Bài 1 · Hoạt động 1★Trang 80— Đặt tính rồi tính phép trừ các số có nhiều chữ số
Hoạt động 1 (trang 80). Đặt tính rồi tính.
Kiến thức cần nhớ
- Khi đặt tính trừ, các chữ số cùng hàng (đơn vị với đơn vị, chục với chục,...) phải thẳng cột với nhau.
- Trừ lần lượt từ hàng đơn vị sang các hàng cao hơn; hàng nào không trừ được (số bị trừ bé hơn số trừ) thì mượn 1 ở hàng liền trước, cộng thêm 10 vào hàng đang tính rồi mới trừ.
🧠 Phân tích tư duy
Đề chỉ yêu cầu tính ba phép trừ nên việc quan trọng nhất là đặt các chữ số cùng hàng thẳng cột với nhau, sau đó trừ lần lượt từ hàng đơn vị. Gặp hàng nào số bị trừ bé hơn số trừ thì phải mượn 1 ở hàng liền trước, giống hai ví dụ mẫu ở trang 79, 80.
1Cách 1. Đặt tính rồi tính theo cột dọc
Định hướng. Đặt các chữ số cùng hàng thẳng cột, trừ từ hàng đơn vị sang trái, hàng nào không trừ được thì mượn 1 ở hàng liền trước.
Vậy ; ; .
2Cách 2. Tách số theo hàng nghìn rồi trừ nhẩm từng phần
Định hướng. Tách mỗi số thành phần nghìn tròn và phần lẻ còn lại, trừ riêng từng phần rồi gộp lại; hàng lẻ không trừ được thì mượn 1 nghìn từ phần tròn.
: vì nên mượn 1 nghìn:
Vậy kết quả khớp hệt Cách 1: ; ; .
3Cách 3. Thử lại bằng phép cộng
Định hướng. Dùng quan hệ Hiệu + Số trừ = Số bị trừ: cộng ngược kết quả với số trừ, nếu ra đúng số bị trừ thì phép trừ đã làm đúng.
Vậy cộng lại đều ra đúng số bị trừ ban đầu, xác nhận ba phép trừ ở Cách 1 đã đúng.
Nhận xét. Muốn kiểm tra một phép trừ, ta lấy hiệu cộng với số trừ; nếu ra đúng số bị trừ thì phép trừ đúng.
⭐ Cách nên dùng khi đi thi. Đi thi nên dùng Cách 1: đặt tính đúng cột là cách chắc chắn nhất với những số có nhiều chữ số, ít bị nhầm hàng nhất.
Đáp số. ; ; .
Sai lầm thường gặp. Khi đặt tính , trừ đến hàng chục nghìn thấy không trừ được nhưng quên mượn 1 ở hàng trăm nghìn, cứ lấy rồi viết bừa — làm sai toàn bộ các hàng phía sau.
🚀 Mở rộng. Nếu đổi số trừ ở phép tính đầu tiên thành thì bằng bao nhiêu?
