Chủ đề 8. Phép cộng, phép trừ (không nhớ) trong phạm vi 100

Bài 30. Phép cộng số có hai chữ số với số có hai chữ số

Vở bài tập Toán 1 — Kết nối tri thức, tập 2 · 10 bài tập, mỗi câu ít nhất 2 cách giải.

Bài 1 · Tiết 1 · Bài 1★Trang 49— Cộng số có hai chữ số với số có hai chữ số, không nhớ
Bài 1 (trang 49). Tính: ; ; ; .
Kiến thức cần nhớ
  • Đặt tính thẳng cột trước khi cộng để không nhầm hàng.
  • Cộng từ hàng đơn vị trước, sau đó cộng hàng chục.
🧠 Phân tích tư duy
Bốn phép tính đều cộng hai số có hai chữ số. Cộng đúng hàng chục với hàng chục, hàng đơn vị với hàng đơn vị là ra kết quả.
1Cách 1. Đặt tính rồi tính theo cột

Định hướng. Đặt tính thẳng cột cho cả bốn phép tính rồi cộng từ hàng đơn vị.




Vậy ; ; ; .

2Cách 2. Tính nhẩm tách theo hàng chục – đơn vị

Định hướng. Cộng riêng hàng chục, cộng riêng hàng đơn vị rồi ghép lại.




Vậy bốn kết quả đều khớp Cách 1: ; ; ; .

Nhận xét. Với , vì 30 tròn chục nên cộng trước 30 với 10 (hàng chục của 18) cho dễ nhẩm.

⭐ Cách nên dùng khi đi thi. Nên dùng Cách 1 (đặt tính theo cột) vì trình bày rõ ràng, ít nhầm hàng khi làm liền bốn phép tính.
Đáp số. ; ; ; .
Sai lầm thường gặp. Với , cộng nhầm hàng chục trước rồi quên cộng hàng đơn vị, viết vội đáp số là 9 thay vì 98.
🚀 Mở rộng. Nếu đổi thành thì phép cộng có còn không nhớ được nữa không? Vì sao?
Bài 2 · Tiết 1 · Bài 2★Trang 49— Đặt tính rồi tính — cộng số có hai chữ số với số có hai chữ số
Bài 2 (trang 49). Đặt tính rồi tính: ; ; ; .
Kiến thức cần nhớ
  • Khi đặt tính, viết số hạng này dưới số hạng kia, hàng đơn vị thẳng hàng đơn vị, hàng chục thẳng hàng chục.
  • Cộng từ hàng đơn vị trước, sau đó cộng hàng chục.
🧠 Phân tích tư duy
Đề yêu cầu tự đặt tính nên phải viết hai số thẳng hàng đơn vị, thẳng hàng chục rồi mới cộng. Nếu đặt lệch cột sẽ cộng nhầm hàng chục với hàng đơn vị.
1Cách 1. Đặt tính rồi tính theo cột

Định hướng. Viết từng cặp số thẳng cột đơn vị – chục rồi cộng từ hàng đơn vị.




Vậy ; ; ; .

2Cách 2. Tính nhẩm tách theo hàng chục – đơn vị

Định hướng. Cộng riêng hàng chục, cộng riêng hàng đơn vị rồi ghép lại.




(hai số tròn chục, cộng thẳng số chục)

Vậy bốn kết quả đều khớp Cách 1: ; ; ; .

Nhận xét. là hai số tròn chục nên nhẩm nhanh nhất, không cần đặt tính.

