Bài 1 · Tiết 1 · Bài 1★Trang 66— Đổi đơn vị đo độ dài giữa mét, đề-xi-mét, xăng-ti-mét
Tiết 1 · Bài 1 (trang 66). Số? a) 5 dm = ? cm 4 m = ? dm 4 dm = ? cm 2 m = ? cm 7 m = ? dm 9 m = ? cm b) 100 cm = 1 m 10 dm = 1 m 800 cm = ? m 30 dm = ? m 400 cm = ? m 60 dm = ? m
Kiến thức cần nhớ
1 m =10 dm; 1 dm =10 cm; 1 m =100 cm.
Đổi đơn vị lớn ra đơn vị bé: thêm chữ số 0 vào bên phải. Đổi đơn vị bé ra đơn vị lớn: bớt chữ số 0 ở bên phải.
🧠 Phân tích tư duy
Phần a) đổi từ đơn vị lớn sang đơn vị bé nên thêm chữ số 0 vào bên phải; phần b) đổi từ đơn vị bé sang đơn vị lớn nên bớt chữ số 0 ở bên phải. Phải nhớ đúng bảng: 1 m =10 dm =100 cm.
1Cách 1. Thêm/bớt chữ số 0 theo bậc đơn vị
Định hướng. Đếm đúng số bậc đơn vị cần đổi rồi thêm hoặc bớt đúng số chữ số 0 tương ứng (dm↔cm và m↔dm là 1 bậc; m↔cm là 2 bậc).
a) 5 dm =50 cm 4 m =40 dm 4 dm =40 cm 2 m =200 cm 7 m =70 dm 9 m =900 cm
b) 800 cm =8 m 30 dm =3 m 400 cm =4 m 60 dm =6 m
Vậy a) 5 dm =50 cm; 4 m =40 dm; 4 dm =40 cm; 2 m =200 cm; 7 m =70 dm; 9 m =900 cm. b) 800 cm =8 m; 30 dm =3 m; 400 cm =4 m; 60 dm =6 m.
2Cách 2. Đổi qua bước trung gian đề-xi-mét để kiểm tra lại
Định hướng. Với phép đổi hai bậc như m sang cm, tách thành hai bước nhỏ qua dm để kiểm tra lại kết quả đã thêm/bớt đúng số chữ số 0 hay chưa.
2 m =20 dm, mà 20 dm =200 cm, nên 2 m =200 cm (khớp Cách 1) 800 cm =80 dm, mà 80 dm =8 m, nên 800 cm =8 m (khớp Cách 1)
Vậy kết quả giống hệt Cách 1 ở mọi ý.
Nhận xét. Đây là cách tự kiểm tra lại kết quả, không phải cách giải chính.
⭐ Cách nên dùng khi đi thi.Cách 1 (thêm/bớt chữ số 0 trực tiếp) là cách làm nhanh nhất; Cách 2 dùng để tự kiểm tra lại các phép đổi hai bậc.
Đáp số.a) 5 dm =50 cm; 4 m =40 dm; 4 dm =40 cm; 2 m =200 cm; 7 m =70 dm; 9 m =900 cm. b) 800 cm =8 m; 30 dm =3 m; 400 cm =4 m; 60 dm =6 m.
Sai lầm thường gặp.Đổi 9 m ra cm mà chỉ thêm 1 chữ số 0 (viết nhầm 90 cm) — quên rằng m sang cm phải qua 2 bậc nên phải thêm đủ 2 chữ số 0, đúng phải là 900 cm.
🚀 Mở rộng.Nếu đổi 500 cm ra mét thì được bao nhiêu mét?
Bài 2 · Tiết 1 · Bài 2★Trang 66— So sánh khoảng cách và cộng các đoạn cầu nối tiếp giữa ba hòn đảo
Tiết 1 · Bài 2 (trang 66). Khoanh tròn vào chữ cái đặt trước câu trả lời đúng. Có 3 hòn đảo V, N, I ở vị trí như hình vẽ. Một cây cầu dài 12 km nối đảo V với đảo N và một cây cầu dài 8 km nối đảo N với đảo I. a) Đi theo các cây cầu từ đảo N đến đảo nào gần hơn? A. Đảo V B. Đảo I b) Đi qua các cây cầu từ đảo V đến đảo I hết bao nhiêu ki-lô-mét? A. 8 km B. 20 km C. 12 km
Kiến thức cần nhớ
So sánh hai khoảng cách: số nào bé hơn thì gần hơn.
