Bài 1 · Tiết 1 · Bài 1★Trang 53— Trừ số có hai chữ số cho số có một chữ số, không nhớ (đặt tính và tính nhẩm)
Bài 1 (trang 53). a) Tính: 19−8; 37−4; 66−6; 78−7; 94−3. b) Tính nhẩm: 45−5; 43−3; 72−2; 86−6.
Kiến thức cần nhớ
Muốn trừ số có hai chữ số cho số có một chữ số, đặt tính sao cho hàng đơn vị thẳng hàng đơn vị, hàng chục thẳng hàng chục, rồi trừ từ hàng đơn vị.
Tính nhẩm bằng cách tách số bị trừ thành hàng chục cộng hàng đơn vị, chỉ trừ ở phần hàng đơn vị.
🧠 Phân tích tư duy
Chín phép tính đều là số có hai chữ số trừ đi số có một chữ số. Phần a) yêu cầu đặt tính rồi tính theo cột, phần b) yêu cầu tính nhẩm — cả hai đều chỉ trừ ở hàng đơn vị, giữ nguyên hàng chục.
1Cách 1. Đặt tính rồi tính theo cột (phần a)
Định hướng. Đặt tính thẳng cột cho cả năm phép tính phần a) rồi trừ từ hàng đơn vị.
19−811 37−433 66−660 78−771 94−391
Vậy19−8=11; 37−4=33; 66−6=60; 78−7=71; 94−3=91.
2Cách 2. Tính nhẩm tách theo hàng chục – đơn vị (phần b)
Định hướng. Giữ nguyên hàng chục, chỉ trừ riêng hàng đơn vị rồi ghép lại kết quả.
45=40+5 nên 45−5=40+(5−5)=40+0=40 43=40+3 nên 43−3=40+(3−3)=40+0=40 72=70+2 nên 72−2=70+(2−2)=70+0=70 86=80+6 nên 86−6=80+(6−6)=80+0=80
Vậy45−5=40; 43−3=40; 72−2=70; 86−6=80.
Nhận xét. Cả bốn phép ở phần b) đều có chữ số hàng đơn vị của số bị trừ bằng đúng số trừ, nên kết quả luôn là số tròn chục.
⭐ Cách nên dùng khi đi thi.Nên dùng Cách 1 (đặt tính theo cột) cho phần a) vì trình bày rõ ràng khi làm liền nhiều phép tính; dùng Cách 2 (tách chục – đơn vị) cho phần b) vì đề đã yêu cầu tính nhẩm, không cần đặt bút.
Bài 2 · Tiết 1 · Bài 2★Trang 53— Trừ số có hai chữ số cho số có một chữ số, không nhớ (đặt tính rồi tính)
Bài 2 (trang 53). Đặt tính rồi tính: 17−4; 46−3; 57−5; 68−2; 79−9; 65−1.
Kiến thức cần nhớ
Đặt tính thẳng cột: hàng đơn vị thẳng hàng đơn vị, hàng chục thẳng hàng chục.
Trừ từ hàng đơn vị trước, sau đó hạ nguyên hàng chục.
🧠 Phân tích tư duy
Sáu phép tính đều là số có hai chữ số trừ đi số có một chữ số. Học sinh phải tự đặt tính (viết thẳng cột) trước khi tính, vì đề không có sẵn khung kẻ như Bài 1.
1Cách 1. Đặt tính rồi tính theo cột
Định hướng. Viết mỗi số bị trừ và số trừ thẳng cột rồi trừ từ hàng đơn vị.
Định hướng. Giữ nguyên hàng chục, chỉ trừ riêng hàng đơn vị rồi ghép lại.
17=10+7 nên 17−4=10+(7−4)=10+3=13 46=40+6 nên 46−3=40+(6−3)=40+3=43 57=50+7 nên 57−5=50+(7−5)=50+2=52 68=60+8 nên 68−2=60+(8−2)=60+6=66 79=70+9 nên 79−9=70+(9−9)=70+0=70 65=60+5 nên 65−1=60+(5−1)=60+4=64
Vậy sáu kết quả đều khớp Cách 1: 13; 43; 52; 66; 70; 64.
⭐ Cách nên dùng khi đi thi.Nên dùng Cách 1 (đặt tính theo cột) vì đúng chuẩn trình bày trong vở khi đề yêu cầu "đặt tính rồi tính".
Bài 4 · Tiết 1 · Bài 4★Trang 54— Bài toán có lời văn: trừ số có hai chữ số cho số có một chữ số
Bài 4 (trang 54). Viết số thích hợp vào ô trống. Một khu vườn có 68 cây, trong đó có 8 cây lấy gỗ, còn lại là cây ăn quả. Hỏi khu vườn có bao nhiêu cây ăn quả?
Kiến thức cần nhớ
Muốn tìm số cây ăn quả, lấy tổng số cây trừ đi số cây lấy gỗ.
Trình bày bài toán có lời văn theo khuôn Tóm tắt – Bài giải – Đáp số.
Bài 10 · Tiết 3 · Bài 2★★Trang 57— Trừ, cộng số có hai chữ số với số có một chữ số; so sánh kết quả với 50
Bài 2 (trang 57). a) Tô màu đỏ vào ô ghi phép tính có kết quả bằng 50, màu xanh vào ô ghi phép tính có kết quả lớn hơn 50, màu vàng vào ô ghi phép tính có kết quả bé hơn 50, biết các ô ghi: 58−7; 50+0; 56−4; 55−5; 48−5; 61−1; 38−1; 49−9. b) Khoanh vào chữ đặt trước câu trả lời đúng: Màu được tô ít nhất là: A. Màu đỏ B. Màu vàng C. Màu xanh.
Kiến thức cần nhớ
Muốn so sánh kết quả với 50, phải tính xong phép tính trước rồi mới so sánh.
Đếm số ô của từng màu để biết màu nào được tô ít nhất.
Bài 12 · Tiết 3 · Bài 4★Trang 58— Trừ số có hai chữ số cho số có một chữ số, không nhớ (trò chơi tính nhẩm)
Bài 4 (trang 58). Trò chơi. Cách chơi: gieo xúc xắc, lấy 69 trừ đi số chấm nhận được ở mặt trên xúc xắc. Tính kết quả, em sẽ bắt được con vật có số là kết quả đó. Trò chơi kết thúc khi bắt được 10 con vật.
Kiến thức cần nhớ
Xúc xắc có 6 mặt, mỗi mặt từ 1 đến 6 chấm.
Muốn tìm con vật cần bắt, lấy 69 trừ đi số chấm xuất hiện trên mặt xúc xắc.