⭐ Cách nên dùng khi đi thi. Nên dùng Cách 1 (đặt tính theo cột) vì đề bài yêu cầu đúng thao tác 'đặt tính rồi tính'.
Đáp số. ; ; ; .
Sai lầm thường gặp. Đặt tính lệch cột, ví dụ viết 42 và 53 không thẳng hàng đơn vị, khiến cộng nhầm 4 với 5 và 2 với 3.
🚀 Mở rộng. Nếu đổi thành thì kết quả có thay đổi không? Vì sao?
Bài 3 · Tiết 1 · Bài 3★Trang 49— Tính rồi đối chiếu kết quả với số cho sẵn (dạng nối)
Bài 3 (trang 49). Nối phép tính với kết quả của phép tính đó. Bốn phép tính: ; ; ; .
Bốn phép tính nối với bốn kết quả đúng30 + 2064 + 1040 + 660 + 2950744689
Kiến thức cần nhớ
  • Tính đúng từng phép cộng trước khi nối.
  • Mỗi phép tính chỉ nối với đúng một kết quả.
🧠 Phân tích tư duy
Phải tính xong cả bốn phép cộng rồi mới nối đúng. Không nên đoán vì các kết quả không xếp theo thứ tự.
1Cách 1. Tính từng phép rồi nối theo kết quả

Định hướng. Tính lần lượt cả bốn phép cộng, sau đó so khớp với bốn kết quả.




Vậy nối với ; với ; với ; với .

2Cách 2. Ước lượng rồi loại trừ

Định hướng. Nhìn nhanh đặc điểm mỗi phép tính để loại bớt phương án trước khi tính đủ.

và là hai số hạng lớn nhất, chắc chắn cho hai kết quả lớn nhất trong bốn số — tính ra và .
có hàng đơn vị là (vì 40 không có đơn vị) — chỉ có có hàng đơn vị .
Số còn lại ứng với .

Vậy kết quả nối giống hệt Cách 1.

Nhận xét. Ước lượng giúp loại nhanh nhưng vẫn nên tính đủ (Cách 1) để chắc chắn không nhầm.

⭐ Cách nên dùng khi đi thi. Nên dùng Cách 1 (tính đủ cả bốn phép) để chắc chắn không nối nhầm.
Đáp số. ; ; ; .
Sai lầm thường gặp. Nối theo cảm tính vì thấy 64 và 74 có chữ số 4 giống nhau nên nối luôn với mà không tính kỹ — lần này đúng nhưng không phải cách làm chắc chắn cho mọi bài.
🚀 Mở rộng. Nếu có thêm phép tính thứ năm là thì nên nối với kết quả nào trong các số đã cho, hay cần thêm một kết quả mới?
Bài 4 · Tiết 1 · Bài 4★Trang 50— Toán có lời văn — cộng số có hai chữ số với số có hai chữ số
Bài 4 (trang 50). Viết phép tính thích hợp. Lớp 1A có 32 học sinh, lớp 1B có 35 học sinh. Hỏi cả hai lớp có bao nhiêu học sinh?
Kiến thức cần nhớ
  • Muốn tìm tổng số học sinh của hai lớp, ta cộng số học sinh của từng lớp lại với nhau.
  • Bài toán có lời văn trình bày theo khuôn Tóm tắt — Bài giải — Đáp số.
🧠 Phân tích tư duy
Đề hỏi 'cả hai lớp' nên phải cộng số học sinh lớp 1A với số học sinh lớp 1B. Đây không phải phép trừ, dù hai lớp có số học sinh khác nhau.
1Cách 1. Cộng trực tiếp

Định hướng. Cộng thẳng số học sinh lớp 1A với số học sinh lớp 1B.

Tóm tắt
Lớp 1A có: 32 học sinh
Lớp 1B có: 35 học sinh
Cả hai lớp có: ? học sinh

Bài giải
Cả hai lớp có số học sinh là:
(học sinh)
Đáp số: 67 học sinh.

Vậy cả hai lớp có 67 học sinh.

2Cách 2. Tách 35 thành 30 và 5 rồi cộng dần

Định hướng. Tách số 35 thành ba chục và năm đơn vị để cộng nhẩm từng phần.


(học sinh)
(học sinh)

Vậy cả hai lớp vẫn có 67 học sinh, khớp Cách 1.

Nhận xét. Cộng trước với hàng chục của 35 rồi mới cộng nốt hàng đơn vị giúp nhẩm dễ hơn.

