. Đồ vật đứng trước bút mực trong dãy: chỉ có bút chì — bút chì ngắn hơn bút mực

Vậy xếp thứ tự một lần cũng trả lời đúng mọi câu như Cách 1: thước dài nhất, bút chì ngắn nhất, thước dài hơn kéo, bút chì ngắn hơn bút mực.

Nhận xét. Cách 2 nhanh hơn hẳn khi phải trả lời nhiều câu hỏi so sánh liên tiếp như bài này (có tới 4 câu b, c, d).

⭐ Cách nên dùng khi đi thi. Nên dùng Cách 2 (xếp thứ tự cả bốn đồ vật một lần): tiết kiệm công sức khi phải trả lời liên tiếp nhiều câu hỏi so sánh (dài nhất, ngắn nhất, so với kéo, so với bút mực) như bài này.
Đáp số. a) Bút mực dài 6 cái kẹp giấy, thước dài 10 cái kẹp giấy, kéo dài 7 cái kẹp giấy (bút chì mẫu dài 5 cái kẹp giấy). b) Thước dài nhất. c) Bút chì ngắn nhất. d) Thước dài hơn kéo; bút chì ngắn hơn bút mực.
Sai lầm thường gặp. Đếm nhầm số kẹp giấy do đếm cả khoảng trống thừa ở cuối hàng kẹp giấy (phần không có đồ vật che phủ), khiến số đo bị đếm dư so với thực tế.
🚀 Mở rộng. Nếu nối bút chì (5) và kéo (7) thành một hàng dài liên tiếp, hàng đó dài bao nhiêu cái kẹp giấy? So với thước (10) thì dài hơn hay ngắn hơn?
Bài 2 · Tiết 1 · Bài 2Trang 33Đo chiều cao bằng đơn vị tự quy ước (hình thoi) rồi so sánh nhiều vật
Bài 2 (trang 33). Đo chiều cao mỗi con vật bằng đơn vị hình thoi (các hình thoi xếp chồng lên nhau tính từ mặt đất). Con nhím đã đo mẫu: cao 2 hình thoi.
a) Con cáo, con kỳ lân, con thỏ, con hươu cao cổ mỗi con cao mấy hình thoi?
b) Con vật nào cao nhất?
c) Con vật nào thấp nhất?
d) Những con vật nào cao bằng nhau?
Chiều cao năm con vật (đơn vị tự quy ước)Nhím (mẫu)2Cáo5Kỳ lân7Thỏ5Hươu cao cổ10
Kiến thức cần nhớ
  • Đếm số hình thoi xếp chồng từ mặt đất lên đến đỉnh đầu con vật để có chiều cao của con vật đó.
  • Hai con vật có cùng một số đo chiều cao thì cao bằng nhau.
🧠 Phân tích tư duy
Vì năm con vật đều đứng chung một mặt đất, chỉ cần đếm số hình thoi xếp từ mặt đất lên đến đỉnh đầu mỗi con để có chiều cao. Bẫy của bài là câu d) yêu cầu tìm ra cặp con vật cao BẰNG NHAU — phải so sánh đủ cả năm con mới phát hiện được, không được dừng lại sau khi so vài con đầu.
1Cách 1. Đếm trực tiếp số hình thoi theo vạch chia in trong hình

Định hướng. Đếm số hình thoi xếp chồng từ mặt đất lên đến đỉnh đầu mỗi con vật.

Nhím (mẫu) cao 2 hình thoi
Cáo cao 5 hình thoi
Kỳ lân cao 7 hình thoi (tính cả sừng)
Thỏ cao 5 hình thoi
Hươu cao cổ cao 10 hình thoi
So sánh năm số đo : số lớn nhất là 10 (hươu cao cổ), số bé nhất là 2 (nhím); có hai số bằng nhau là 5 (cáo và thỏ)

Vậy a) cáo 5, kỳ lân 7, thỏ 5, hươu cao cổ 10 (hình thoi); b) hươu cao cổ cao nhất; c) nhím thấp nhất; d) cáo và thỏ cao bằng nhau (cùng 5 hình thoi).

