Chủ đề 12. Cộng, trừ trong phạm vi 100 000

Bài 65. Luyện tập chung

Vở bài tập Toán 3 — Kết nối tri thức, tập 2 · 5 bài tập, mỗi câu ít nhất 2 cách giải.

Bài 1 · Bài 1★Trang 74— Tính nhẩm biểu thức cộng trừ trong phạm vi 100 000, có và không có dấu ngoặc
Bài 1 (trang 74). Tính nhẩm.
a)
b)
c)
d)
Kiến thức cần nhớ
  • Biểu thức không có dấu ngoặc thì tính lần lượt từ trái sang phải.
  • Biểu thức có dấu ngoặc thì tính trong ngoặc trước, ngoài ngoặc sau.
🧠 Phân tích tư duy
Bốn phép tính đều là số tròn nghìn, tròn chục nghìn nên tính nhẩm được ngay. Câu a), b) không có ngoặc nên tính lần lượt từ trái sang phải; câu c), d) có ngoặc nên phải tính trong ngoặc trước rồi mới tính tiếp ngoài ngoặc.
1Cách 1. Tính lần lượt theo đúng thứ tự (trong ngoặc trước)

Định hướng. Với biểu thức không có ngoặc, tính từ trái sang phải; với biểu thức có ngoặc, tính trong ngoặc trước rồi mới tính ngoài ngoặc.

a)
b)
c)
d)

Vậy a) ; b) ; c) ; d) .

2Cách 2. Đổi chỗ, nhóm số để tính nhanh hơn

Định hướng. Dùng tính chất giao hoán, kết hợp của phép cộng, phép trừ để nhóm các số cho tròn chục nghìn trước khi tính.

a)
b)
c)
d)

Vậy kết quả trùng khớp hoàn toàn với Cách 1: ; ; ; .

⭐ Cách nên dùng khi đi thi. Đi thi nên dùng Cách 1 vì làm đúng theo thứ tự không cần suy nghĩ thêm, ít rủi ro đổi chỗ nhầm dấu; Cách 2 chỉ nên dùng khi đã quen mà muốn tính nhanh hơn.
Đáp số. a) ; b) ; c) ; d) .
Sai lầm thường gặp. Ở câu d), dễ tính nhầm thành trừ liên tiếp cả hai số trong ngoặc (ra số âm, sai) — phải nhớ tính trong ngoặc trước: , rồi mới lấy .
🚀 Mở rộng. Nếu đổi câu c) thành (dấu trừ thay dấu cộng trong ngoặc) thì kết quả sẽ bằng bao nhiêu?
Bài 2 · Bài 2★★Trang 74— Kiểm tra Đúng/Sai một phép cộng hoặc trừ đã đặt tính sẵn theo cột (số có năm chữ số)
Bài 2 (trang 74). Đúng, sai?
a)     b)
c)     d)
Kiến thức cần nhớ
  • Muốn kiểm tra một phép cộng, có thể lấy tổng trừ đi một số hạng, nếu ra đúng số hạng còn lại thì phép cộng đúng.
  • Muốn kiểm tra một phép trừ, có thể lấy hiệu cộng với số trừ, nếu ra đúng số bị trừ thì phép trừ đúng.
🧠 Phân tích tư duy
Đề đã cho sẵn kết quả của bốn phép tính đặt cột, chỉ cần tính lại (hoặc thử lại bằng phép tính ngược) rồi so sánh với số đã cho để kết luận Đúng hay Sai. Bẫy ở câu b) và c): kết quả in sẵn khá gần với kết quả đúng nên dễ tưởng nhầm là Đúng nếu không đặt tính cẩn thận.
1Cách 1. Tính lại từ đầu rồi so sánh với số đã cho

Định hướng. Đặt tính lại từng phép tính theo đúng quy tắc cộng, trừ có nhớ (mượn), rồi so sánh kết quả vừa tính với số đã cho trong đề để kết luận Đúng hay Sai.

a) , đúng bằng số đã cho nên Đúng.
b) , khác nên Sai.
c) , khác nên Sai.
d) , đúng bằng số đã cho nên Đúng.