⭐ Cách nên dùng khi đi thi. Nên dùng Cách 1 (cộng trực tiếp, trình bày Tóm tắt — Bài giải) vì đúng khuôn bài toán có lời văn.
Đáp số. Phép tính: . Cả hai lớp có 67 học sinh.
Sai lầm thường gặp. Nhầm 'cả hai lớp' với 'lớp nào nhiều hơn' rồi đi tính hiệu thay vì tính tổng.
🚀 Mở rộng. Nếu lớp 1C có thêm 30 học sinh nữa thì cả ba lớp có bao nhiêu học sinh?
Bài 5 · Tiết 1 · Bài 5★Trang 50— Tính rồi chọn ra các số tròn chục (dạng tìm đường đi)
Bài 5 (trang 50). Để đến gặp công chúa, kị sĩ phải đi qua hết các ngôi làng và toà thành cạnh phép tính có kết quả là số tròn chục. Hãy tô màu đường đi của kị sĩ. Các phép tính ghi ở các ngôi làng: ; ; ; ; ; ; .
Kị sĩ tô màu đường đi qua các làng có kết quả tròn chụcKị sĩ10 + 1020 + 6023 + 1310 + 917 + 291 + 810 + 40Toà thành
Kiến thức cần nhớ
  • Số tròn chục là số có chữ số hàng đơn vị bằng 0.
  • Tính đúng từng phép cộng trước khi xác định đường đi.
🧠 Phân tích tư duy
Phải tính hết cả bảy phép cộng rồi mới biết ngôi làng nào có kết quả là số tròn chục. Số tròn chục là số có chữ số hàng đơn vị bằng 0, chỉ xét ở kết quả chứ không xét ở số hạng.
1Cách 1. Tính từng phép rồi chọn số tròn chục

Định hướng. Tính lần lượt cả bảy phép cộng, sau đó chọn ra những kết quả là số tròn chục.

(không tròn chục)
(tròn chục)
(không tròn chục)
(không tròn chục)
(không tròn chục)
(tròn chục)
(tròn chục)

Vậy đường đi của kị sĩ tô màu qua ba ngôi làng ghi , , (theo đúng thứ tự từ kị sĩ đến toà thành).

2Cách 2. Ước lượng nhanh nhờ nhìn chữ số hàng đơn vị

Định hướng. Không cần tính hết, chỉ cộng nhẩm hai chữ số hàng đơn vị của mỗi phép tính để đoán ngay có tròn chục hay không.

: đơn vị , khác 0 — loại.
: đơn vị — tròn chục, chọn.
: đơn vị , khác 0 — loại.
: đơn vị , khác 0 — loại.
: đơn vị , khác 0 — loại.
: đơn vị — tròn chục, chọn.
: đơn vị — tròn chục, chọn.

Vậy vẫn chọn đúng ba ngôi làng ; ; , khớp Cách 1.

Nhận xét. Cách 2 nhanh hơn vì chỉ cần cộng hàng đơn vị, không cần tính cả phép tính.

⭐ Cách nên dùng khi đi thi. Nên dùng Cách 2 (nhìn nhanh hàng đơn vị) để chọn nhanh, sau đó dùng Cách 1 tính đủ lại cho chắc chắn trước khi tô màu.
Đáp số. Đường đi của kị sĩ tô màu qua các ngôi làng ghi ; ; (đều là số tròn chục), đến toà thành công chúa.
Sai lầm thường gặp. Tô nhầm qua làng vì thấy có chữ số 0 ở số 10 trong phép tính mà quên rằng phải xét chữ số hàng đơn vị của cả KẾT QUẢ, không phải của số hạng.
🚀 Mở rộng. Nếu thêm ngôi làng ghi thì làng này có nằm trên đường đi của kị sĩ không? Vì sao?
Bài 6 · Tiết 2 · Bài 1★Trang 51— Cộng số có hai chữ số với số có hai chữ số, không nhớ
Bài 1 (trang 51). Tính: ; ; ; .
Kiến thức cần nhớ
  • Đặt tính thẳng cột trước khi cộng để không nhầm hàng.
  • Cộng từ hàng đơn vị trước, sau đó cộng hàng chục.
🧠 Phân tích tư duy
Bốn phép tính ở tiết này đều cộng hai số có hai chữ số. Vẫn cộng đúng hàng chục với hàng chục, hàng đơn vị với hàng đơn vị, không có phép nào phải nhớ.
1Cách 1. Đặt tính rồi tính theo cột

