Chủ đề 3. Một số đơn vị đo diện tích

Bài 17. Thực hành và trải nghiệm với một số đơn vị đo đại lượng

Vở bài tập Toán 5 — Kết nối tri thức, tập 1 · 5 bài tập, mỗi câu ít nhất 2 cách giải.

Bài 1 · Tiết 1 - Bài 1★★Trang 57— Tính diện tích hình chữ nhật rồi suy ra số tiền mua vật liệu
Tiết 1 - Bài 1 (trang 57). a) Viết số thích hợp vào chỗ chấm. Mặt sàn phòng học của Rô-bốt có dạng hình chữ nhật. Rô-bốt cùng các bạn đã đo và ghi lại số đo mặt sàn phòng học như sau:
Chiều dài cm
Chiều rộng cm
Diện tích phòng học của Rô-bốt là …… cm.
b) Tính số tiền mua gạch để lát mặt sàn phòng học của Rô-bốt. Biết mẫu gạch được chọn có dạng hình vuông cạnh cm và được đóng theo hộp viên, mỗi hộp có giá đồng.
Mặt sàn phòng học của Rô-bốt (nhìn từ trên xuống)650 cm400 cmÔ tô đậm: 1 hộp gồm 4 viên gạch vuông cạnh 50 cm
Kiến thức cần nhớ
  • Diện tích hình chữ nhật = chiều dài × chiều rộng (cùng đơn vị đo).
  • Muốn tìm số hộp khi biết tổng số viên và số viên mỗi hộp, ta lấy tổng số viên chia cho số viên mỗi hộp.
🧠 Phân tích tư duy
Đề cho sẵn kích thước hai cạnh của mặt sàn hình chữ nhật — dấu hiệu của dạng tính diện tích hình chữ nhật rồi mới sang bài toán mua vật liệu. Muốn ra số tiền phải đi qua ba đại lượng trung gian: số viên gạch, rồi số hộp gạch, rồi mới nhân với giá tiền — thiếu một bước trung gian là tính sai ngay. Bẫy của đề là đơn vị: kích thước phòng cho theo cm, nếu vội đổi sang m sẽ dễ nhầm số 0 khi tính diện tích.
1Cách 1. Tính số viên gạch rồi suy ra số hộp

Định hướng. Tính diện tích phòng và diện tích một viên gạch, lấy diện tích phòng chia cho diện tích một viên để ra số viên gạch cần dùng, rồi chia tiếp cho 4 để ra số hộp, cuối cùng nhân với giá một hộp.

Tóm tắt
Phòng học hình chữ nhật: chiều dài cm, chiều rộng cm
Gạch hình vuông cạnh cm, đóng hộp viên, giá đồng một hộp
a) Diện tích phòng học: ? cm
b) Số tiền mua gạch: ? đồng

Bài giải
a) Diện tích phòng học của Rô-bốt là:
(cm)
b) Diện tích một viên gạch là:
(cm)
Số viên gạch cần dùng để lát nền là:
(viên)
Số hộp gạch cần mua là:
(hộp)
Số tiền mua gạch lát nền là:
(đồng)
Đáp số: a) cm; b) đồng.

Vậy diện tích phòng học của Rô-bốt là cm và số tiền mua gạch lát nền là đồng.

2Cách 2. Đếm trực tiếp số viên gạch theo hàng và cột

Định hướng. Vì cạnh viên gạch chia hết cho cả chiều dài lẫn chiều rộng phòng, có thể đếm trực tiếp số viên xếp theo chiều dài và số viên xếp theo chiều rộng rồi nhân lại, không cần tính diện tích trước.

Số viên gạch xếp theo chiều dài phòng là:
(viên)
Số viên gạch xếp theo chiều rộng phòng là:
(viên)
Tổng số viên gạch cần dùng là:
(viên)
Số hộp gạch cần mua là:
(hộp)
Số tiền mua gạch lát nền là:
(đồng)
Đáp số: đồng.

Vậy số tiền mua gạch lát nền vẫn là đồng, khớp với Cách 1.

3Cách 3. Gộp theo diện tích một hộp gạch

Định hướng. Gộp 4 viên gạch thành diện tích của một hộp ngay từ đầu, rồi lấy diện tích phòng chia cho diện tích một hộp để ra số hộp luôn, không cần qua bước tính số viên riêng lẻ.

Diện tích một hộp gạch (gồm viên) là:
(cm)
Diện tích phòng học của Rô-bốt là:
(cm)
Số hộp gạch cần mua là:
(hộp)
Số tiền mua gạch lát nền là:
(đồng)
Đáp số: đồng.