Đi qua nhiều đoạn đường nối tiếp để đến đích, tổng quãng đường bằng tổng độ dài các đoạn đã đi qua.
🧠 Phân tích tư duy
Ba đảo V, N, I nối với nhau bằng hai cây cầu: cầu VN dài 12 km, cầu NI dài 8 km. Muốn biết từ N đến đảo nào gần hơn thì so sánh trực tiếp hai số 12 km và 8 km. Muốn đi từ V đến I phải đi qua cả hai cây cầu (không có đường tắt) nên phải cộng cả hai đoạn.
1Cách 1. So sánh trực tiếp và cộng hai đoạn cầu
Định hướng. So sánh 12 km với 8 km để trả lời câu a); cộng 12 km với 8 km để trả lời câu b) vì từ V đến I phải đi qua cả cầu VN rồi đến cầu NI.
a) So sánh: 8<12, nên từ N đến I (8 km) gần hơn từ N đến V (12 km) b) Từ V đến I hết số ki-lô-mét là: 12+8=20 (km)
Vậy a) chọn B (Đảo I). b) chọn B (20 km).
2Cách 2. Thử loại từng phương án cho sẵn
Định hướng. Với câu b) có sẵn ba phương án (8 km, 20 km, 12 km), thử xem phương án nào đúng bằng tổng hai đoạn cầu đã cho, các phương án còn lại chỉ là một đoạn cầu đơn lẻ nên bị loại.
Phương án A (8 km) chỉ bằng đúng đoạn NI, chưa cộng đoạn VN → loại Phương án C (12 km) chỉ bằng đúng đoạn VN, chưa cộng đoạn NI → loại Phương án B (20 km) đúng bằng 12+8, đã cộng đủ hai đoạn → chọn
Vậy kết quả giống hệt Cách 1: câu a) chọn B, câu b) chọn B (20 km).
Nhận xét. Cách loại phương án giúp phát hiện ngay lỗi hay gặp là quên cộng một đoạn cầu.
⭐ Cách nên dùng khi đi thi.Cách 1 (so sánh rồi cộng trực tiếp) là cách giải chính xác và nhanh nhất; Cách 2 hữu ích để tự kiểm tra khi đã có sẵn các phương án.
Đáp số.a) Chọn B (Đảo I gần đảo N hơn, vì 8 km <12 km). b) Chọn B (20 km, vì 12+8=20).
Sai lầm thường gặp.Ở câu b), chỉ lấy đoạn cầu dài hơn (12 km) làm đáp số mà quên cộng thêm đoạn cầu còn lại (8 km) — vì từ V đến I phải đi qua cả hai cây cầu nối tiếp, không thể chỉ tính một đoạn.
🚀 Mở rộng.Nếu cầu nối đảo N với đảo I dài thêm 3 km nữa (tức 11 km) thì từ V đến I hết bao nhiêu ki-lô-mét?
Bài 3 · Tiết 1 · Bài 3★★Trang 67— Quan sát thước chia vạch để tìm đúng mảnh ghép còn thiếu
Tiết 1 · Bài 3 (trang 67). Khoanh vào chữ đặt trước câu trả lời đúng. Chiếc thước 1 m bị gãy mất một đoạn. Hỏi trong hai đoạn A và B, đâu là đoạn bị gãy khỏi chiếc thước?
Kiến thức cần nhớ
Thước đo chia vạch liên tục, không vạch nào được lặp lại hai lần trên cùng một chiếc thước.
Mảnh ghép nối vào chỗ gãy phải bắt đầu đúng ngay sau vạch cuối cùng còn nhìn thấy trên phần thước chính.