Định hướng. Đặt tính thẳng cột cho cả bốn phép tính rồi cộng từ hàng đơn vị.




Vậy ; ; ; .

2Cách 2. Tính nhẩm tách theo hàng chục – đơn vị

Định hướng. Cộng riêng hàng chục, cộng riêng hàng đơn vị rồi ghép lại.




Vậy bốn kết quả đều khớp Cách 1: ; ; ; .

Nhận xét. Với , vì 60 không có đơn vị nên hàng đơn vị của tổng chính là 7.

⭐ Cách nên dùng khi đi thi. Vẫn nên dùng Cách 1 (đặt tính theo cột) cho bốn phép tính này để soát lại từng hàng cho chắc chắn.
Đáp số. ; ; ; .
Sai lầm thường gặp. Với , cộng nhầm vào hàng chục rồi quên hạ hàng đơn vị 7, viết sai đáp số.
🚀 Mở rộng. Nếu đổi thành thì phép cộng có còn không nhớ được nữa không? Vì sao?
Bài 7 · Tiết 2 · Bài 2★Trang 51— Đặt tính rồi tính — cộng số có hai chữ số với số có hai chữ số
Bài 2 (trang 51). Đặt tính rồi tính: ; ; ; .
Kiến thức cần nhớ
  • Khi đặt tính, viết số hạng này dưới số hạng kia, hàng đơn vị thẳng hàng đơn vị, hàng chục thẳng hàng chục.
  • Cộng từ hàng đơn vị trước, sau đó cộng hàng chục.
🧠 Phân tích tư duy
Đề yêu cầu tự đặt tính, khác với Bài 1 đã có sẵn cột. Vì vậy phải tự viết hai số thẳng hàng đơn vị, thẳng hàng chục rồi mới cộng.
1Cách 1. Đặt tính rồi tính theo cột

Định hướng. Viết từng cặp số thẳng cột đơn vị – chục rồi cộng từ hàng đơn vị.




Vậy ; ; ; .

2Cách 2. Tính nhẩm tách theo hàng chục – đơn vị

Định hướng. Cộng riêng hàng chục, cộng riêng hàng đơn vị rồi ghép lại.




Vậy bốn kết quả đều khớp Cách 1: ; ; ; .

Nhận xét. Với , vì 40 tròn chục nên cộng trước 40 với 10 (hàng chục của 16) cho dễ nhẩm.

⭐ Cách nên dùng khi đi thi. Nên dùng Cách 1 (đặt tính theo cột) vì bài này bắt học sinh tự trình bày đúng thao tác đặt tính, không có sẵn cột.
Đáp số. ; ; ; .
Sai lầm thường gặp. Đặt tính lệch cột, ví dụ viết 14 và 52 không thẳng hàng đơn vị, khiến cộng nhầm 1 với 5 và 4 với 2.
🚀 Mở rộng. Nếu đổi thành thì kết quả có thay đổi không? Vì sao?
Bài 8 · Tiết 2 · Bài 3★Trang 51— Toán có lời văn — cộng số có hai chữ số với số có hai chữ số
Bài 3 (trang 51). Viết phép tính thích hợp. Trên mặt biển có 34 con cá chuồn đang bay. Dưới mặt biển có 42 con cá chuồn đang bơi. Hỏi có tất cả bao nhiêu con cá chuồn?
Kiến thức cần nhớ
  • Muốn tìm tổng số cá chuồn, ta cộng số cá đang bay với số cá đang bơi.
  • Bài toán có lời văn trình bày theo khuôn Tóm tắt — Bài giải — Đáp số.
🧠 Phân tích tư duy
Đề cho số cá chuồn đang bay và số cá chuồn đang bơi. Hỏi 'tất cả' nghĩa là hỏi tổng số cá chuồn, nên phải cộng hai số lại.
1Cách 1. Cộng trực tiếp

