Bài 1 · Tiết 1 · Bài 1★Trang 54— Phân tích số có năm chữ số theo hàng và ngược lại (theo mẫu)
Tiết 1 · Bài 1 (trang 54). Hoàn thành bảng sau (theo mẫu). Hàng mẫu: chục nghìn 2, nghìn 3, trăm 4, chục 5, đơn vị 1 → viết số 23451, đọc “hai mươi ba nghìn bốn trăm năm mươi mốt”. Hàng 2: chục nghìn 1, nghìn 8, trăm 0, chục 2, đơn vị 3. Viết số? Đọc số? Hàng 3: viết số 60104. Các hàng và đọc số là bao nhiêu? Hàng 4: đọc số là “hai mươi chín nghìn năm trăm mười lăm”. Các hàng và viết số là bao nhiêu?
Kiến thức cần nhớ
Số có năm chữ số gồm 5 hàng theo thứ tự: chục nghìn, nghìn, trăm, chục, đơn vị.
Viết số: ghép các chữ số của từng hàng theo đúng thứ tự trên; đọc số: đọc theo lớp nghìn rồi lớp đơn vị.
🧠 Phân tích tư duy
Hàng mẫu đã làm sẵn để biết cách trình bày; ba hàng còn lại mỗi hàng thiếu một loại dữ kiện khác nhau (hàng 2 thiếu viết-đọc số, hàng 3 thiếu các chữ số theo hàng và đọc số, hàng 4 thiếu các chữ số theo hàng và viết số). Bám đúng thứ tự 5 hàng chục nghìn, nghìn, trăm, chục, đơn vị như trong hàng mẫu.
1Cách 1. Ghép trực tiếp từng chữ số vào đúng hàng
Định hướng. Làm theo đúng mẫu: viết liền các chữ số theo thứ tự chục nghìn, nghìn, trăm, chục, đơn vị.
Hàng 2 có 1 chục nghìn, 8 nghìn, 0 trăm, 2 chục, 3 đơn vị: ghép được 18023, đọc “mười tám nghìn không trăm hai mươi ba” Hàng 3 viết sẵn 60104: tách theo hàng được 6, 0, 1, 0, 4, đọc “sáu mươi nghìn một trăm linh bốn” Hàng 4 đọc “hai mươi chín nghìn năm trăm mười lăm” nghĩa là 2 chục nghìn, 9 nghìn, 5 trăm, 1 chục, 5 đơn vị: ghép được 29515
Vậy hàng 2 là 18023; hàng 3 các chữ số là 6, 0, 1, 0, 4; hàng 4 là 29515.
2Cách 2. Cộng giá trị từng hàng
Định hướng. Nhân mỗi chữ số với giá trị của hàng nó đứng rồi cộng lại, dùng để kiểm tra chéo Cách 1.
Hàng 2: 1×10000+8×1000+0×100+2×10+3=18023 Hàng 4: 2×10000+9×1000+5×100+1×10+5=29515
Vậy cộng giá trị từng hàng cho cùng kết quả như Cách 1.
⭐ Cách nên dùng khi đi thi.Làm bài nên dùng Cách 1: ghép thẳng chữ số vào bảng đã kẻ sẵn cột, đúng theo mẫu và nhanh nhất.
Đáp số.Hàng 2: 18 023, đọc “Mười tám nghìn không trăm hai mươi ba”. Hàng 3: chữ số 6-0-1-0-4, đọc “Sáu mươi nghìn một trăm linh bốn”. Hàng 4: 29 515.
Sai lầm thường gặp.Ở hàng 3, thấy 60104 có hai chữ số 0 liền nhau (hàng nghìn và hàng chục) nên bỏ sót một chữ số 0 khi tách hàng, ghi nhầm thành 6, 0, 1, 4 (thiếu một hàng) — phải tách đủ 5 hàng dù có chữ số 0 liên tiếp.
🚀 Mở rộng.Nếu đổi chữ số hàng trăm của hàng mẫu từ 4 thành 0, số mới viết là bao nhiêu?
Bài 2 · Tiết 1 · Bài 2★Trang 54— Điền số còn thiếu trên tia số cách đều 1 đơn vị, gần mốc 50 000
Tiết 1 · Bài 2 (trang 54). Viết số thích hợp vào chỗ chấm. Trên tia số: 49994, 49995, 49996, ?, 49998, ?, ?.
Kiến thức cần nhớ
Trên tia số cách đều, số ở vạch sau bằng số ở vạch liền trước cộng thêm đúng khoảng cách giữa hai vạch.