2Cách 2. Xếp thứ tự cả năm con vật từ thấp đến cao rồi suy ra từng câu hỏi

Định hướng. Sau khi đo được năm số, xếp một lần theo thứ tự từ thấp đến cao; con vật nào có cùng vị trí độ cao với con khác thì hai con đó cao bằng nhau.

Năm số đo: nhím 2, cáo 5, kỳ lân 7, thỏ 5, hươu cao cổ 10
Xếp thứ tự từ thấp đến cao: nhím (2) — cáo và thỏ (cùng 5) — kỳ lân (7) — hươu cao cổ (10)
b) Đứng cuối dãy (cao nhất): hươu cao cổ. c) Đứng đầu dãy (thấp nhất): nhím
d) Trong dãy có đúng một cặp đứng chung một mức: cáo và thỏ (cùng mức 5) — đó là cặp cao bằng nhau

Vậy xếp thứ tự một lần cũng cho đúng kết quả như Cách 1: hươu cao cổ cao nhất, nhím thấp nhất, cáo và thỏ cao bằng nhau.

Nhận xét. Cách 2 giúp nhìn thấy ngay cặp "cao bằng nhau" ở câu d) — đây là câu dễ bỏ sót nhất nếu chỉ so từng cặp rời rạc như Cách 1.

⭐ Cách nên dùng khi đi thi. Nên dùng Cách 2 (xếp thứ tự cả năm con vật một lần): giúp phát hiện ngay cặp "cao bằng nhau" ở câu d) mà không bỏ sót, đây là điều Cách 1 (so từng cặp) dễ nhầm nhất.
Đáp số. a) Cáo cao 5 hình thoi, kỳ lân cao 7 hình thoi, thỏ cao 5 hình thoi, hươu cao cổ cao 10 hình thoi (nhím mẫu cao 2 hình thoi). b) Hươu cao cổ cao nhất. c) Nhím thấp nhất. d) Cáo và thỏ cao bằng nhau.
Sai lầm thường gặp. Chỉ so sánh vài con vật đầu tiên (ví dụ nhím với cáo) rồi bỏ sót không so hết cả năm con, dẫn đến quên mất cặp cáo và thỏ cao bằng nhau ở câu d).
🚀 Mở rộng. Nếu có thêm một con vật khác cũng cao 7 hình thoi như kỳ lân, lúc đó những con vật nào cao bằng nhau trong cả sáu con?
Bài 3 · Tiết 1 · Bài 3Trang 34Ước lượng và viết số đo độ dài theo đơn vị tự quy ước, dựa theo mẫu đã cho
Bài 3 (trang 34). Quan sát rồi ước lượng, viết số thích hợp vào ô trống theo mẫu — độ dài mỗi đồ dùng cá nhân tính bằng đơn vị “cái kẹp giấy”. Cái lược đã đo mẫu: dài 7 cái kẹp giấy.
Tuýp kem đánh răng, bàn chải đánh răng, cái thìa, cái nĩa, cái gương cầm tay mỗi thứ dài mấy cái kẹp giấy?
Ước lượng độ dài sáu đồ dùng cá nhân (đơn vị cái kẹp giấy)Lược (mẫu)7Tuýp kem đánh răng5Bàn chải đánh răng6Thìa5Nĩa4Gương cầm tay8
Kiến thức cần nhớ
  • Làm theo đúng mẫu đã cho: đếm số đơn vị (ở đây là cái kẹp giấy) đặt nối tiếp dọc theo đồ vật, từ đầu này đến đầu kia của đồ vật.
  • Với đồ vật có cán dài và đầu to (như thìa, nĩa, gương), độ dài tính từ đầu cán đến hết phần đầu to, không bỏ sót phần nào.
🧠 Phân tích tư duy
Bài cho sẵn một mẫu (cái lược = 7 cái kẹp giấy) để học sinh hiểu cách đếm, sau đó tự đếm số kẹp giấy của năm đồ vật còn lại theo đúng cách làm mẫu. Bẫy là các đồ vật có hình dạng khác nhau (có cán dài, có đầu to) dễ khiến đếm nhầm vị trí bắt đầu và kết thúc.
1Cách 1. Đếm trực tiếp số kẹp giấy theo vạch chia in trong hình, dựa theo mẫu

Định hướng. Làm đúng như mẫu (lược = 7 cái kẹp giấy): đếm số kẹp giấy mà mỗi đồ vật còn lại chiếm.