Định hướng. Cộng thẳng số cá chuồn đang bay với số cá chuồn đang bơi.

Tóm tắt
Trên mặt biển (đang bay): 34 con cá chuồn
Dưới mặt biển (đang bơi): 42 con cá chuồn
Có tất cả: ? con cá chuồn

Bài giải
Có tất cả số con cá chuồn là:
(con)
Đáp số: 76 con cá chuồn.

Vậy có tất cả 76 con cá chuồn.

2Cách 2. Tách 42 thành 40 và 2 rồi cộng dần

Định hướng. Tách số 42 thành bốn chục và hai đơn vị để cộng nhẩm từng phần.


(con)
(con)

Vậy vẫn có tất cả 76 con cá chuồn, khớp Cách 1.

Nhận xét. Cộng trước với hàng chục của 42 rồi mới cộng nốt hàng đơn vị giúp nhẩm dễ hơn.

⭐ Cách nên dùng khi đi thi. Nên dùng Cách 1 (cộng trực tiếp, trình bày Tóm tắt — Bài giải) vì đây là bài toán có lời văn, cần trình bày rõ từng bước.
Đáp số. Phép tính: . Có tất cả 76 con cá chuồn.
Sai lầm thường gặp. Thấy hai nhóm cá ở hai vị trí khác nhau (trên và dưới mặt biển) rồi nghĩ phải trừ, trong khi đề hỏi 'tất cả' tức là hỏi tổng, phải cộng.
🚀 Mở rộng. Nếu có thêm 8 con cá chuồn nữa bơi đến thì có tất cả bao nhiêu con cá chuồn?
Bài 9 · Tiết 2 · Bài 4★Trang 52— Tính nhẩm phép cộng hai số tròn chục
Bài 4 (trang 52). Tính nhẩm (theo mẫu). Mẫu: .
a) (mẫu); ; .
b) ; ; .
c) ; ; .
Kiến thức cần nhớ
  • Số tròn chục có chữ số hàng đơn vị là 0.
  • Cộng hai số tròn chục: lấy số chục cộng số chục rồi viết thêm 0 vào sau.
🧠 Phân tích tư duy
Cả chín phép tính đều cộng hai số tròn chục. Vì vậy chỉ cần cộng số chục rồi thêm chữ số 0 vào sau, không phải đặt tính.
1Cách 1. Tính nhẩm theo mẫu (tách số chục)

Định hướng. Làm đúng theo mẫu: đổi mỗi số tròn chục thành 'số chục', cộng số chục rồi đổi ngược lại.

a) chục chục chục nên (mẫu)
chục chục chục nên
chục chục chục nên
b) chục chục chục nên
chục chục chục nên
chục chục chục nên
c) chục chục chục nên
chục chục chục nên
chục chục chục nên

Vậy a) ; ; . b) ; ; . c) ; ; .

2Cách 2. Đặt tính rồi tính để kiểm tra lại

Định hướng. Đặt tính theo cột cho vài phép tính để kiểm tra kết quả nhẩm ở Cách 1.



Vậy ba phép tính kiểm tra đều khớp với Cách 1, các phép còn lại làm tương tự cũng đều đúng.

Nhận xét. Vì hàng đơn vị của số tròn chục luôn là 0 nên đặt tính theo cột cho kết quả giống hệt cách tính nhẩm nhanh.

