Bài 1 · Tiết 1 · Bài 1★Trang 63— Đọc số, viết số có năm chữ số theo cấu tạo hàng chục nghìn - nghìn - trăm - chục - đơn vị
Bài 1 (trang 63). Hoàn thành bảng sau.
Viết số
Đọc số
39 210
ba mươi chín nghìn hai trăm mười
?
hai mươi lăm nghìn bốn trăm sáu mươi tư
40 578
?
80 500
tám mươi nghìn năm trăm
Kiến thức cần nhớ
Số có năm chữ số gồm các hàng: chục nghìn, nghìn, trăm, chục, đơn vị.
Đọc số từ trái sang phải theo tên từng hàng.
🧠 Phân tích tư duy
Dòng 1 và dòng 4 đã có sẵn cả cách viết lẫn cách đọc để làm mẫu; chỉ cần hoàn thành hai dòng còn thiếu bằng cách tách hoặc ghép từng hàng.
1Cách 1. Tách số thành từng hàng rồi đọc/viết theo tên hàng
Định hướng. Với số đã cho, tách chữ số từng hàng rồi đọc nối tiếp; với cách đọc đã cho, nghe tên hàng nào thì ghi chữ số vào đúng hàng đó.
"hai mươi lăm nghìn bốn trăm sáu mươi tư" có chục nghìn 2, nghìn 5, trăm 4, chục 6, đơn vị 4, viết là 25464. 40578 có chục nghìn 4, nghìn 0, trăm 5, chục 7, đơn vị 8, đọc là: bốn mươi nghìn năm trăm bảy mươi tám.
Vậy dòng 2 viết là 25464; dòng 3 đọc là bốn mươi nghìn năm trăm bảy mươi tám.
2Cách 2. Viết số thành tổng các hàng rồi ghép lại (số gồm ...)
Định hướng. Viết số dưới dạng "số gồm mấy chục nghìn, mấy nghìn, mấy trăm, mấy chục, mấy đơn vị" rồi mới đọc hoặc viết, giúp không quên hàng nào có chữ số 0.
"hai mươi lăm nghìn bốn trăm sáu mươi tư" gồm 2 chục nghìn, 5 nghìn, 4 trăm, 6 chục, 4 đơn vị nên viết là 25464. 40578 gồm 4 chục nghìn, 0 nghìn, 5 trăm, 7 chục, 8 đơn vị nên đọc là bốn mươi nghìn năm trăm bảy mươi tám.
Vậy kết quả trùng khớp hoàn toàn với Cách 1.
⭐ Cách nên dùng khi đi thi.Nên dùng Cách 1 (tách theo từng hàng) vì làm nhanh, ít bước hơn Cách 2.
Sai lầm thường gặp.Với 40578, dễ đọc nhầm hàng nghìn có chữ số 0 thành "bốn mươi nghìn không trăm..." rồi lại đọc luôn cả chữ "không nghìn" — hàng nghìn bằng 0 thì không đọc tên hàng nghìn, chỉ đọc "bốn mươi nghìn" rồi đọc tiếp hàng trăm.
🚀 Mở rộng.Nếu đổi "bốn trăm" trong dòng 3 thành "không trăm" thì số đó đọc như thế nào?
Bài 2 · Tiết 1 · Bài 2★Trang 63— Tìm quy luật của dãy số cách đều rồi điền số còn thiếu
Bài 2 (trang 63). Số? a) 34520→34530→34540→?→? b) 57600→57700→?→57900→? c) 96000→?→98000→99000→?
Kiến thức cần nhớ
Dãy số cách đều: hiệu của hai số liên tiếp luôn bằng nhau.
Muốn tìm số tiếp theo, lấy số liền trước cộng với khoảng cách chung của dãy.
🧠 Phân tích tư duy
Lấy hai số liên tiếp đã biết trừ cho nhau để tìm khoảng cách chung của dãy, sau đó cộng thêm đúng khoảng cách đó để tìm các số còn thiếu.