Tuýp kem đánh răng chiếm 5 cái kẹp giấy: dài cái kẹp giấy
Bàn chải đánh răng chiếm 6 cái kẹp giấy: dài cái kẹp giấy
Cái thìa chiếm 5 cái kẹp giấy: dài cái kẹp giấy
Cái nĩa chiếm 4 cái kẹp giấy: dài cái kẹp giấy
Cái gương cầm tay chiếm 8 cái kẹp giấy: dài cái kẹp giấy

Vậy tuýp kem đánh răng 5, bàn chải đánh răng 6, thìa 5, nĩa 4, gương cầm tay 8 (cái kẹp giấy).

2Cách 2. So sánh từng đồ vật với mẫu (lược = 7 cái kẹp giấy) để ước lượng trước, rồi đếm lại cho chính xác

Định hướng. Lấy cái lược (7 cái kẹp giấy) làm mốc so sánh: đồ vật nào ngắn hơn lược thì ước lượng số nhỏ hơn 7, đồ vật nào dài hơn lược thì ước lượng số lớn hơn 7, sau đó đếm lại chính xác.

Tuýp kem đánh răng ngắn hơn lược khá nhiều: ước lượng khoảng 5 — đếm lại đúng
Bàn chải đánh răng ngắn hơn lược một chút: ước lượng khoảng 6 — đếm lại đúng
Cái thìa ngắn hơn lược khá nhiều: ước lượng khoảng 5 — đếm lại đúng
Cái nĩa ngắn nhất trong sáu đồ vật: ước lượng khoảng 4 — đếm lại đúng
Cái gương cầm tay dài hơn cả lược: ước lượng khoảng 8 — đếm lại đúng

Vậy ước lượng theo mốc lược rồi đếm lại cũng cho đúng kết quả như Cách 1: 5, 6, 5, 4, 8 (cái kẹp giấy).

Nhận xét. Cách 1 (đếm trực tiếp) cho kết quả chắc chắn ngay; Cách 2 (ước lượng theo mốc rồi đếm lại) đúng tinh thần “Ước lượng” mà đề bài yêu cầu.

⭐ Cách nên dùng khi đi thi. Nên phối hợp cả hai: dùng Cách 2 (ước lượng theo mốc lược) để đoán trước cho đúng tinh thần bài “Ước lượng”, sau đó dùng Cách 1 (đếm trực tiếp) để chốt số chính xác ghi vào ô trống.
Đáp số. Tuýp kem đánh răng dài 5 cái kẹp giấy, bàn chải đánh răng dài 6 cái kẹp giấy, cái thìa dài 5 cái kẹp giấy, cái nĩa dài 4 cái kẹp giấy, cái gương cầm tay dài 8 cái kẹp giấy (cái lược mẫu dài 7 cái kẹp giấy).
Sai lầm thường gặp. Với đồ vật có đầu to như cái gương hoặc bàn chải, chỉ đếm phần cán dài mà quên tính thêm phần đầu to, làm số đo bị thiếu so với độ dài thật của cả đồ vật.
🚀 Mở rộng. Trong sáu đồ vật ở bài này, đồ vật nào ngắn nhất? Đồ vật nào dài nhất?
Bài 4 · Tiết 2 · Bài 1Trang 35Đo độ dài từng vật bằng cm rồi nối với số đo cho sẵn tương ứng
Bài 1 (trang 35). Đo độ dài mỗi đồ vật (bàn chải đánh răng, tuýp kem đánh răng, bút chì, cái búa) rồi nối mỗi đồ vật với số đo thích hợp trong bốn số: 5 cm, 6 cm, 10 cm, 8 cm.
Đo rồi nối đồ vật với độ dài thích hợpBàn chải đánh răng8 cmTuýp kem đánh răng6 cmBút chì5 cmCái búa10 cm
Kiến thức cần nhớ
  • Đo độ dài từng vật bằng thước có vạch chia cm (đầu vật khớp vạch số 0) để biết số đo thật của vật đó.
  • Nối mỗi vật với đúng số đo của nó, không nối theo thứ tự các số được viết sẵn trên trang giấy.
🧠 Phân tích tư duy
Đề đã cho sẵn bốn số đo (5 cm, 6 cm, 10 cm, 8 cm) nhưng bị xáo trộn thứ tự so với bốn đồ vật. Phải đo (hoặc so sánh độ dài) từng đồ vật rồi mới nối đúng, không được đoán bừa theo thứ tự viết sẵn của các số.
1Cách 1. Đo lần lượt từng đồ vật rồi nối ngay với số đo tìm được

