Bài 1 · Tiết 1 · Bài 1★Trang 60— Đổi đơn vị đo độ dài dm ↔ cm, m ↔ dm, m ↔ cm theo hai chiều
Tiết 1 · Bài 1 (trang 60). Viết số thích hợp vào chỗ chấm. 2 dm =? cm 3 m =? dm 7 m =? cm 4 dm =? cm 6 m =? dm 9 m =? cm 20 dm =? m 30 cm =? dm 50 dm =? m 80 cm =? dm 100 dm =? m 40 cm =? dm
Kiến thức cần nhớ
1 dm = 10 cm; 10 cm = 1 dm.
1 m = 10 dm; 10 dm = 1 m.
1 m = 100 cm; 100 cm = 1 m.
🧠 Phân tích tư duy
Mười hai chỗ trống đều là đổi đơn vị đo độ dài, chia hai nhóm: đổi đơn vị lớn sang đơn vị bé (thêm chữ số 0) và đổi ngược lại (bớt chữ số 0). Bẫy của bài là 7 m và 9 m phải thêm hai chữ số 0 (đổi ra cm) trong khi 3 m, 6 m chỉ thêm một chữ số 0 (đổi ra dm) — dễ lẫn lộn nếu không để ý đơn vị đích.
1Cách 1. Thêm hoặc bớt chữ số 0 theo đúng đơn vị đích
Định hướng. Xác định đơn vị đích của từng phép đổi rồi thêm một chữ số 0 (đổi ra dm) hoặc hai chữ số 0 (đổi ra cm từ mét), hoặc bớt đi đúng số chữ số 0 đó khi đổi ngược lại.
2 dm =20 cm; 3 m =30 dm; 7 m =700 cm 4 dm =40 cm; 6 m =60 dm; 9 m =900 cm 20 dm =2 m; 30 cm =3 dm 50 dm =5 m; 80 cm =8 dm 100 dm =10 m; 40 cm =4 dm
Vậy điền đủ mười hai chỗ trống như trên.
2Cách 2. Nhân hoặc chia số đo cho 10 (hoặc 100)
Định hướng. Mỗi đơn vị lớn gồm đúng 10 đơn vị bé liền kề (riêng mét gồm 100 xăng-ti-mét), nên đổi bằng cách nhân hoặc chia số đo cho 10 hoặc 100.
2 dm =2×10=20 cm; 3 m =3×10=30 dm; 7 m =7×100=700 cm 4 dm =4×10=40 cm; 6 m =6×10=60 dm; 9 m =9×100=900 cm 20 dm =20:10=2 m; 30 cm =30:10=3 dm 50 dm =50:10=5 m; 80 cm =80:10=8 dm 100 dm =100:10=10 m; 40 cm =40:10=4 dm
Vậy mười hai kết quả giống hệt Cách 1.
Nhận xét. Kiểm tra chéo hai cách cho cùng kết quả nên có thể yên tâm với cả mười hai chỗ trống.
⭐ Cách nên dùng khi đi thi.Nên dùng Cách 1 (thêm/bớt chữ số 0) vì làm nhanh, chỉ Cách 2 khi cần giải thích rõ vì sao lại thêm đúng số chữ số 0 đó.
Sai lầm thường gặp.Đổi 7 m ra xăng-ti-mét nhưng chỉ thêm một chữ số 0 (viết 70 cm thay vì đúng 700 cm) — nhầm quy tắc đổi ra đề-xi-mét sang quy tắc đổi ra xăng-ti-mét.
🚀 Mở rộng.Nếu đổi 100 dm ra xăng-ti-mét thì được bao nhiêu xăng-ti-mét?
Bài 2 · Tiết 1 · Bài 2★★Trang 60— Ước lượng độ dài đồ vật thực tế rồi ghép đúng đơn vị đo cm, dm, m
Tiết 1 · Bài 2 (trang 60). Nối đồ vật với số đo độ dài thích hợp trong thực tế. Ba đồ vật: cuốn sổ tay, cái bàn học, cái kẹp giấy. Ba số đo: 2 m; 2 cm; 2 dm.
Kiến thức cần nhớ
Cái bàn học thường dài khoảng 2 m.
Cuốn sổ tay thường dài khoảng 2 dm.
Cái kẹp giấy thường dài khoảng 2 cm.
