Bài 1 · Hoạt động 1★Trang 77— Đọc giờ, phút trên mặt đồng hồ kim
Hoạt động 1 (trang 77). Số?
a) Nam học Toán lúc ? giờ ? phút sáng.
b) Mai học Âm nhạc lúc ? giờ ? phút sáng.
c) Rô-bốt học Mĩ thuật lúc ? giờ ? phút chiều.
d) Việt học Giáo dục thể chất lúc ? giờ ? phút chiều.
(Giờ, phút đọc theo mặt đồng hồ vẽ cạnh mỗi bức tranh.)
a) Nam học Toán lúc ? giờ ? phút sáng.
b) Mai học Âm nhạc lúc ? giờ ? phút sáng.
c) Rô-bốt học Mĩ thuật lúc ? giờ ? phút chiều.
d) Việt học Giáo dục thể chất lúc ? giờ ? phút chiều.
(Giờ, phút đọc theo mặt đồng hồ vẽ cạnh mỗi bức tranh.)
Kiến thức cần nhớ
- Kim ngắn chỉ giờ, kim dài chỉ phút.
- Mặt đồng hồ có 60 vạch nhỏ ứng với 60 phút; giữa hai số liền nhau cách nhau 5 vạch (5 phút).
- Kim phút chỉ đúng vào một số thì lấy số đó nhân với 5 để ra số phút; nếu kim phút nằm giữa hai số thì phải đếm thêm từng vạch lẻ.
🧠 Phân tích tư duy
Mỗi đồng hồ có hai kim: kim ngắn chỉ giờ, kim dài chỉ phút, nên phải đọc đúng thứ tự kim ngắn trước rồi mới đến kim dài. Bẫy của đề là bốn đồng hồ đều có kim phút không dừng đúng vào một số tròn (không phải đúng 5, 10, 15,...) nên phải đếm thêm từng vạch lẻ, giống mẫu "5 giờ 43 phút" đã học ở phần Khám phá.
1Cách 1. Lấy số kim phút chỉ tới nhân với 5 rồi cộng số vạch lẻ
Định hướng. Đọc kim ngắn để biết giờ, rồi xem kim dài đang ở gần số nào nhất: lấy số đó nhân 5, cộng thêm số vạch lẻ nếu kim dài chưa chạm đúng số.
a) Kim ngắn ở giữa số 7 và 8: giờ là 7. Kim dài qua khỏi số 5 thêm 0 vạch: (phút)
b) Kim ngắn ở đúng số 10: giờ là 10. Kim dài chỉ đúng số 2: (phút)
c) Kim ngắn ở giữa số 2 và 3: giờ là 2. Kim dài qua khỏi số 6 thêm 3 vạch: (phút)
d) Kim ngắn ở giữa số 3 và 4: giờ là 3. Kim dài qua khỏi số 8 thêm 2 vạch: (phút)
b) Kim ngắn ở đúng số 10: giờ là 10. Kim dài chỉ đúng số 2: (phút)
c) Kim ngắn ở giữa số 2 và 3: giờ là 2. Kim dài qua khỏi số 6 thêm 3 vạch: (phút)
d) Kim ngắn ở giữa số 3 và 4: giờ là 3. Kim dài qua khỏi số 8 thêm 2 vạch: (phút)
Hình minh hoạ: giờ, phút đọc trên từng đồng hồ
Vậy a) 7 giờ 25 phút; b) 10 giờ 10 phút; c) 2 giờ 33 phút; d) 3 giờ 42 phút.
2Cách 2. Đếm trực tiếp từng vạch nhỏ kim phút đã đi qua kể từ số 12
Định hướng. Không cần nhân, chỉ cần đếm từng vạch nhỏ (mỗi vạch là 1 phút) mà kim dài đã đi qua tính từ vạch số 12 theo chiều kim đồng hồ, sau đó nhìn kim ngắn để biết giờ.
a) Đếm từ số 12 đến vị trí kim dài: được 25 vạch nên là 25 phút; kim ngắn ở giờ 7
b) Đếm từ số 12 đến vị trí kim dài: được 10 vạch nên là 10 phút; kim ngắn ở giờ 10
c) Đếm từ số 12 đến vị trí kim dài: được 33 vạch nên là 33 phút; kim ngắn ở giờ 2
d) Đếm từ số 12 đến vị trí kim dài: được 42 vạch nên là 42 phút; kim ngắn ở giờ 3
b) Đếm từ số 12 đến vị trí kim dài: được 10 vạch nên là 10 phút; kim ngắn ở giờ 10
c) Đếm từ số 12 đến vị trí kim dài: được 33 vạch nên là 33 phút; kim ngắn ở giờ 2
d) Đếm từ số 12 đến vị trí kim dài: được 42 vạch nên là 42 phút; kim ngắn ở giờ 3
Vậy kết quả đếm từng vạch trùng khớp với Cách 1: a) 7 giờ 25 phút; b) 10 giờ 10 phút; c) 2 giờ 33 phút; d) 3 giờ 42 phút.
Nhận xét. Cách 1 nhanh hơn khi kim dài gần đúng một số; Cách 2 chắc chắn hơn khi khó ước lượng vạch lẻ.
⭐ Cách nên dùng khi đi thi. Đi thi nên dùng Cách 1 (nhân 5 rồi cộng vạch lẻ) vì nhanh hơn hẳn việc đếm từng vạch; chỉ cần dùng Cách 2 để kiểm tra lại khi không chắc.
Đáp số. a) 7 giờ 25 phút; b) 10 giờ 10 phút; c) 2 giờ 33 phút chiều; d) 3 giờ 42 phút chiều.
Sai lầm thường gặp. Nhầm lẫn kim ngắn (giờ) với kim dài (phút): thấy kim ngắn ở gần số 8 (câu a) liền đọc luôn là "8 giờ" thay vì phải đọc đúng kim ngắn đang ở giữa 7 và 8 nên giờ vẫn là 7, chưa sang 8.
🚀 Mở rộng. Nếu kim dài ở đúng số 11 và kim ngắn ở đúng giữa số 4 và 5 thì đồng hồ đó chỉ mấy giờ mấy phút?