Vạch nằm giữa hai vạch đã biết bằng trung bình cộng của hai vạch đó khi khoảng cách bằng nhau.
🧠 Phân tích tư duy
Bốn số đã biết hơn kém nhau đúng 1 đơn vị nên toàn bộ tia số cách đều 1. Vạch thứ tư (49997) nằm xen giữa hai vạch đã biết 49996 và 49998; hai vạch cuối tiếp tục cộng thêm 1, vạch cuối cùng chạm đúng mốc tròn chục nghìn 50000.
1Cách 1. Cộng thêm 1 đơn vị liên tiếp
Định hướng. Từ vạch đã biết, cộng liên tiếp 1 đơn vị để ra các vạch còn thiếu.
Vạch thứ tư: 49996+1=49997 Vạch thứ sáu: 49998+1=49999 Vạch thứ bảy: 49999+1=50000
Vậy ba vạch còn thiếu lần lượt là 49997, 49999, 50000.
2Cách 2. Lấy vạch đã biết liền sau trừ 1
Định hướng. Với vạch nằm giữa hai vạch đã biết, có thể tính từ vạch liền SAU trừ đi 1 thay vì cộng từ vạch liền trước — dùng để kiểm tra chéo.
Vạch thứ tư: 49998−1=49997 (khớp Cách 1) Vạch thứ bảy: bằng đúng mốc tròn chục nghìn liền sau 49999, tức 50000
Vậy kết quả trùng với Cách 1: 49997, 49999, 50000.
⭐ Cách nên dùng khi đi thi.Làm bài nên dùng Cách 1: cộng thêm 1 từ vạch liền trước, áp dụng đều cho cả ba vạch.
Đáp số.49 997; 49 999; 50 000.
Sai lầm thường gặp.Điền vạch cuối cùng là 49999+1=50000 nhưng lại viết nhầm thành 499910 hoặc 50000 do cộng sai khi có nhiều chữ số 9 liên tiếp — phải nhớ 49999+1=50000 (đổi luôn cả bốn hàng cao).
🚀 Mở rộng.Nếu tia số này kéo dài thêm hai vạch nữa sau 50000, hai vạch đó là số nào?
Bài 3 · Tiết 1 · Bài 3★Trang 54— Viết số và đọc số từ cách phân tích theo hàng
Tiết 1 · Bài 3 (trang 54). Viết số rồi đọc số, biết số đó gồm: a) 4 chục nghìn, 0 nghìn, 5 trăm, 1 chục và 3 đơn vị. b) 1 chục nghìn, 5 nghìn, 0 trăm, 3 chục và 0 đơn vị. c) 8 chục nghìn, 9 nghìn, 2 trăm, 0 chục và 5 đơn vị. d) 6 chục nghìn, 0 nghìn, 0 trăm, 0 chục và 0 đơn vị.
Kiến thức cần nhớ
Viết số có năm chữ số bằng cách ghép các chữ số theo đúng thứ tự hàng, kể cả khi chữ số đó là 0.
Số tròn chục nghìn (bốn hàng sau đều là 0) chỉ đọc “X mươi nghìn”, không đọc thêm các hàng bằng 0.
Bài 4 · Tiết 1 · Bài 4★Trang 55— Nối số tròn chục nghìn với đúng cách đọc
Tiết 1 · Bài 4 (trang 55). Nối số với cách đọc số đó. Bốn số: 90000, 30000, 50000, 10000. Bốn cách đọc (xếp không theo đúng thứ tự bốn số): “Năm mươi nghìn”, “Mười nghìn”, “Ba mươi nghìn”, “Chín mươi nghìn”.
Kiến thức cần nhớ
Số tròn chục nghìn có dạng chữ số khác 0 ở hàng chục nghìn, bốn hàng còn lại là 0.
Đọc số tròn chục nghìn: “X mươi nghìn” ứng với số X0000.
Bài 5 · Tiết 1 · Bài 5★Trang 55— Tìm số tròn chục nghìn lớn nhất thoả mãn điều kiện so sánh
Tiết 1 · Bài 5 (trang 55). Khoanh vào chữ đặt trước câu trả lời đúng. Số tròn chục nghìn lớn nhất và bé hơn 50000 là: A. 20000 B. 30000 C. 40000 D. 60000
Kiến thức cần nhớ
Số tròn chục nghìn có dạng X0000 với X từ 1 đến 9.
Muốn tìm số lớn nhất thoả mãn một điều kiện, trước tiên phải lọc đúng các số thoả mãn điều kiện đó.