🧠 Phân tích tư duy
Ba số đo 2 m, 2 dm, 2 cm đều mang chữ số 2 giống nhau nhưng độ dài thật chênh nhau rất nhiều lần, nên phải hình dung độ dài thật của từng đồ vật (sổ tay, bàn học, kẹp giấy) rồi mới chọn đúng đơn vị, không thể đoán theo cảm tính.
1Cách 1. Ước lượng trực tiếp theo kinh nghiệm thực tế
Định hướng. Nhớ lại độ dài quen thuộc của từng đồ vật rồi so với ba số đo đã cho.
Bàn học dài, kê vừa một lối đi, dài khoảng 2 m. Sổ tay nhỏ gọn, cầm vừa lòng bàn tay, dài khoảng 2 dm. Kẹp giấy rất bé, chỉ to hơn móng tay một chút, dài khoảng 2 cm.
Vậy bàn học ↔ 2 m, sổ tay ↔ 2 dm, kẹp giấy ↔ 2 cm.
2Cách 2. Đổi cả ba số đo về cùng xăng-ti-mét rồi so sánh độ lớn
Định hướng. Đổi 2 m, 2 dm, 2 cm về cùng đơn vị xăng-ti-mét để thấy rõ số nào lớn, số nào bé, rồi so với độ dài thật của từng đồ vật.
2 m =200 cm (cỡ chiều dài bàn học) 2 dm =20 cm (cỡ chiều cao sổ tay) 2 cm =2 cm (cỡ chiều dài kẹp giấy)
Vậy bàn học ↔ 2 m, sổ tay ↔ 2 dm, kẹp giấy ↔ 2 cm — giống hệt Cách 1.
⭐ Cách nên dùng khi đi thi.Nên dùng Cách 1 vì chỉ cần nhớ độ dài quen thuộc của đồ vật là chọn được ngay, không phải đổi đơn vị.
Đáp số.Bàn học ↔ 2 m; sổ tay ↔ 2 dm; kẹp giấy ↔ 2 cm.
Sai lầm thường gặp.Nối kẹp giấy với 2 dm hoặc sổ tay với 2 m vì chỉ nhìn thấy chữ số 2 giống nhau mà quên đổi ra cùng đơn vị để so sánh độ lớn thật.
🚀 Mở rộng.Vậy cây bút chì dài khoảng bao nhiêu, trong ba đơn vị cm, dm, m thì chọn đơn vị nào là hợp lý nhất?
Bài 3 · Tiết 1 · Bài 3★★Trang 60— Nhân số đo với số lần đo được rồi đổi sang các đơn vị khác
Tiết 1 · Bài 3 (trang 60). Viết số thích hợp vào chỗ chấm. Biết 1 sải tay của Việt dài khoảng 1 m. Việt đo chiều dài bảng lớp được 3 sải tay. Vậy: a) Bảng lớp Việt dài khoảng ? m. b) Bảng lớp Việt dài khoảng ? dm. c) Bảng lớp Việt dài khoảng ? cm.
Kiến thức cần nhớ
Đo được nhiều lần một đơn vị thì lấy độ dài một lần nhân với số lần đo.
Bài 4 · Tiết 1 · Bài 4★Trang 61— Đổi các số đo về cùng đơn vị rồi so sánh để tìm số lớn nhất
Tiết 1 · Bài 4 (trang 61). Em hãy đánh dấu x vào ô trống trước câu miêu tả đồ vật dài nhất. Biết 1 gang tay của Mai dài khoảng 1 dm. Hộp bánh dài khoảng 4 gang tay của Mai. Thước kẻ dài 30 cm. Bàn gấp học sinh dài khoảng 5 dm.
Kiến thức cần nhớ
1 gang tay của Mai dài khoảng 1 dm.
Muốn so sánh các số đo khác đơn vị, phải đổi về cùng một đơn vị trước.
Bài 6 · Tiết 2 · Bài 2★Trang 61— Bài toán có lời văn: cộng hai đoạn đường liên tiếp cùng đơn vị mét
Tiết 2 · Bài 2 (trang 61). Số? Việt và Mai chạy tiếp sức. Việt chạy đoạn đường dài 60 m từ vạch xuất phát đến vị trí của Mai. Mai chạy đoạn đường còn lại về đích dài 40 m. Hỏi đoạn đường chạy tiếp sức dài bao nhiêu mét? Bài giải Đoạn đường chạy tiếp sức dài số mét là: ?+?=? (m) Đáp số: ? m.
