Chủ đề 10. Ôn tập cuối năm

Bài 40. Ôn tập hình học và đo lường

Vở bài tập Toán 1 — Kết nối tri thức, tập 2 · 10 bài tập, mỗi câu ít nhất 2 cách giải.

#Toán1 #ChủĐề10 #VởBàiTập_Tập2 #trang101–104 #CùngBàiBênSGK #BàiTiếpTheo

Mở bài học này trong app ↗📗 Xem bài này trong SGK →

Bài 1 · Tiết 1 · Bài 1★Trang 101— Nhận biết khối lập phương, khối hộp chữ nhật để tô màu đúng loại

Bài 1 (trang 101). a) Tô màu đỏ vào khối lập phương. b) Tô màu xanh vào khối hộp chữ nhật. (Bốn khối A, B, C, D: A và C có ba cạnh bằng nhau; B và D có một chiều dài hơn hẳn hai chiều còn lại.)

Kiến thức cần nhớ

Khối lập phương: ba kích thước dài, rộng, cao bằng nhau, tô màu đỏ theo đề.
Khối hộp chữ nhật: ba kích thước không bằng nhau hết, tô màu xanh theo đề.

🧠 Phân tích tư duy

Khối lập phương có ba cạnh dài, rộng, cao bằng nhau nên mặt nào cũng là hình vuông; khối hộp chữ nhật có một chiều dài hơn hẳn hai chiều còn lại. Nhìn hình rồi so sánh ba cạnh của từng khối để tô đúng màu theo yêu cầu.

1Cách 1. Quan sát trực tiếp ba cạnh của từng khối

Định hướng. Nhìn từng khối, so sánh chiều dài, chiều rộng, chiều cao bằng mắt để xếp vào đúng loại khối.

Khối A và khối C có ba cạnh trông đều nhau: khối lập phương, tô màu đỏ
Khối B và khối D có một chiều dài hơn hẳn: khối hộp chữ nhật, tô màu xanh

Vậy tô đỏ khối A, C; tô xanh khối B, D.

2Cách 2. Loại trừ dần: tách khối lập phương ra trước

Định hướng. Trước tiên tìm hết những khối có ba cạnh bằng nhau (khối lập phương), số khối còn lại chắc chắn là khối hộp chữ nhật, không cần so sánh lại từ đầu.

Tìm khối ba cạnh bằng nhau trong bốn khối: chỉ có A và C thoả mãn — tô đỏ A, C
Hai khối còn lại B, D chắc chắn là khối hộp chữ nhật — tô xanh B, D

Nhận xét. Hai cách cho cùng kết quả, Cách 2 nhanh hơn vì không phải xét lại từng khối hai lần.

Vậy tô đỏ khối A, C; tô xanh khối B, D — khớp với Cách 1.

⭐ Cách nên dùng khi đi thi. Nên dùng Cách 2: tìm hết khối lập phương trước, phần còn lại tự động là khối hộp chữ nhật, đỡ phải so sánh lại từ đầu cho từng khối.

Đáp số. Tô màu đỏ: khối A, khối C (khối lập phương). Tô màu xanh: khối B, khối D (khối hộp chữ nhật).

Sai lầm thường gặp. Có bạn thấy khối nào cũng có góc vuông là tô luôn màu xanh (hộp chữ nhật) mà quên rằng khối lập phương cũng có góc vuông, chỉ khác là ba cạnh của nó bằng nhau.

🚀 Mở rộng. Nếu có thêm một khối E dẹt như viên gạch (đáy vuông nhưng thấp) thì khối đó tô màu gì? Vì sao?

Mở bài này trong app ↗

Bài 2 · Tiết 1 · Bài 2★Trang 101— Đếm số lượng hình vuông, hình chữ nhật, hình tròn, hình tam giác trong một bức tranh ghép hình

Bài 2 (trang 101). Viết số thích hợp vào ô trống. Trong hình bên có: ... hình tam giác, ... hình chữ nhật, ... hình vuông, ... hình tròn. (Hình vẽ một ngôi nhà có mái, thân nhà, cửa sổ, cửa chính, ống khói, mặt trời, mây và một bông hoa nhỏ.)