Vậy ba cách đều cho cùng kết quả: diện tích phòng cm, số tiền mua gạch đồng.

Nhận xét. Gộp theo hộp ngay từ đầu (Cách 3) giúp bớt một phép chia so với Cách 1, nên tính nhanh hơn khi làm bài thi.

⭐ Cách nên dùng khi đi thi. Đi thi nên dùng Cách 3: gộp luôn diện tích 1 hộp ( cm) rồi chia trực tiếp ra số hộp, bớt được một phép chia so với Cách 1 nên nhanh và ít khả năng nhầm số 0 hơn.
Đáp số. a) cm; b) đồng.
Sai lầm thường gặp. Nhiều em quên đổi từ số viên gạch sang số hộp (lấy luôn nhân với đồng), dẫn đến số tiền tính ra gấp 4 lần đáp số đúng. Ví dụ sai: đồng — sai vì đồng là giá của MỘT HỘP (4 viên), không phải giá một viên.
🚀 Mở rộng. Nếu đổi cỡ gạch sang hình vuông cạnh cm mà vẫn đóng hộp viên, số hộp cần mua sẽ thay đổi thế nào so với hộp ban đầu?
Bài 2 · Tiết 1 - Bài 2★★Trang 58— Nhân số tiền đã biết của một phòng với số phòng cùng diện tích
Tiết 1 - Bài 2 (trang 58). Giả sử phòng học khác trong trường của Rô-bốt cũng có diện tích mặt sàn bằng diện tích mặt sàn phòng học của Rô-bốt. Tính số tiền để mua gạch lát lại mặt sàn của tất cả các phòng học trong trường của Rô-bốt.
Kiến thức cần nhớ
  • Muốn tính tổng số tiền cho nhiều phòng có cùng diện tích, ta lấy số tiền của một phòng nhân với số phòng.
🧠 Phân tích tư duy
Đề nhắc lại kết quả của Bài 1 ( đồng cho một phòng) rồi mở rộng ra nhiều phòng có cùng diện tích — dấu hiệu của dạng toán nhân số tiền một đơn vị với số đơn vị. Cụm 'tất cả các phòng học trong trường' ở đây chỉ đúng phòng học khác vừa nêu, vì tiền lát phòng của Rô-bốt đã được tính xong ở Bài 1, không phải tính lại. Bẫy của đề là dễ nhầm cộng thêm (tính luôn phòng của Rô-bốt) khiến nhân với thay vì .
1Cách 1. Nhân trực tiếp số tiền một phòng với 24

Định hướng. Số tiền lát một phòng đã biết ở Bài 1 là đồng; vì phòng còn lại có cùng diện tích nên chỉ cần nhân số tiền đó với .

Tóm tắt
Số tiền lát phòng (đã tính ở Bài 1): đồng
Số phòng học khác có cùng diện tích: phòng
Số tiền lát phòng đó: ? đồng

Bài giải
Số tiền để mua gạch lát lại mặt sàn của phòng học khác trong trường của Rô-bốt là:
(đồng)
Đáp số: đồng.

Vậy số tiền cần để mua gạch lát lại mặt sàn của tất cả các phòng học khác trong trường của Rô-bốt là đồng.

2Cách 2. Tính lại từ tổng diện tích của 24 phòng

Định hướng. Không dùng số tiền có sẵn, mà tính lại từ đầu: gộp diện tích của cả phòng thành một tổng diện tích lớn, rồi suy ra tổng số viên, tổng số hộp và tổng số tiền.

Tổng diện tích mặt sàn của phòng học khác là:
(cm)
Tổng số viên gạch cần dùng là:
(viên)
Tổng số hộp gạch cần mua là:
(hộp)
Số tiền cần để mua gạch là:
(đồng)
Đáp số: đồng.

Vậy tính lại từ tổng diện tích cũng ra đúng đồng, khớp với Cách 1.

3Cách 3. Tính cho 25 phòng rồi trừ đi phần của Rô-bốt

Định hướng. Coi như tính tiền lát cho cả phòng (kể cả phòng của Rô-bốt), sau đó trừ đi đúng số tiền của phòng Rô-bốt đã tính ở Bài 1, phần còn lại chính là tiền của phòng khác.

Nếu tính chung cho cả phòng (gồm phòng của Rô-bốt và phòng khác) thì số tiền là:
(đồng)
Số tiền cần cho riêng phòng học khác là:
(đồng)
Đáp số: đồng.

Vậy cả ba cách đều cho cùng kết quả đồng.

Nhận xét. Cách 3 dùng tính chất nhân một số với một hiệu: .

