Bài 1 · Tiết 1 · Bài 1★Trang 95— Đọc, viết số có hai chữ số theo cấu tạo chục và đơn vị
Bài 1 (trang 95). Viết vào ô trống (theo mẫu). a) Nhìn các bó que tính (mỗi bó 1 chục) và que tính rời, viết số theo bảng Chục - Đơn vị - Viết số - Đọc số: mẫu 5 chục 4 đơn vị = 54, đọc "năm mươi tư"; dòng 2 có 4 chục và một số que rời (?); dòng 3 có 7 bó và một số que rời (?); dòng 4 có 8 bó, 0 que rời, đơn vị đã cho là 0 (?). b) Viết số thích hợp: 5 chục và 6 đơn vị = 56, đọc "năm mươi sáu" (mẫu); 3 chục và 5 đơn vị = ?; 8 chục và 1 đơn vị = ?; 6 chục và 4 đơn vị = ?.
Kiến thức cần nhớ
Số có hai chữ số gồm hàng chục và hàng đơn vị: số = chục x 10 + đơn vị.
Đếm bó que tính (mỗi bó 10 que) ra hàng chục, que tính rời ra hàng đơn vị.
🧠 Phân tích tư duy
Phần a) đếm số bó que tính và que tính rời trên hình để suy ra hàng chục, hàng đơn vị. Phần b) đề đã cho sẵn số chục và số đơn vị bằng lời, chỉ cần ghép lại thành số có hai chữ số.
1Cách 1. Đếm trực tiếp số bó và que tính rời trên hình (phần a)
Định hướng. Đếm số bó que tính ra hàng chục, đếm que tính rời ra hàng đơn vị rồi viết liền hai chữ số.
Dòng 2: đếm được 4 bó và 5 que rời: 4 chục 5 đơn vị, viết số 45 Dòng 3: đếm được 7 bó và 1 que rời: 7 chục 1 đơn vị, viết số 71 Dòng 4: đếm được 8 bó và 0 que rời: 8 chục 0 đơn vị, viết số 80
Hình minh hoạ lời giải đầy đủ
Vậy a) dòng 2 là 45; dòng 3 là 71; dòng 4 là 80.
2Cách 2. Ghép trực tiếp từ lời "chục và đơn vị" đã cho (phần b)
Định hướng. Khi đề đã cho sẵn số chục, số đơn vị bằng lời, chỉ cần lấy chữ số hàng chục viết trước, chữ số hàng đơn vị viết sau để ra số có hai chữ số.
3 chục và 5 đơn vị: viết 3 rồi viết 5, được 35 8 chục và 1 đơn vị: viết 8 rồi viết 1, được 81 6 chục và 4 đơn vị: viết 6 rồi viết 4, được 64
Vậy b) 35; 81; 64.
Nhận xét. Hai phần a) và b) cùng dựa trên một quy tắc cấu tạo số nhưng xuất phát điểm khác nhau: từ hình vẽ và từ lời cho sẵn.
⭐ Cách nên dùng khi đi thi.Đi thi phần a) đếm trực tiếp trên hình, phần b) ghép trực tiếp từ lời cho — cả hai đều nhanh và ít nhầm.
Đáp số.a) 45; 71; 80. b) 35; 81; 64.
Sai lầm thường gặp.Có em ở phần a) đếm thiếu que tính rời đứng khuất, ví dụ đếm dòng 2 chỉ ra 4 que rời thay vì 5 que, dẫn đến viết nhầm 44 thay vì 45.
🚀 Mở rộng.Nếu một dòng có 9 bó và 12 que rời thì phải bó thêm 1 chục nữa mới đọc đúng số — thử tìm xem đó là số nào.
Bài 2 · Tiết 1 · Bài 2★Trang 96— Phân tích số có hai chữ số thành tổng của số chục tròn chục và số đơn vị
Bài 2 (trang 96). Viết số thích hợp vào ô trống (theo mẫu). Bạn tuyết cầm hai quả bóng bay ghi số chục và số đơn vị, thân bạn ghi tổng số: mẫu 46=40+6. Tìm số thích hợp: 75=?+?; ?=50+4 (thân ghi 54); 30+3=? (thân để trống).
Kiến thức cần nhớ
Số có hai chữ số ab phân tích thành a0+b.