Kiến thức cần nhớ

Hình vuông có bốn cạnh bằng nhau; hình chữ nhật có hai cặp cạnh bằng nhau nhưng không phải bốn cạnh bằng nhau hết.
Đếm theo từng cụm đồ vật trong tranh (nhà, cây, mặt trời, hoa) để không bỏ sót.

🧠 Phân tích tư duy

Bức tranh ngôi nhà ghép từ nhiều hình quen thuộc: mái nhà và cây thông là các hình tam giác, thân nhà và cửa sổ có cả hình vuông lẫn hình chữ nhật nên phải phân biệt kỹ (hình vuông bốn cạnh bằng nhau), mặt trời và nhuỵ hoa là hình tròn. Dễ sót nhất là lá cờ nhỏ trên nóc nhà và hai cánh hoa.

1Cách 1. Đếm theo từng cụm đồ vật trong tranh

Định hướng. Chia bức tranh thành các cụm quen thuộc (ngôi nhà, cây, mặt trời và mây, bông hoa), đếm hình trong từng cụm rồi cộng lại.

Ngôi nhà: mái nhà và lá cờ nhỏ trên nóc là 2 hình tam giác; thân nhà là 1 hình vuông to; hai cửa sổ là 2 hình vuông nhỏ; cửa chính và ống khói là 2 hình chữ nhật
Cây thông: 2 hình tam giác (hai tán lá) và 1 hình chữ nhật (thân cây)
Mặt trời và hai đám mây: 3 hình tròn
Bông hoa: 2 hình tam giác (hai cánh hoa) và 1 hình tròn (nhuỵ hoa)

Vậy hình tam giác: $2 + 2 + 2 = 6$ ; hình chữ nhật: $2 + 1 = 3$ ; hình vuông: $1 + 2 = 3$ ; hình tròn: $3 + 1 = 4$ .

2Cách 2. Đếm riêng từng loại hình trên toàn bức tranh

Định hướng. Quét mắt một lượt riêng cho từng loại hình trên cả bức tranh để kiểm tra chéo với Cách 1.

Hình tam giác: mái nhà, lá cờ, hai tán cây thông, hai cánh hoa — đếm được 6 hình
Hình chữ nhật: cửa chính, ống khói, thân cây thông — đếm được 3 hình
Hình vuông: thân nhà, hai cửa sổ — đếm được 3 hình
Hình tròn: mặt trời, nhuỵ hoa — đếm được 2 hình, cộng thêm hai đám mây tròn nhỏ trên trời thành 4 hình tròn

Vậy có 6 hình tam giác, 3 hình chữ nhật, 3 hình vuông, 4 hình tròn — khớp với Cách 1 sau khi cộng thêm hai đám mây.

⭐ Cách nên dùng khi đi thi. Nên dùng Cách 2: quét riêng từng loại hình một lượt trên cả bức tranh giúp không bỏ sót các chi tiết nhỏ như đám mây hay lá cờ, vốn dễ quên khi đếm theo cụm ở Cách 1.

Đáp số. Trong hình bên có: 6 hình tam giác, 3 hình chữ nhật, 3 hình vuông, 4 hình tròn.

Sai lầm thường gặp. Có bạn quên đếm hai đám mây nhỏ trên trời là hình tròn nên chỉ ra được 2 hình tròn thay vì 4; có bạn nhầm thân nhà (hình vuông to) thành hình chữ nhật vì nhìn hình to dễ tưởng là chữ nhật.

🚀 Mở rộng. Nếu vẽ thêm một cửa sổ hình tròn trên mái nhà thì bảng đếm sẽ đổi thế nào? Thử đếm lại xem có bao nhiêu hình tròn lúc đó.

Mở bài này trong app ↗

Bài 3 · Tiết 1 · Bài 3★★Trang 102— Đếm hình vuông trong lưới que tính và suy luận khi bớt que

Bài 3 (trang 102). Hình bên được xếp bởi 12 que tính. a) Viết số thích hợp vào chỗ chấm: Trong hình bên có … hình vuông. b) Gạch bớt 2 que tính để hình còn lại có 3 hình vuông.

Kiến thức cần nhớ

Đếm hình không chỉ đếm các ô nhỏ nhìn thấy ngay mà còn phải tìm cả hình vuông to ghép từ nhiều ô nhỏ.
Một que tính có thể là cạnh chung của hai hình vuông cạnh nhau.