1Cách 1. Tìm khoảng cách chung rồi cộng tiếp
Định hướng. Lấy hai số liền nhau đã biết trừ đi nhau để tìm khoảng cách, rồi cộng thêm khoảng cách đó vào số cuối cùng đã biết để tìm các số còn thiếu.
a) 34530−34520=10 nên dãy cách đều 10: 34540+10=34550; 34550+10=34560. b) 57700−57600=100 nên dãy cách đều 100: 57700+100=57800; 57900+100=58000. c) 99000−98000=1000 nên dãy cách đều 1000: 96000+1000=97000; 99000+1000=100000.
Vậy a) 34550;34560. b) 57800;58000. c) 97000;100000.
2Cách 2. Xét sự thay đổi của từng hàng trong số
Định hướng. So sánh hai số liền nhau để xem hàng nào thay đổi và tăng thêm bao nhiêu, rồi áp dụng đúng hàng đó cho các số còn thiếu.
a) chỉ hàng chục thay đổi là 2 rồi 3 rồi 4, nên tiếp theo là 5 rồi 6: 34550;34560. b) chỉ hàng trăm thay đổi là 6 rồi 7, nên tiếp theo là 8 rồi 9 rồi (10): 57800;58000. c) hàng nghìn thay đổi là 6 rồi (7) rồi 8 rồi 9, nên trước 98000 là 97000, sau 99000 là 100000.
Vậy kết quả trùng khớp hoàn toàn với Cách 1.
⭐ Cách nên dùng khi đi thi.Nên dùng Cách 1 (trừ tìm khoảng cách chung rồi cộng tiếp) vì áp dụng được cho mọi dãy số cách đều.
Đáp số.a) 34550;34560. b) 57800;58000. c) 97000;100000.
Sai lầm thường gặp.Ở câu c) dễ quên rằng sau 99000 cộng thêm 1000 sẽ tròn lên 100000 (đủ sáu chữ số) rồi bỏ trống ô cuối — số tròn chục nghìn vẫn có thể có sáu chữ số như 100000.
🚀 Mở rộng.Nếu dãy c) tiếp tục thêm một số nữa sau 100000 thì đó là số nào?
Bài 4 · Tiết 1 · Bài 4★★Trang 64— So sánh nhiều số có năm chữ số để tìm giá trị lớn nhất, nhỏ nhất và các số nằm trong một khoảng cho trước
Bài 4 (trang 64). Viết tiếp vào chỗ chấm cho thích hợp. Khoảng cách từ sân bay đến các thành phố được cho như hình dưới đây: thành phố A 89100 m, thành phố B 57500 m, thành phố C 60900 m, thành phố D 90000 m. Trong các thành phố trên: a) Thành phố xa sân bay nhất là ... b) Thành phố gần sân bay nhất là ... c) Thành phố có khoảng cách đến sân bay lớn hơn 60000 m nhưng bé hơn 90000 m là ...
Kiến thức cần nhớ
So sánh nhiều số có năm chữ số bằng cách xét từng hàng từ trái sang phải.
Một số "lớn hơn X nhưng bé hơn Y" là số nằm giữa X và Y, không lấy đúng bằng X hoặc Y.
Bài 6 · Tiết 2 · Bài 2★★Trang 65— Tính giá trị biểu thức gồm nhiều số hạng tròn chục nghìn, nghìn, trăm, chục, đơn vị
Bài 2 (trang 65). Mỗi xe chở xăng sẽ bơm vào cây xăng ghi biểu thức có giá trị là số ghi trên xe đó. Nối để tìm xe cho mỗi cây xăng. Ba cây xăng ghi: 10000+2000+600+70; 30000+2000+700+5; 30000+3000+700+40+5. Ba xe chở xăng ghi số: 32705; 33745; 12670.
Kiến thức cần nhớ
Một số có thể viết thành tổng các số tròn chục nghìn, nghìn, trăm, chục, đơn vị của chính nó.
Cộng nhiều số hạng bằng cách cộng lần lượt từ trái sang phải hoặc cộng theo từng hàng rồi ghép lại.
Bài 7 · Tiết 2 · Bài 3★Trang 65— Làm tròn số có năm chữ số đến hàng trăm và hàng nghìn
Bài 3 (trang 65). Viết số thích hợp vào chỗ chấm. Trong một trận bóng đá có 39634 khán giả đến sân. a) Làm tròn đến hàng trăm thì ta nói số khán giả đến sân khoảng ... người. b) Làm tròn đến hàng nghìn thì ta nói số khán giả đến sân khoảng ... người.