Bài 6 · Tiết 2 · Bài 1★Trang 55— Nối số với cách đọc trong đó có số có sáu chữ số
Tiết 2 · Bài 1 (trang 55). Nối số với cách đọc số đó. Bốn số: 100000, 68204, 15015, 70000. Bốn cách đọc (xếp không theo đúng thứ tự bốn số): “Bảy mươi nghìn”, “Một trăm nghìn”, “Sáu mươi tám nghìn hai trăm linh tư”, “Mười lăm nghìn không trăm mười lăm”.
Kiến thức cần nhớ
Đọc số có năm chữ số theo lớp nghìn (chục nghìn, nghìn) rồi đến lớp đơn vị (trăm, chục, đơn vị).
100000 có sáu chữ số, đọc là “Một trăm nghìn”, lớn hơn mọi số có năm chữ số.
Bài 7 · Tiết 2 · Bài 2★Trang 56— Tìm số liền trước, số liền sau quanh các mốc tròn chục nghìn
Tiết 2 · Bài 2 (trang 56). Viết số thích hợp vào chỗ chấm. a) Số liền trước của số 10000 là ….. b) Số liền sau của số 26034 là ….. c) Số liền sau của số 69999 là ….. d) Số liền trước của số 100000 là …..
Kiến thức cần nhớ
Số liền trước của một số bằng số đó trừ đi 1; số liền sau bằng số đó cộng thêm 1.
Số liền sau của 99999 là 100000; số liền trước của một số tròn chục nghìn có bốn chữ số 9 liên tiếp.
Bài 8 · Tiết 2 · Bài 3★★Trang 56— Điền số còn thiếu trong dãy các số tròn chục nghìn cách đều 10 000
Tiết 2 · Bài 3 (trang 56). Số ? Mười hình (quả cầu, hộp, khối trụ) nối tiếp nhau theo một đường, đã ghi sẵn: 10000, 20000, 30000, ?, 50000, ?, ?, ?, ?, 60000 (các số đã biết cách đều nhau đúng 10000).
Kiến thức cần nhớ
Các số tròn chục nghìn liên tiếp hơn kém nhau đúng 10000: 10000; 20000;...; 100000.
Đi đúng theo chiều đường nối trên hình để không nhầm thứ tự các ô.
Bài 9 · Tiết 2 · Bài 4★★Trang 56— Lọc số thoả mãn đồng thời hai điều kiện về hai hàng khác nhau
Tiết 2 · Bài 4 (trang 56). Khoanh vào chữ đặt trước câu trả lời đúng. Số nào dưới đây có chữ số hàng chục nghìn là 4 và chữ số hàng trăm là 5? A. 45307 B. 50400 C. 100000 D. 46508
Kiến thức cần nhớ
Số có sáu chữ số như 100000 không có hàng chục nghìn bằng chữ số như số có năm chữ số ở cùng vị trí đếm từ trái.
Muốn thoả mãn nhiều điều kiện cùng lúc, phải kiểm tra đủ TỪNG điều kiện, không dừng ở điều kiện đầu tiên đúng.
Bài 10 · Tiết 2 · Bài 5★★★Trang 56— Lập số tròn trăm có năm chữ số từ các thẻ số cho trước
Tiết 2 · Bài 5 (trang 56). Viết số thích hợp vào chỗ chấm. Dùng năm thẻ số 1, 9, 3, 0, 0 dưới đây để lập các số tròn trăm có năm chữ số. Các số tròn trăm lập được là: ...................
Kiến thức cần nhớ
Số tròn trăm có năm chữ số có hai chữ số 0 liền nhau ở hàng chục và hàng đơn vị.
Đổi chỗ ba chữ số khác nhau cho ba vị trí khác nhau có đúng 3!=6 cách xếp.
Bài 12 · Tiết 3 · Bài 2★★Trang 57— Suy luận Đúng/Sai về tập hợp các số tròn chục nghìn có năm chữ số
Tiết 3 · Bài 2 (trang 57). Đ, S? Bạn Hưng viết lên bảng một số tròn chục nghìn có năm chữ số. Như vậy: a) Bạn Hưng có thể viết số 100000. b) Bạn Hưng chắc chắn viết số 60000. c) Bạn Hưng không thể viết số 86937.
Kiến thức cần nhớ
Số tròn chục nghìn có năm chữ số chỉ gồm 9 số: 10000, 20000,..., 90000.