Định hướng. Đo từng đồ vật một bằng thước có vạch chia cm, tìm được số đo nào thì nối ngay đồ vật đó với số đo đúng bằng nó trong bốn số đã cho.

Đo bàn chải đánh răng: được (cm) — nối bàn chải đánh răng với 8 cm
Đo tuýp kem đánh răng: được (cm) — nối tuýp kem đánh răng với 6 cm
Đo bút chì: được (cm) — nối bút chì với 5 cm
Đo cái búa: được (cm) — nối cái búa với 10 cm

Vậy bàn chải đánh răng nối với 8 cm, tuýp kem đánh răng nối với 6 cm, bút chì nối với 5 cm, cái búa nối với 10 cm.

2Cách 2. So sánh độ dài bốn vật với nhau trước để loại trừ dần

Định hướng. Nhìn bốn đồ vật, sắp xếp trước theo thứ tự từ ngắn đến dài bằng mắt; đồng thời sắp bốn số đã cho theo thứ tự từ bé đến lớn; rồi ghép cặp lần lượt theo đúng thứ tự đó.

Nhìn bốn đồ vật, sắp thứ tự từ ngắn đến dài bằng mắt: bút chì — tuýp kem đánh răng — bàn chải đánh răng — cái búa
Sắp bốn số đã cho từ bé đến lớn: 5 cm — 6 cm — 8 cm — 10 cm
Ghép theo đúng thứ tự: bút chì—5 cm, tuýp kem đánh răng—6 cm, bàn chải đánh răng—8 cm, cái búa—10 cm
Đo lại để kiểm tra: khớp đúng như vậy

Vậy ghép theo thứ tự cũng cho đúng kết quả như Cách 1, và giúp kiểm tra chéo xem có nối nhầm hay không.

Nhận xét. Cách 1 (đo rồi nối ngay) chắc chắn tuyệt đối; Cách 2 (sắp thứ tự rồi ghép cặp) giúp tự kiểm tra lại kết quả của Cách 1.

⭐ Cách nên dùng khi đi thi. Nên dùng Cách 1 (đo từng đồ vật rồi nối ngay): chính xác tuyệt đối và không phụ thuộc vào việc ước lượng bằng mắt như Cách 2.
Đáp số. Bàn chải đánh răng — 8 cm; tuýp kem đánh răng — 6 cm; bút chì — 5 cm; cái búa — 10 cm.
Sai lầm thường gặp. Nối theo đúng thứ tự các số được liệt kê sẵn trên trang giấy (5 cm nối với đồ vật đầu tiên, 6 cm nối với đồ vật thứ hai...) mà không chịu đo thật, dẫn đến nối sai gần hết.
🚀 Mở rộng. Nếu có thêm một cây bút mực dài 9 cm, cây bút đó sẽ đứng ở vị trí nào (xen giữa hai đồ vật nào) trong bốn đồ vật đã sắp thứ tự?
Bài 5 · Tiết 2 · Bài 2Trang 35Đo độ dài nhiều hình bằng cm rồi chọn đúng các hình có độ dài bằng một số cho trước
Bài 2 (trang 35). Đo độ dài ba hình (ô tô, tàu hỏa, cái kéo) bằng thước có vạch chia xăng-ti-mét (ba hình đều vẽ từ vạch số 0). Tô màu vào những hình có độ dài bằng 7 cm.
Đo ba hình rồi tìm hình dài 7 cmÔ tô7 cmTàu hỏa9 cmKéo7 cm
Kiến thức cần nhớ
  • Đo từng hình bằng thước có vạch chia cm (đầu hình khớp vạch số 0), so sánh số đo với 7 cm.
  • Có thể có nhiều hơn một vật cùng thoả mãn điều kiện độ dài bằng 7 cm; phải kiểm tra hết tất cả các hình, không dừng lại sau khi tìm được một hình.
🧠 Phân tích tư duy
Phải đo đủ cả ba hình rồi mới so sánh với 7 cm, không được đo một hình rồi suy luận cho các hình còn lại vì ba hình không có quan hệ đơn giản với nhau. Bẫy là có tới hai hình cùng bằng 7 cm (ô tô và kéo), nếu chỉ tô một hình là thiếu.
1Cách 1. Đo lần lượt cả ba hình rồi so với 7 cm

