Bài 40. Ôn tập hình học và đo lường

Định hướng. Nhìn từng khối, so sánh chiều dài, chiều rộng, chiều cao bằng mắt để xếp vào đúng loại khối.

Vậy tô đỏ khối A, C; tô xanh khối B, D.

Định hướng. Trước tiên tìm hết những khối có ba cạnh bằng nhau (khối lập phương), số khối còn lại chắc chắn là khối hộp chữ nhật, không cần so sánh lại từ đầu.

Nhận xét. Hai cách cho cùng kết quả, Cách 2 nhanh hơn vì không phải xét lại từng khối hai lần.

Vậy tô đỏ khối A, C; tô xanh khối B, D — khớp với Cách 1.

Định hướng. Chia bức tranh thành các cụm quen thuộc (ngôi nhà, cây, mặt trời và mây, bông hoa), đếm hình trong từng cụm rồi cộng lại.

Vậy hình tam giác: $2+2+2=6$; hình chữ nhật: $2+1=3$; hình vuông: $1+2=3$; hình tròn: $3+1=4$.

Định hướng. Quét mắt một lượt riêng cho từng loại hình trên cả bức tranh để kiểm tra chéo với Cách 1.

Vậy có 6 hình tam giác, 3 hình chữ nhật, 3 hình vuông, 4 hình tròn — khớp với Cách 1 sau khi cộng thêm hai đám mây.

Định hướng. Chỉ tay vào từng hình vuông nhìn thấy trên lưới, ô nhỏ trước rồi đến hình vuông to bao ngoài.

Vậy a) trong hình bên có 5 hình vuông.

Định hướng. Chia hình vuông thành 2 cỡ: cỡ nhỏ (ghép từ 4 que) và cỡ to (ghép từ 8 que), đếm số hình ở mỗi cỡ rồi cộng lại.

Nhận xét. Hai cách cho cùng kết quả 5 hình vuông; Cách 2 giúp không quên hình vuông to bao ngoài.

Vậy a) 5 hình vuông. b) Gạch bớt 2 que ở cạnh ngoài của một ô góc (ví dụ 2 que phía trên và phía trái của ô trên-trái) thì hình còn lại chỉ còn 3 ô vuông nhỏ, không còn hình vuông to bao ngoài, đúng 3 hình vuông.

Định hướng. Đọc tên hình theo đúng thứ tự xuất hiện, thấy nhóm lặp lại thì hình tiếp theo (dấu "?") chính là hình đứng ở đúng vị trí đó trong nhóm.

Vậy a) dấu "?" là hình vuông, chọn C; b) dấu "?" là khối lập phương, chọn B.

Định hướng. Đánh số 1, 2, 3, 1, 2, 3... cho từng hình theo đúng vị trí trong nhóm lặp lại, dấu "?" ở vị trí thứ bao nhiêu thì tra đúng số đó ra hình.

Nhận xét. Hai cách cho cùng kết quả; Cách 2 chắc chắn hơn với dãy dài, Cách 1 nhanh hơn với dãy ngắn như bài này.

Vậy a) chọn C (hình vuông); b) chọn B (khối lập phương).

Định hướng. Nhận ra ngay chỉ có 3 sao mà cần đủ 2 sao cho mỗi hình, tổng lượt đếm là 4 nên chắc chắn có 1 sao nằm ở phần chung, hai sao còn lại chia đều cho phần riêng của mỗi hình.

Vậy tam giác có 2 sao (1 sao riêng + 1 sao chung), hình tròn có 2 sao (1 sao riêng + 1 sao chung), đúng yêu cầu.

Định hướng. Chia hình thành ba miền: chỉ tam giác, chỉ hình tròn, và phần chung; đặt mỗi miền đúng 1 sao rồi đếm lại xem mỗi hình có đủ 2 sao chưa để kiểm tra kết quả của Cách 1.

Nhận xét. Đếm lại đúng: tam giác 2 sao, hình tròn 2 sao — khớp với Cách 1, đây là cách duy nhất xếp được 3 sao thoả mãn cả hai điều kiện.