⭐ Cách nên dùng khi đi thi. Nên dùng Cách 1 (tính nhẩm theo mẫu) vì nhanh gọn, đúng như sách hướng dẫn; Cách 2 chỉ để kiểm tra lại khi chưa chắc chắn.
Đáp số. a) ; ; . b) ; ; . c) ; ; .
Sai lầm thường gặp. Quên đổi ngược từ 'số chục' về số tròn chục, ví dụ tính được '9 chục' rồi viết nhầm đáp số là 9 thay vì 90.
🚀 Mở rộng. Vì sao và đều cho cùng kết quả là 90?
Bài 10 · Tiết 2 · Bài 5★Trang 52— Tính tổng từng con đường rồi so sánh để tìm đường ngắn nhất
Bài 5 (trang 52). Lực sĩ Héc-quyn đang tìm đường đi hái những trái táo vàng. Độ dài các con đường đo bằng số bước chân. Có ba con đường: một đường qua cổng thành dài bước rồi bước tới cây táo; một đường qua con rồng nhỏ dài bước rồi bước tới cây táo; một đường qua quái vật dài bước rồi bước tới cây táo. Hãy tô màu con đường ngắn nhất mà lực sĩ có thể đi đến chỗ cây táo vàng.
Ba con đường từ lực sĩ Héc-quyn đến cây táo vàng, mỗi đoạn ghi số bước chânHéc-quynCây táo vàng30 bước45 bước23 bước36 bước41 bước45 bước
Kiến thức cần nhớ
  • Tính tổng số bước chân của mỗi con đường bằng cách cộng hai đoạn lại.
  • So sánh ba tổng để tìm số bé nhất — đó là con đường ngắn nhất.
🧠 Phân tích tư duy
Phải cộng đủ hai đoạn của mỗi con đường rồi mới so sánh được ba tổng số bước chân. Không thể đoán chỉ nhìn một đoạn vì các đoạn đường không xếp theo thứ tự.
1Cách 1. Cộng đủ từng con đường rồi so sánh

Định hướng. Cộng hai đoạn của mỗi con đường để ra tổng số bước chân, sau đó so sánh ba tổng.

Đường qua cổng thành: (bước chân)
Đường qua con rồng: (bước chân)
Đường qua quái vật: (bước chân)
So sánh: 59 bé hơn 75, 75 bé hơn 86

Vậy đường ngắn nhất là đường qua con rồng: (bước chân).

2Cách 2. Ước lượng theo hàng chục trước khi tính chính xác

Định hướng. Nhìn hàng chục của từng đoạn đường để đoán nhanh đường nào ngắn nhất, sau đó tính lại cho chắc.

Đường qua quái vật có đoạn đầu và đoạn sau , cả hai đoạn đều trên 4 chục — chắc chắn dài nhất.
Đường qua con rồng có đoạn đầu (hơn 2 chục) và đoạn sau (hơn 3 chục) — cả hai đoạn đều nhỏ hơn hai đường còn lại.
Tính lại cho chắc: , nhỏ hơn và .

Vậy vẫn xác định đường qua con rồng là ngắn nhất, khớp Cách 1.

Nhận xét. Ước lượng giúp đoán nhanh nhưng bắt buộc phải cộng lại chính xác để khẳng định chắc chắn.

⭐ Cách nên dùng khi đi thi. Nên dùng Cách 1 (cộng đủ rồi so sánh) vì chắc chắn, tránh nhầm giữa ba con đường có số bước gần nhau.
Đáp số. Đường ngắn nhất là đường qua con rồng: (bước chân).
Sai lầm thường gặp. Chỉ so sánh đoạn đường đầu tiên (30, 23, 41) rồi vội kết luận đường có đoạn đầu ngắn nhất (23) là đường ngắn nhất mà quên cộng thêm đoạn sau để so tổng.
🚀 Mở rộng. Nếu đoạn đường qua con rồng đổi đoạn sau từ 36 thành 46 thì con đường nào sẽ là ngắn nhất trong ba con đường?