Định hướng. Đo độ dài từng hình bằng thước có vạch chia cm, so sánh từng số đo với 7 cm để quyết định tô màu hay không.

Đo ô tô: đầu ô tô khớp vạch 0, đuôi ô tô chạm vạch 7: ô tô dài (cm) — bằng 7 cm, cần tô màu
Đo tàu hỏa: đầu tàu khớp vạch 0, đuôi tàu chạm vạch 9: tàu hỏa dài (cm) — khác 7 cm, không tô
Đo cái kéo: đầu kéo khớp vạch 0, đuôi kéo chạm vạch 7: kéo dài (cm) — bằng 7 cm, cần tô màu

Vậy tô màu ô tô và cái kéo (cả hai đều dài đúng 7 cm); tàu hỏa (9 cm) không tô.

2Cách 2. So sánh trực tiếp ba hình với nhau, dùng ô tô làm mốc rồi kiểm tra lại bằng thước

Định hướng. Vì cả ba hình đều vẽ từ vạch số 0, có thể so sánh trực tiếp đuôi của các hình mà không cần đọc số ngay: hình nào có đuôi trùng đúng vị trí với ô tô thì hình đó cũng dài 7 cm như ô tô.

Xem ô tô là mốc, đo được ô tô dài (cm)
So đuôi cái kéo với đuôi ô tô: đuôi kéo trùng đúng vị trí đuôi ô tô — kéo cũng dài 7 cm như ô tô
So đuôi tàu hỏa với đuôi ô tô: đuôi tàu hỏa vượt xa hơn hẳn — tàu hỏa dài hơn 7 cm, đo lại được (cm)

Vậy so với mốc ô tô cũng cho đúng kết quả như Cách 1: tô màu ô tô và cái kéo, không tô tàu hỏa.

Nhận xét. Cách 1 (đo từng hình rồi so số) chắc chắn tuyệt đối; Cách 2 (so trực tiếp với một hình mốc) nhanh hơn khi các hình đã vẽ cùng gốc từ vạch số 0.

⭐ Cách nên dùng khi đi thi. Nên dùng Cách 1 (đo từng hình rồi so với 7 cm): tránh bỏ sót vì kiểm tra đầy đủ cả ba hình một cách độc lập, không dựa vào cảm giác so sánh bằng mắt.
Đáp số. Tô màu ô tô và cái kéo (cả hai đều dài 7 cm). Tàu hỏa dài 9 cm nên không tô màu.
Sai lầm thường gặp. Tìm được một hình dài 7 cm (ví dụ ô tô) rồi dừng lại ngay, quên kiểm tra tiếp cái kéo cũng dài đúng 7 cm, dẫn đến tô thiếu một hình.
🚀 Mở rộng. Nếu vẽ thêm một chiếc xe đạp dài 7 cm nữa, có phải tô màu cả xe đạp đó không? Vì sao?
Bài 6 · Tiết 2 · Bài 3★★Trang 36Tìm độ dài một vật khi vật không đặt từ vạch số 0 của thước, bằng phép trừ hai số đo trên thước
Bài 3 (trang 36). Viết số thích hợp vào ô trống theo mẫu. Mỗi hình được vẽ trên một thước có vạch chia cm nhưng KHÔNG bắt đầu từ vạch số 0 — phải lấy số ở vạch cuối trừ đi số ở vạch đầu để tìm độ dài. Hình a) đã làm mẫu: ô tô từ vạch 2 đến vạch 7, độ dài là (cm).
b) Xe buýt từ vạch 2 đến vạch 8: độ dài là bao nhiêu?
c) Tàu hỏa từ vạch 1 đến vạch 10: độ dài là bao nhiêu?
d) Xe tải bán tải từ vạch 2 đến vạch 9: độ dài là bao nhiêu?
Tính độ dài bằng phép trừ hai vạch trên thướca) Ô tô: 7-25 cmb) Xe buýt: 8-26 cmc) Tàu hỏa: 10-19 cmd) Xe tải: 9-27 cm
Kiến thức cần nhớ
  • Khi vật không đặt từ vạch số 0 của thước, độ dài của vật bằng: (số ở vạch cuối) trừ đi (số ở vạch đầu).
  • Đây chính là phép trừ trong phạm vi 20 đã học, áp dụng vào tình huống đo độ dài thực tế.
🧠 Phân tích tư duy
Vì vật không đặt từ vạch số 0, không thể đọc thẳng số ở đầu kia làm độ dài như các bài trước — phải lấy số ở vạch cuối (đầu phải của vật) trừ đi số ở vạch đầu (đầu trái của vật) mới ra đúng độ dài thật. Đây là bước chuẩn bị quan trọng cho phép trừ trong phạm vi các số đã học, gắn với tình huống đo lường thực tế.
1Cách 1. Đọc hai vạch đầu-cuối rồi lấy hiệu, theo đúng mẫu đã cho