Bài 8 · Tiết 2 · Bài 4★★★Trang 65— Suy luận theo hai đầu mối để xác định số của ba bạn chim (lấy chim sâu làm mốc)
Bài 4 (trang 65). Viết số thích hợp vào chỗ chấm. Chim sẻ, chim chích và chim sâu cùng học số. Mỗi bạn viết một trong các số 20060, 43060, 53000 lên lá cây. Chim sẻ nói: "Số tớ viết có chữ số hàng nghìn giống chữ số hàng nghìn chim sâu viết." Chim chích nói: "Số tớ viết có chữ số hàng chục giống chữ số hàng chục chim sâu viết." Chim sẻ đã viết số ... Chim sâu đã viết số ... Chim chích đã viết số ...
Kiến thức cần nhớ
Số có năm chữ số gồm các hàng chục nghìn, nghìn, trăm, chục, đơn vị.
Muốn so hai số có "chữ số hàng nào giống nhau", phải xác định đúng chữ số ở hàng đó của từng số.
Bài 9 · Tiết 3 · Bài 1★★Trang 66— So sánh bốn số có năm chữ số để xác định vị trí của số bé nhất trên hình
Bài 1 (trang 66). Khoanh vào chữ đặt trước câu trả lời đúng. Trong hình bên, số bé nhất nằm ở vị trí nào? Một hình tròn và một hình chữ nhật xếp chồng lên nhau: số 56789 nằm ngoài cả hai hình, số 30839 nằm trong hình chữ nhật, số 25690 nằm trong phần giao nhau, số 25728 nằm trong hình tròn. A. Ở trong hình tròn nhưng ở ngoài hình chữ nhật. B. Ở trong hình tròn và ở trong hình chữ nhật. C. Ở trong hình chữ nhật nhưng ở ngoài hình tròn.
Kiến thức cần nhớ
Trong nhiều số, số nào có ít chữ số hơn hoặc có chữ số hàng cao nhất bé hơn thì số đó bé hơn.
Miền giao nhau của hai hình là phần vừa thuộc hình tròn vừa thuộc hình chữ nhật.
Bài 10 · Tiết 3 · Bài 2★★Trang 66— Làm tròn một số có năm chữ số đến ba mức khác nhau: hàng nghìn, hàng trăm, hàng chục nghìn
Bài 2 (trang 66). Khoảng cách giữa thành phố A và thành phố B là 63725 m. a) Khoanh vào chữ đặt trước câu trả lời đúng. Làm tròn đến hàng nghìn thì khoảng cách khoảng: A. 63000 m; B. 64000 m; C. 65000 m. Làm tròn đến hàng trăm thì khoảng cách khoảng: A. 63700 m; B. 63600 m; C. 63720 m. b) Viết số thích hợp vào chỗ chấm. Làm tròn đến hàng chục nghìn thì khoảng cách giữa thành phố A và thành phố B khoảng ... m.
Kiến thức cần nhớ
Làm tròn đến hàng nghìn: xét chữ số hàng trăm.
Làm tròn đến hàng trăm: xét chữ số hàng chục.
Làm tròn đến hàng chục nghìn: xét chữ số hàng nghìn.
Bài 11 · Tiết 3 · Bài 3★★★Trang 66— Sắp xếp ba số theo thứ tự dựa vào điều kiện so sánh, sau đó làm tròn từng số theo yêu cầu riêng
Bài 3 (trang 66). Viết số thích hợp vào chỗ chấm. Mỗi bạn Mai, Việt và Nam viết một số trong các số 39283, 44930, 39400 lên bảng con. Biết số Mai viết lớn hơn số Nam viết nhưng bé hơn số Việt viết. a) Mai đã viết số ... Việt đã viết số ... Nam đã viết số ... b) Số Mai đã viết làm tròn đến hàng trăm là ... c) Số Việt đã viết làm tròn đến hàng chục nghìn là ... d) Số Nam đã viết làm tròn đến hàng nghìn là ...
Kiến thức cần nhớ
Muốn xếp thứ tự ba số, so sánh từng cặp theo hàng chục nghìn rồi đến các hàng thấp hơn.
Số ở giữa (không lớn nhất, không bé nhất) là số vừa lớn hơn số bé nhất vừa bé hơn số lớn nhất.