Kiến thức cần nhớ
Đi qua nhiều đoạn đường liên tiếp thì quãng đường đi được bằng tổng độ dài các đoạn.
Bài 7 · Tiết 2 · Bài 3★★Trang 62— So sánh nhiều số đo độ dài cùng đơn vị mét rồi lọc theo điều kiện và tính hiệu
Tiết 2 · Bài 3 (trang 61-62). Chiều cao của một số công trình kiến trúc như sau: Cột cờ Hà Nội 33 m; Tháp Rùa 9 m; Tháp chùa Thiên Mụ 21 m; Dinh Độc Lập 26 m. a) Khoanh vào chữ đặt trước câu trả lời đúng. Trong các công trình đã cho, công trình cao nhất là: A. Cột cờ Hà Nội B. Tháp Rùa C. Tháp chùa Thiên Mụ D. Dinh Độc Lập. Công trình thấp nhất là: A. Cột cờ Hà Nội B. Tháp Rùa C. Tháp chùa Thiên Mụ D. Dinh Độc Lập. b) Đánh dấu x vào ô trống trước những công trình kiến trúc cao hơn 25 m. c) Số? Cột cờ Hà Nội cao hơn Tháp Rùa ? m.
Kiến thức cần nhớ
So sánh nhiều số có hai chữ số: số nào có nhiều chữ số hơn thì lớn hơn; số chữ số bằng nhau thì so hàng chục trước.
Muốn biết đại lượng này hơn đại lượng kia bao nhiêu, ta lấy số lớn trừ đi số bé.
Bài 8 · Tiết 2 · Bài 4★★Trang 62— Tính nhiều phép trừ rồi chọn kết quả thỏa mãn điều kiện cho trước
Tiết 2 · Bài 4 (trang 62). Số? Biết chiều cao cột cờ của trường Rô-bốt học lớn hơn 10 m nhưng bé hơn 15 m và chiều cao đó là kết quả của một trong ba phép trừ sau: 23 m −13 m; 30 m −14 m; 27 m −15 m. Vậy chiều cao của cột cờ đó là ? m.
Kiến thức cần nhớ
Muốn tìm số thỏa mãn điều kiện cho trước trong nhiều phép tính, phải tính hết rồi mới so sánh với điều kiện.
Bài 11 · Tiết 3 · Bài 3★★Trang 63— So sánh nhiều số đo độ dài cùng đơn vị ki-lô-mét rồi lọc và tính hiệu
Tiết 3 · Bài 3 (trang 63). Viết tiếp vào chỗ chấm cho thích hợp. Độ dài đường bộ từ Hà Nội đi đến một số tỉnh thành như sau: Hà Nội – Thái Nguyên 75 km; Hà Nội – Nam Định 110 km; Hà Nội – Hải Dương 60 km; Hà Nội – Hải Phòng 100 km. a) Tỉnh thành xa Hà Nội nhất là ? b) Tỉnh thành gần Hà Nội nhất là ? c) Tỉnh thành xa Hà Nội hơn 100 km là ? d) Trong hai tỉnh Thái Nguyên và Hải Dương, tỉnh gần Hà Nội hơn là ? và gần hơn ? km.
Kiến thức cần nhớ
So sánh nhiều số có ba chữ số: số nào có nhiều chữ số hơn thì lớn hơn; số chữ số bằng nhau thì so từng hàng từ trái sang phải.
Muốn biết đại lượng này hơn đại lượng kia bao nhiêu, ta lấy số lớn trừ đi số bé.
Bài 12 · Tiết 3 · Bài 4★★Trang 63— Bài toán có lời văn: cộng dồn nhiều đoạn đường liên tiếp cùng đơn vị ki-lô-mét
Tiết 3 · Bài 4 (trang 63). Viết số thích hợp vào chỗ chấm. Để cứu công chúa bị giữ trong hang đại bàng, Thạch Sanh cần đi qua một khu rừng dài 20 km, một dãy núi dài 15 km, sau đó phải leo qua vách đá dài 3 km (như hình vẽ). Tính từ vị trí đang đứng: a) Để đi qua dãy núi, Thạch Sanh cần đi ? km. b) Để đi đến hang cứu công chúa, Thạch Sanh cần đi ? km.
Kiến thức cần nhớ
Đi qua nhiều chặng đường liên tiếp thì quãng đường đi được bằng tổng độ dài các chặng đã đi qua.