Định hướng. Làm đúng theo mẫu câu a) (ô tô: ): đọc số ở vạch đầu và vạch cuối của mỗi hình, rồi lấy số vạch cuối trừ đi số vạch đầu.

b) Xe buýt: đầu trái ở vạch 2, đầu phải ở vạch 8: độ dài là (cm)
c) Tàu hỏa: đầu trái ở vạch 1, đầu phải ở vạch 10: độ dài là (cm)
d) Xe tải bán tải: đầu trái ở vạch 2, đầu phải ở vạch 9: độ dài là (cm)

Vậy b) xe buýt dài 6 cm; c) tàu hỏa dài 9 cm; d) xe tải bán tải dài 7 cm.

2Cách 2. Đếm trực tiếp số vạch cm mà hình đi qua, không cần trừ

Định hướng. Thay vì lấy hiệu hai số, đếm trực tiếp số đoạn 1 cm mà hình chiếm trên thước, từ vạch đầu đến vạch cuối của hình.

b) Xe buýt đi qua các đoạn: 2-3, 3-4, 4-5, 5-6, 6-7, 7-8 — đếm được 6 đoạn 1 cm: xe buýt dài (cm)
c) Tàu hỏa đi qua các đoạn từ 1 đến 10 — đếm được 9 đoạn 1 cm: tàu hỏa dài (cm)
d) Xe tải bán tải đi qua các đoạn từ 2 đến 9 — đếm được 7 đoạn 1 cm: xe tải dài (cm)

Vậy đếm trực tiếp số đoạn 1 cm cũng cho đúng kết quả như Cách 1: xe buýt 6 cm, tàu hỏa 9 cm, xe tải bán tải 7 cm.

Nhận xét. Cách 1 (lấy hiệu) nhanh và không nhầm khi số vạch lớn; Cách 2 (đếm đoạn) trực quan hơn nhưng dễ đếm sót khi số vạch nhiều như tàu hỏa (9 đoạn).

⭐ Cách nên dùng khi đi thi. Nên dùng Cách 1 (lấy hiệu số vạch cuối trừ số vạch đầu): nhanh, đúng theo đúng mẫu bài đã hướng dẫn, và không sợ đếm sót như Cách 2 khi số đoạn nhiều (ví dụ tàu hỏa có tới 9 đoạn).
Đáp số. a) (cm) — mẫu. b) (cm). c) (cm). d) (cm).
Sai lầm thường gặp. Đọc thẳng số ở vạch cuối (đầu phải) làm độ dài luôn mà quên trừ đi số ở vạch đầu (đầu trái) — chỉ đúng khi vật đặt từ vạch số 0, còn ở bài này vật KHÔNG đặt từ vạch 0 nên làm vậy sẽ sai.
🚀 Mở rộng. Nếu xe buýt (6 cm) được đặt lại đúng từ vạch số 0 của thước, đầu kia của xe buýt sẽ chạm đúng vạch số mấy?