Khi biết cả số chục tròn chục và số đơn vị thì cộng lại được số ban đầu.
🧠 Phân tích tư duy
Ba trường hợp yêu cầu ba việc khác nhau: tách một số cho sẵn thành chục + đơn vị (75); ghép chục và đơn vị đã cho thành số (50+4); và cộng để tìm tổng khi biết cả hai quả bóng (30+3). Phải nhận ra đúng việc cần làm ở từng ô.
1Cách 1. Tách theo chữ số hàng chục, hàng đơn vị
Định hướng. Với số đã cho, chữ số đầu nhân với 10 ra số chục tròn chục, chữ số sau giữ nguyên là đơn vị.
75=70+5 (hàng chục là 7 nên 70, hàng đơn vị là 5) 54=50+4 nên hai quả bóng ghi 50 và 4 30+3=33 (ghép hàng chục 3 và hàng đơn vị 3)
Vậy75=70+5; hai bóng của số 54 là 50 và 4; 30+3=33.
2Cách 2. Lấy số đã cho trừ đi phần đã biết (khi tách) hoặc cộng lại (khi ghép)
Định hướng. Khi tách số, lấy số đã cho trừ phần đã biết để tìm phần còn lại; khi hai quả bóng đã biết đủ, chỉ cần cộng lại.
75−70=5 nên 75=70+5 (kiểm tra ngược) 54−50=4 nên bóng còn lại là 4 30+3=33 (cộng trực tiếp hai bóng)
Vậy kết quả trùng khớp Cách 1: 75=70+5; bóng là 50 và 4; 33.
Nhận xét. Dù tách hay ghép, hai cách đều dựa trên cùng một cấu tạo số nên luôn cho kết quả khớp nhau.
⭐ Cách nên dùng khi đi thi.Đi thi dùng Cách 1: tách theo chữ số hàng chục, hàng đơn vị là nhanh nhất, không cần đặt phép trừ.
Đáp số.75=70+5. 54=50+4. 30+3=33.
Sai lầm thường gặp.Có em viết 75=7+5 vì quên nhân chữ số hàng chục với 10, làm mất giá trị thật của hàng chục.
🚀 Mở rộng.Nếu đổi thành 63=60+3 thì hai quả bóng của bạn tuyết đó ghi số nào? Thử tự vẽ và điền.
Bài 3 · Tiết 1 · Bài 3★★Trang 96— So sánh và sắp xếp số đo chiều cao theo thứ tự
Bài 3 (trang 96). Các bạn Hồng, Xuân, Thắng, Lợi lần lượt cao là 89 cm, 91 cm, 97 cm, 96 cm. a) Viết vào ô trống tương ứng theo thứ tự các bạn từ thấp đến cao. b) Viết tên bạn thích hợp vào chỗ chấm: Bạn ……. cao nhất. Bạn ……. thấp nhất. Bạn thấp hơn Lợi và cao hơn Hồng là …….
Kiến thức cần nhớ
So sánh số có hai chữ số: so hàng chục trước, bằng nhau thì so hàng đơn vị.
Sắp xếp một dãy số theo thứ tự tăng dần hoặc giảm dần.
Bài 4 · Tiết 1 · Bài 4★★Trang 96— Ghép hai chữ số cho trước thành số có hai chữ số rồi tìm số lớn nhất, bé nhất
Bài 4 (trang 96). Bạn Việt ghép hai trong ba tấm thẻ (hình vẽ ghi số 4, 0, 9) để được các số có hai chữ số. Viết tiếp vào chỗ chấm: a) Bạn Việt ghép được các số là ……. b) Trong các số ghép được, số lớn nhất là ……., số bé nhất là …….
Kiến thức cần nhớ
Số có hai chữ số thì chữ số hàng chục phải khác 0.
So sánh các số có hai chữ số bằng hàng chục trước, hàng đơn vị sau để tìm số lớn nhất, bé nhất.
Bài 8 · Tiết 2 · Bài 4★★Trang 98— Tính nhẩm phép trừ rồi tìm các kết quả bằng nhau trong một dãy nhiều phép tính
Bài 4 (trang 98). Viết vào ô trống cho thích hợp. Tám toa tàu A, B, C, D, E, G, H, K lần lượt ghi các phép tính 66−16; 70−10; 54−4; 37−17; 63−13; 48−8; 76−6; 62−12. a) Kết quả phép tính ở mỗi toa là bao nhiêu? b) Các toa có kết quả bằng nhau là những toa nào?