Vậy phải có đúng 1 sao ở phần chung, 1 sao riêng của tam giác, 1 sao riêng của hình tròn.

Định hướng. Với mỗi mặt đồng hồ, nhìn kim ngắn (kim giờ) đang chỉ đúng số mấy rồi tìm hoạt động có đúng giờ đó trong đề bài.

Vậy nối tranh 1 với đồng hồ 1, tranh 2 với đồng hồ 2, tranh 3 với đồng hồ 3, tranh 4 với đồng hồ 4.

Định hướng. Đọc giờ ghi ở mỗi bức tranh trước, rồi lần lượt kiểm tra bốn mặt đồng hồ xem kim giờ của mặt nào chỉ đúng số đó.

Nhận xét. Hai cách cho cùng một kết quả nối, chỉ khác chiều đi tìm.

Vậy các cặp nối đúng giống hệt Cách 1.

Định hướng. Tự tính ra đáp số đúng của từng câu trước, rồi so khẳng định trong đề có khớp với đáp số vừa tính hay không để ghi Đ hoặc S.

Vậy a) Đ (đúng); b) S (sai, đúng phải là 2 giờ).

Định hướng. Ghi cả dãy các thứ hoặc vẽ một đường thời gian có đánh mốc 8 giờ, 9 giờ, 10 giờ ra giấy nháp, nhìn hình để kiểm tra lại khẳng định của đề mà không cần tính nhẩm.

Nhận xét. Hai cách cho cùng kết quả; Cách 2 trực quan hơn, tránh đếm nhầm cả hai đầu mút như lỗi thường gặp ở câu b.

Vậy a) Đ; b) S — khớp với Cách 1.

Định hướng. Đặt đầu trái của mỗi đồ vật trùng vạch số 0 trên thước, nhìn đầu phải của đồ vật rơi đúng vào vạch số mấy thì đọc luôn ra số đo.

Vậy a) 12 cm; b) 9 cm; c) 4 cm.

Định hướng. Không đọc thẳng số ở vạch cuối mà đếm từng ô nhỏ (mỗi ô ứng với 1 cm) trải dài theo đồ vật, dùng để kiểm tra lại kết quả của Cách 1.

Nhận xét. Hai cách cho cùng kết quả; Cách 2 giúp kiểm tra lại khi không chắc mắt đọc vạch số có đúng không.

Vậy a) 12 cm; b) 9 cm; c) 4 cm — khớp với Cách 1.

Định hướng. Đếm số ô vuông mà mỗi băng giấy trải qua, ghi lại bốn số rồi so sánh xem số nào lớn nhất, số nào bé nhất, số nào trùng nhau.

Vậy băng giấy B dài nhất (tô đỏ), băng giấy D ngắn nhất (tô xanh), hai băng giấy A và C dài bằng nhau (tô vàng).

Định hướng. So hai băng một, giữ lại băng dài hơn rồi so tiếp với băng còn lại; riêng với các băng có vẻ bằng nhau thì đặt chồng khít lên nhau để kiểm tra chắc chắn.

Nhận xét. Cách 2 không cần nhớ hết bốn số cùng lúc, phù hợp khi so sánh nhiều vật lần lượt và cần kiểm tra kỹ hai băng bằng nhau.

Vậy B dài nhất (tô đỏ), D ngắn nhất (tô xanh), A và C bằng nhau (tô vàng) — khớp với Cách 1.

Định hướng. Hình dung độ dài thật của bàn chân và bàn giáo viên trong đời sống hằng ngày của học sinh lớp 1 rồi so khớp với đáp án hợp lý nhất, loại bỏ ngay đáp án quá to hoặc quá bé bất thường.

Vậy a) chọn B (15 cm); b) chọn A (8 gang tay).

Định hướng. Với mỗi câu, xét từng đáp án một, loại ngay đáp án khiến vật đó dài/ngắn phi thực tế, đáp án còn lại sau khi loại chính là đáp án đúng.

Nhận xét. Cách 2 chắc chắn hơn Cách 1 vì loại dần từng đáp án sai thay vì chỉ ước lượng một lần rồi chọn ngay.

Vậy a) chọn B; b) chọn A — khớp với Cách 1.