Bài 4 · Tiết 1 · Bài 4★Trang 67— So sánh ba số đo để tìm số lớn nhất, rồi tính hiệu hai số đo
Tiết 1 · Bài 4 (trang 67). a) Khoanh vào chữ đặt trước con vật dài nhất. b) Viết số thích hợp vào chỗ chấm. Trong các con vật ở câu a, con vật B dài hơn con vật C là ? m. (Con vật A dài 32 m, con vật B dài 26 m, con vật C dài 16 m.)
Kiến thức cần nhớ
So sánh nhiều số đo cùng đơn vị để tìm giá trị lớn nhất.
Muốn biết số này lớn hơn số kia bao nhiêu đơn vị, lấy số lớn trừ đi số bé.
Bài 6 · Tiết 2 · Bài 1★Trang 68— Đổi đơn vị đo độ dài và so sánh độ dài có đơn vị khác nhau
Tiết 2 · Bài 1 (trang 68). a) Viết số thích hợp vào chỗ chấm. 9 dm = ? cm 2 m = ? dm 7 m = ? cm 80 dm = ? m 500 cm = ? m b) >;<;=? 1 km ? 980 m 1 km ? 1000 m
Kiến thức cần nhớ
1 dm =10 cm; 1 m =10 dm =100 cm; 1 km =1000 m.
Muốn so sánh hai số đo khác đơn vị, phải đổi về cùng một đơn vị trước khi đặt dấu >,<,=.
Bài 8 · Tiết 2 · Bài 3★★★Trang 68— Đọc toạ độ trên lưới ô vuông, so sánh khoảng cách với 2 km để xét đúng/sai từng phát biểu
Tiết 2 · Bài 3 (trang 68). Đ, S? Hai con chim sẻ đang bay có thể nhìn thấy nhau nếu chúng cách nhau không quá 2 km. Có 6 con chim sẻ đang ở các vị trí A, B, C, D, E, G như hình vẽ. a) Con chim C có thể nhìn thấy con chim E. b) Con chim E không nhìn thấy con chim nào khác. c) Con chim A có thể nhìn thấy 3 con chim khác. d) Khoảng cách từ con chim C đến hai con chim A và B bằng nhau.
Kiến thức cần nhớ
Hai điểm cùng hàng hoặc cùng cột trên lưới ô vuông: khoảng cách bằng số ô vuông cách nhau (nhân với cạnh một ô).
Hai điểm nằm chéo nhau: khoảng cách theo đường chéo luôn lớn hơn khoảng cách tính theo một chiều (hàng hoặc cột) của cùng số ô đó.
Bài 9 · Tiết 2 · Bài 4★★Trang 69— Đổi cùng đơn vị đo rồi ghép cặp xe với thùng hàng có độ dài gần nhau nhất
Tiết 2 · Bài 4 (trang 69). Nối mỗi thùng hàng với xe tải thích hợp. Ba xe tải dài lần lượt 57 dm, 41 dm, 25 dm. Ba thùng hàng dài lần lượt 3 m, 5 m, 2 m.
Kiến thức cần nhớ
Muốn so sánh hai số đo khác đơn vị, phải đổi về cùng một đơn vị trước.
Nối xe với thùng hàng có độ dài gần bằng nhau nhất để xếp hàng hợp lí, không để thừa nhiều chỗ trống hay thùng dài hơn xe.
Bài 10 · Tiết 2 · Bài 5★★Trang 69— Nhận dạng hình tứ giác rồi tính tổng các cạnh có hàng rào (không tính cạnh giáp sông)
Tiết 2 · Bài 5 (trang 69). Viết tiếp vào chỗ chấm cho thích hợp. Có hai miếng đất A và B như hình vẽ. Biết rằng miếng đất của bác Nam có dạng hình tứ giác. a) Miếng đất ? là của bác Nam. b) Bác Nam muốn rào xung quanh miếng đất của mình nhưng không rào ở mặt cạnh sông. Vậy bác Nam cần dùng ? m hàng rào.
Kiến thức cần nhớ
Hình tứ giác là hình có đúng 4 cạnh; hình có 3 cạnh là hình tam giác, không phải tứ giác.
Số mét hàng rào cần dùng chỉ tính trên những cạnh THỰC SỰ cần rào, bỏ qua cạnh giáp ranh tự nhiên (ở đây là mặt sông).