Kiến thức cần nhớ
Trừ số có hai chữ số cho số có một hoặc hai chữ số, không nhớ.
So sánh nhiều kết quả để tìm các giá trị bằng nhau.
Bài 9 · Tiết 3 · Bài 1★★Trang 99— Tìm chữ số còn thiếu trong phép tính đặt cột và trong bất đẳng thức
Bài 1 (trang 99). a) Viết chữ số thích hợp vào ô trống: 5?+27?8 ; 6?−32?5 ; ??+3569 ; 87−??44; và hai bất đẳng thức 5?<30+21; 65<6?<60+7. b) Viết số thích hợp vào ô trống: 70+10=?; ?−20=60; 60+30=? (thực hiện liên tiếp từ 70).
Kiến thức cần nhớ
Muốn tìm số hạng chưa biết, lấy tổng trừ đi số hạng đã biết; muốn tìm số bị trừ hoặc số trừ, dùng phép cộng hoặc trừ ngược lại.
Bất đẳng thức: tính giá trị hai vế rồi tìm chữ số hàng đơn vị thoả điều kiện.
Bài 10 · Tiết 3 · Bài 2★★Trang 99— Tính giá trị biểu thức rồi phân loại theo kết quả bằng một số cho trước
Bài 2 (trang 99). a) Tô màu đỏ vào bông hoa ghi phép tính có kết quả bằng 27, màu vàng vào bông hoa ghi phép tính có kết quả bằng 28, màu xanh vào bông hoa ghi phép tính có kết quả bằng 29. Sáu bông hoa ghi 79−51; 67−40; 13+15; 58−31; 24+3; 89−60. b) Viết số thích hợp vào bảng: đếm số bông hoa mỗi màu Đỏ, Vàng, Xanh.
Kiến thức cần nhớ
Tính giá trị biểu thức cộng, trừ trong phạm vi 100.
Phân loại một nhóm số theo từng giá trị bằng nhau rồi đếm số lượng mỗi nhóm.
Bài 11 · Tiết 3 · Bài 3★Trang 100— Giải bài toán có lời văn bằng phép cộng (tìm tổng số)
Bài 3 (trang 100). Lớp 1A được nhà trường giao chăm sóc 35 chậu hoa. Lớp 1B được nhà trường giao chăm sóc 42 chậu hoa. Hỏi hai lớp được nhà trường giao chăm sóc tất cả bao nhiêu chậu hoa?
Kiến thức cần nhớ
Bài toán "tất cả", "cả hai" dùng phép cộng để tìm tổng.
Đơn vị kết quả là "chậu hoa" giống đơn vị đề bài cho.
Bài 12 · Tiết 3 · Bài 4★Trang 100— So sánh số đo độ dài theo đơn vị tự chọn (bước chân) để tìm lớn nhất, bé nhất
Bài 4 (trang 100). Khi đo độ dài bằng bước chân, bạn Việt đo được độ dài phòng học là 24 bước chân, độ dài phòng tập múa là 46 bước chân, độ dài phòng thể dục là 90 bước chân. Khoanh vào chữ đặt trước câu trả lời đúng: a) Phòng dài nhất là: A. Phòng học B. Phòng tập múa C. Phòng thể dục. b) Phòng ngắn nhất là: A. Phòng học B. Phòng tập múa C. Phòng thể dục.
Kiến thức cần nhớ
So sánh số có hai chữ số bằng hàng chục trước, hàng đơn vị sau.
Cùng đơn vị đo thì số đo càng lớn ứng với độ dài càng dài.
Bài 13 · Tiết 3 · Bài 5★★Trang 100— Đếm số que tính dùng để ghép một hình phẳng rồi cộng lại
Bài 5 (trang 100). Cả hai hình sau đây được xếp bởi bao nhiêu que tính? Hình A gồm 5 tam giác ghép liền nhau (13 que tính), hình B gồm 5 hình vuông ghép thành hình chữ thập (16 que tính).
Kiến thức cần nhớ
Đếm số que tính (số đoạn thẳng) dùng để ghép một hình phẳng, không đếm trùng cạnh chung.
