Bài 41. Ôn tập chung

Định hướng. Đọc từng số viết bằng chữ để đổi ra chữ số, rồi tính bốn phép cộng để tìm đúng phép tính có kết quả trùng với số đó.

Vậy a) Bốn mươi lăm—45—$40+5$; Sáu mươi sáu—66—$60+6$; Tám mươi tư—84—$80+4$; Chín mươi mốt—91—$90+1$. b) thứ tự từ lớn đến bé là $80$; $74$; $57$; $52$.

Định hướng. Tách mỗi số thành hàng chục và hàng đơn vị để đổi số viết bằng chữ ra chữ số nhanh hơn, và xếp bốn số lên bảng các số từ 1 đến 100 rồi đọc ngược từ phải sang trái để có thứ tự từ lớn đến bé.

Nhận xét. Cách 2 tận dụng lại bảng các số từ 1 đến 100 đã học ở Bài 23, cho kết quả giống hệt Cách 1.

Vậy a) như Cách 1. b) thứ tự từ lớn đến bé là $80$; $74$; $57$; $52$.

Định hướng. Viết các số thẳng cột theo hàng chục, hàng đơn vị rồi cộng hoặc trừ lần lượt từ phải sang trái.

Vậy $35+4=39$; $52+16=68$; $17-6=11$; $88-75=13$.

Định hướng. Tách mỗi số thành hàng chục và hàng đơn vị, cộng hoặc trừ riêng từng hàng rồi gộp lại.

Nhận xét. Kết quả tách hàng chục - hàng đơn vị khớp đúng với Cách 1.

Vậy kết quả cả bốn phép tính giống hệt Cách 1: $39$; $68$; $11$; $13$.

Định hướng. Tìm đúng vị trí của số giờ đề cho trên mặt đồng hồ rồi vẽ kim ngắn chỉ thẳng vào đó; đo bút chì bằng cách đặt một đầu trùng vạch số 0 của thước rồi đọc vạch ở đầu kia.

Vậy a) đồng hồ 1 vẽ kim ngắn chỉ số 4, đồng hồ 2 vẽ kim ngắn chỉ số 9. b) mỗi em tự đo bút chì thật của mình bằng thước có vạch cm.

Định hướng. Đếm số vạch kim ngắn phải đi qua kể từ số 12 để xác định đúng vị trí cần vẽ; ước lượng độ dài bút chì bằng cách so với một gang tay quen thuộc rồi đối chiếu lại bằng thước.

Nhận xét. Cách 2 chỉ dùng để ước lượng nhanh; số đo chính xác vẫn phải lấy theo thước như Cách 1.

Vậy a) như Cách 1. b) số đo chính xác lấy theo thước, mỗi bút chì thật có thể dài khác hình minh hoạ.

Định hướng. Đề cho Việt 'cho' bớt bi rồi hỏi 'còn lại' nên viết phép trừ: lấy số bi Việt đang có trừ đi số bi đã cho Nam.

Vậy a) phép tính thích hợp là $16-6=10$. b) Việt còn lại 10 viên bi.

Định hướng. Tách 16 thành hàng chục và hàng đơn vị, trừ riêng hàng đơn vị cho 6 rồi cộng lại với hàng chục.

Nhận xét. Vì hàng đơn vị của 16 đúng bằng số trừ 6 nên hiệu tròn chục, tính nhẩm còn nhanh hơn cả đặt tính.

Vậy a) phép tính thích hợp là $16-6=10$. b) Việt còn lại 10 viên bi.

Định hướng. Cộng số học sinh nữ với số học sinh nam để ra tổng số học sinh, rồi so sánh tổng đó với số chỗ ngồi 40 của ô tô.

Vậy ô tô loại 40 chỗ chở hết học sinh lớp đó: câu a) Đ, câu b) S.

Định hướng. Lấy số chỗ ngồi 40 trừ dần cho số học sinh nữ rồi so sánh phần còn lại với số học sinh nam, không cần cộng trước.

Nhận xét. Hai cách cho cùng kết luận; Cách 1 (cộng rồi so sánh) trực tiếp và dễ trình bày hơn Cách 2.

Vậy ô tô loại 40 chỗ chở hết học sinh lớp đó: câu a) Đ, câu b) S.

Định hướng. Câu a) đếm lần lượt từng ngày kế tiếp thứ Tư cho tới ngày 22. Câu b) đếm 3 tam giác nhỏ trước, rồi ghép 2 tam giác liền kề thành tam giác lớn hơn, cuối cùng ghép cả 3 tam giác nhỏ thành tam giác lớn nhất.

Vậy a) ngày 22 tháng 5 là thứ Bảy, chọn B. b) hình có 6 hình tam giác, chọn C.

Định hướng. Câu a) tính số ngày cách nhau giữa hai mốc rồi cộng thẳng vào thứ đã biết; câu b) liệt kê trực tiếp từng tam giác bằng tên hai cạnh bên tạo thành nó để không đếm sót hay đếm trùng.

Nhận xét. Liệt kê trực tiếp từng hình cũng ra đúng 6 tam giác như Cách 1, nhưng chậm hơn vì phải gọi tên từng cặp cạnh.

Vậy a) ngày 22 tháng 5 là thứ Bảy, chọn B. b) hình có 6 hình tam giác, chọn C.

Định hướng. Gọi tên ba đỉnh là Trên, Trái, Phải. Viết ba tổng theo từng cạnh, rồi cộng cả ba tổng lại để tìm tổng của ba đỉnh trước khi tìm từng đỉnh riêng.

Vậy đỉnh trên điền số 2, đỉnh trái điền số 3, đỉnh phải điền số 1.

Định hướng. Vì chỉ có ba số 1, 2, 3 cần xếp vào ba đỉnh nên thử lần lượt từng cách xếp rồi kiểm tra xem cả ba cạnh có cùng tổng bằng 9 hay không.

Nhận xét. Cách 2 phải thử tối đa 6 cách xếp khác nhau của ba số 1, 2, 3; Cách 1 suy luận trực tiếp ra ngay đáp số mà không cần thử.

Vậy đỉnh trên điền số 2, đỉnh trái điền số 3, đỉnh phải điền số 1.