“Chắc chắn” chỉ đúng khi MỌI khả năng đều dẫn đến cùng một kết quả; còn nhiều khả năng khác nhau thì không thể khẳng định chắc chắn.
Bài 13 · Tiết 3 · Bài 3★★Trang 57— Tìm ba số liền sau một số cho trước
Tiết 3 · Bài 3 (trang 57). Trong nhà máy sản xuất đồ hộp, các hộp cá đã được đánh số lần lượt từ 1 đến 45887. Ba hộp cá tiếp theo được đánh các số là: ........., ........., .........
Kiến thức cần nhớ
Các số đánh liên tiếp thì số sau hơn số liền trước đúng 1 đơn vị.
Muốn tìm nhiều số liền sau liên tiếp, cộng thêm 1 nhiều lần từ số đã cho.
Bài 14 · Tiết 3 · Bài 4★★Trang 57— Ghép hai phần số bị che để tìm số đầy đủ, rồi làm tròn đến hàng trăm
Tiết 3 · Bài 4 (trang 57). Mỗi bạn bọ cánh cứng và nhện đều có một bức ảnh chụp ở cùng một gốc cây. Mỗi bạn đã che đi một phần bảng ghi chiều cao của cây đó. Biết chiều cao của cây đó là số có năm chữ số. Bức ảnh của bọ cánh cứng cho thấy hai chữ số đầu là “53” (ba chữ số cuối bị che); bức ảnh của nhện cho thấy ba chữ số cuối là “089” (hai chữ số đầu bị che). a) Chiều cao của cây đó là ….. cm. b) Làm tròn chiều cao của cây đến hàng trăm được ….. cm.
Kiến thức cần nhớ
Ghép hai phần không bị che của cùng một số (đầu và cuối) để phục hồi số đầy đủ.
Làm tròn đến hàng trăm: xét chữ số hàng chục, từ 5 trở lên làm tròn lên, dưới 5 giữ nguyên hàng trăm.
Bài 15 · Tiết 4 · Bài 1★Trang 58— Nối số với cách đọc, phân biệt số bốn chữ số và năm chữ số
Tiết 4 · Bài 1 (trang 58). Nối số với cách đọc số đó. Bốn số ghi trên bốn con tàu: 9765, 64000, 93801, 50014. Bốn cách đọc (xếp không theo đúng thứ tự bốn số): “Sáu mươi tư nghìn”, “Chín mươi ba nghìn tám trăm linh một”, “Chín nghìn bảy trăm sáu mươi lăm”, “Năm mươi nghìn không trăm mười bốn”.
Kiến thức cần nhớ
Số có bốn chữ số đọc bắt đầu từ hàng nghìn, không có hàng chục nghìn.
Số có năm chữ số đọc theo lớp chục nghìn – nghìn rồi đến lớp trăm – chục – đơn vị.
Bài 16 · Tiết 4 · Bài 2★★Trang 58— Điền số còn thiếu trong dãy cách đều rồi nhận biết số tròn chục nghìn
Tiết 4 · Bài 2 (trang 58). a) Số? Dãy số: 75000, 80000, 85000, ?, ?, ?. b) Viết số thích hợp vào chỗ chấm. Trong các số bên, các số tròn chục nghìn là: .................
Kiến thức cần nhớ
Dãy số cách đều: mỗi số hơn kém số liền trước một khoảng không đổi.
Số tròn chục nghìn có TẬN CÙNG bằng bốn chữ số 0 (chia hết cho 10000).
Bài 17 · Tiết 4 · Bài 3★★★Trang 58— Lọc số thoả mãn nhiều điều kiện về hàng và làm tròn
Tiết 4 · Bài 3 (trang 58). Khoanh vào chữ đặt trước câu trả lời đúng. Tìm số từ bốn số cho trước 65080, 79289, 70375, 70281, biết rằng: – Hàng chục nghìn của số cần tìm là 7. – Nếu làm tròn số cần tìm đến hàng chục thì chữ số hàng chục của số làm tròn là 8. – Nếu làm tròn số cần tìm đến hàng trăm thì chữ số hàng trăm của số làm tròn là 3. Số cần tìm là: A. 65080 B. 79289 C. 70375 D. 70281
Kiến thức cần nhớ
Làm tròn số đến hàng chục: nhìn chữ số hàng đơn vị, từ 5 trở lên làm tròn lên, dưới 5 giữ nguyên hàng chục.
Làm tròn số đến hàng trăm: nhìn chữ số hàng chục, từ 5 trở lên làm tròn lên, dưới 5 giữ nguyên hàng trăm.