⭐ Cách nên dùng khi đi thi. Đi thi nên dùng Cách 1: tận dụng ngay kết quả đồng của Bài 1 rồi nhân với , chỉ mất một phép tính, ít khả năng sai hơn hẳn việc tính lại từ đầu như Cách 2.
Đáp số. đồng.
Sai lầm thường gặp. Nhầm 'tất cả các phòng học trong trường' là phòng rồi tính đồng — sai vì tiền lát phòng của Rô-bốt đã được tính xong ở Bài 1, đề chỉ hỏi thêm tiền cho phòng còn lại.
🚀 Mở rộng. Nếu trường có thêm phòng nữa cũng cùng diện tích thì cần thêm bao nhiêu tiền so với đồng?
Bài 3 · Tiết 1 - Bài 3★Trang 58— Thực hành đo đạc thực tế và tính diện tích hình chữ nhật (số đo tuỳ thực tế mỗi lớp học)
Tiết 1 - Bài 3 (trang 58). Thực hành đo và tính diện tích cửa ra vào của phòng học lớp em rồi hoàn thành bảng dưới đây.
Kích thướcChiều dàiChiều rộngDiện tích
Số đo???
Cửa ra vào phòng học (số đo minh hoạ)2,5 m (chiều dài)1,5 m (chiều rộng)Diện tích = 2,5 × 1,5 = 3,75 m² (số đo mẫu)
Kiến thức cần nhớ
  • Diện tích hình chữ nhật = chiều dài × chiều rộng (đo cùng một đơn vị).
  • Khi đo đạc thực tế, cần đo ít nhất hai lần và lấy số đo thống nhất để tránh sai số.
🔒 Đang kiểm tra quyền xem lời giải…
Bài 4 · Tiết 2 - Bài 1★★★Trang 59— Tính tổng diện tích nhiều hình chữ nhật rồi đổi đơn vị đo diện tích để tính tiền
Tiết 2 - Bài 1 (trang 59). Rô-bốt muốn làm giá sách treo tường. Rô-bốt dự định đặt mua các tấm gỗ với kích thước và số lượng như trong bảng dưới đây.
Tấm gỗSố lượng
Kích thước cm × cm
Kích thước cm × cm
Kích thước cm × cm
Loại gỗ công nghiệp được chọn có giá đồng cho m. Tính số tiền Rô-bốt cần trả để mua số gỗ như dự định.
Ba loại tấm gỗ Rô-bốt dự định mua (đúng tỉ lệ kích thước)Tấm gỗSố lượng20 cm25 cm380 cm25 cm1130 cm25 cm2
Kiến thức cần nhớ
  • Diện tích hình chữ nhật = chiều dài × chiều rộng.
  • Muốn tính diện tích nhiều tấm cùng loại, lấy diện tích một tấm nhân với số lượng tấm.
  • m = cm.
🔒 Đang kiểm tra quyền xem lời giải…
Bài 5 · Tiết 2 - Bài 2★★★Trang 60— Thiết kế đồ vật theo ý tưởng cá nhân rồi tính chi phí vật liệu (thực hành trải nghiệm, không có đáp số cố định)
Tiết 2 - Bài 2 (trang 60). a) Hãy thiết kế giá sách treo tường theo ý em. Em hãy vẽ hình các tấm gỗ và chú thích số lượng với mỗi tấm gỗ trong ô trống dưới đây. b) Tính số tiền mua gỗ để làm giá sách đó, nếu loại gỗ công nghiệp được chọn có giá đồng cho m.
Một cách sắp xếp gợi ý (nhìn chính diện)– Nóc và đáy: 2 tấm gỗ 130 cm × 25 cm (đường hồng đậm ngang)– Thành bên trái: 1 tấm gỗ 80 cm × 25 cm (đường hồng đậm dọc)– 3 ngăn ở giữa: 3 tấm gỗ 20 cm × 25 cm (đường tím ngang)Đây là một thiết kế gợi ý — em có thể sắp xếp khác theo ý mình.
Kiến thức cần nhớ
  • Cách tính tổng diện tích nhiều tấm gỗ và đổi đơn vị làm giống hệt Bài 1 (Tiết 2), chỉ khác đơn giá.
  • Với bài toán thiết kế mở, quy trình tính tiền vẫn theo các bước: tính diện tích từng loại tấm rồi cộng tổng, đổi đơn vị, nhân đơn giá.
🔒 Đang kiểm tra quyền xem lời giải…

🎯 Học tiếp

📚 Cùng chương: Chủ đề 3. Một số đơn vị đo diện tích