Vậy a) Đúng, b) Sai, c) Sai, d) Đúng.

2Cách 2. Thử lại bằng phép tính ngược

Định hướng. Với phép cộng, lấy kết quả đã cho trừ đi một số hạng, nếu ra đúng số hạng còn lại thì Đúng; với phép trừ, lấy kết quả đã cho cộng với số trừ, nếu ra đúng số bị trừ thì Đúng.

a) , đúng bằng số hạng còn lại nên Đúng.
b) , khác nên Sai.
c) , khác nên Sai.
d) , đúng bằng số bị trừ nên Đúng.

Vậy kết quả trùng khớp hoàn toàn với Cách 1: a) Đúng, b) Sai, c) Sai, d) Đúng.

⭐ Cách nên dùng khi đi thi. Đi thi nên dùng Cách 1 (tính lại từ đầu) vì quen thuộc và ít bước hơn; Cách 2 (thử lại bằng phép tính ngược) nên dùng để kiểm tra chéo khi chưa chắc chắn.
Đáp số. a) Đúng; b) Sai; c) Sai; d) Đúng.
Sai lầm thường gặp. Ở câu b), cộng nhầm hàng trăm (quên nhớ 1 từ hàng chục sang) nên dễ ra giống số đề cho — phải cộng lần lượt từng hàng thật cẩn thận: ; , viết 1 nhớ 1; ; ; , ra đúng .
🚀 Mở rộng. Nếu sửa số hạng ở câu b) thành thì kết quả đúng là bao nhiêu, và khi đó câu đã cho có còn Sai không?
Bài 3 · Bài 3★Trang 74— Đặt tính rồi tính (cộng, trừ số có bốn, năm chữ số, có nhớ)
Bài 3 (trang 74). Đặt tính rồi tính.
    
    
Kiến thức cần nhớ
  • Muốn cộng (trừ) hai số, đặt tính sao cho các chữ số cùng hàng thẳng cột, rồi cộng (trừ) lần lượt từ hàng đơn vị đến hàng cao nhất, nhớ (mượn) đúng khi cần.
🔒 Đang kiểm tra quyền xem lời giải…
Bài 4 · Bài 4★★Trang 74— Toán có lời văn hai loại đại lượng — tìm số còn lại của từng loại rồi tìm tổng
Bài 4 (trang 74). Dịp đầu năm học mới, một cửa hàng có 15 500 cuốn sách giáo khoa và 12 800 cuốn sách tham khảo. Cửa hàng đã bán đi 8 300 cuốn sách giáo khoa và 7 650 cuốn sách tham khảo. Hỏi:
a) Cửa hàng còn lại bao nhiêu cuốn sách giáo khoa, bao nhiêu cuốn sách tham khảo?
b) Cửa hàng còn lại tất cả bao nhiêu cuốn sách giáo khoa và sách tham khảo?
Kiến thức cần nhớ
  • Muốn tìm số còn lại của một loại đồ vật, lấy số ban đầu trừ đi số đã bán (đã dùng) của đúng loại đó.
  • Muốn tìm tổng số còn lại của nhiều loại, cộng số còn lại của từng loại lại với nhau.
🔒 Đang kiểm tra quyền xem lời giải…
Bài 5 · Bài 5★★Trang 74— Tính giá trị biểu thức có và không có dấu ngoặc trong phạm vi 100 000
Bài 5 (trang 74). Tính giá trị biểu thức.
a)
b)
c)
Kiến thức cần nhớ
  • Biểu thức không có dấu ngoặc, chỉ có cộng trừ, tính lần lượt từ trái sang phải.
  • Biểu thức có dấu ngoặc thì tính trong ngoặc trước, ngoài ngoặc sau.
🔒 Đang kiểm tra quyền xem lời giải…

🎯 Học tiếp

📚 Cùng chương: Chủ đề 12. Cộng, trừ trong phạm vi 100 000