Trừ số có hai chữ số cho số có hai chữ số (không nhớ): trừ hàng đơn vị trước, trừ hàng chục sau.
🧠 Phân tích tư duy
Năm phép tính đều đã được đặt sẵn thẳng cột trong vở, chỉ cần trừ từ hàng đơn vị đến hàng chục cho từng phép. Bẫy là phép 37−20 và 90−50 có số trừ tròn chục, dễ trừ tắt sai hàng đơn vị nếu không cẩn thận.
1Cách 1. Tính theo cột đã đặt sẵn
Định hướng. Vở đã đặt sẵn từng cặp số thẳng cột, chỉ cần trừ từ hàng đơn vị đến hàng chục.
Bài 2 · Tiết 1 · Bài 2★Trang 59— Đặt tính rồi tính — trừ số có hai chữ số cho số có hai chữ số
Tiết 1 · Bài 2 (trang 59). Đặt tính rồi tính: 76−31; 85−43; 48−28; 93−60.
Kiến thức cần nhớ
Đặt tính: viết số bị trừ trên, số trừ dưới, hàng đơn vị thẳng hàng đơn vị, hàng chục thẳng hàng chục.
🧠 Phân tích tư duy
Đề yêu cầu đích danh phải đặt tính rồi mới tính, nên bốn phép đều phải viết thẳng cột trước khi trừ. Bẫy là phép 93−60 có số trừ tròn chục, dễ trừ tắt sai nếu không giữ đúng hàng đơn vị.
1Cách 1. Đặt tính rồi tính theo cột
Định hướng. Viết từng cặp số thẳng cột rồi trừ từ hàng đơn vị, đúng như đề yêu cầu.
76−3145 85−4342 48−2820 93−6033
Vậy76−31=45; 85−43=42; 48−28=20; 93−60=33.
2Cách 2. Tách chục – đơn vị rồi kiểm tra lại
Định hướng. Tách chục – đơn vị để nhẩm, dùng kiểm tra lại kết quả đã đặt tính ở Cách 1.
Nhận xét. Phép 48−28 có hai chữ số hàng đơn vị bằng nhau nên hàng đơn vị của kết quả là 0.
⭐ Cách nên dùng khi đi thi.Đề yêu cầu đích danh đặt tính nên phải trình bày đủ Cách 1; dùng Cách 2 để tự kiểm tra trước khi ghi vào vở.
Đáp số.76−31=45; 85−43=42; 48−28=20; 93−60=33.
Sai lầm thường gặp.Ở phép 93−60 trừ nhầm cả hàng đơn vị (lấy 3 trừ 0 rồi lại trừ thêm 6) — số trừ 60 có hàng đơn vị là 0 nên hàng đơn vị của 93 giữ nguyên là 3.
🚀 Mở rộng.Thử đặt tính 80−8 (số trừ chỉ có một chữ số) — cách đặt tính có gì khác so với bốn phép vừa làm?
Bài 3 · Tiết 1 · Bài 3★★Trang 60— So sánh kết quả nhiều phép trừ
Tiết 1 · Bài 3 (trang 60). Khoanh vào chữ đặt trước câu trả lời đúng. Bạn nào cầm bảng ghi phép tính có kết quả bé nhất: A. Nam 76−42, B. Mai 58−24, C. Việt 95−71, D. Rô-bốt 66−6?
Kiến thức cần nhớ
Muốn biết phép trừ nào có kết quả bé nhất, phải tính đủ từng kết quả rồi so sánh các số đã tính được.
Bài 4 · Tiết 1 · Bài 4★Trang 60— Toán có lời văn — trừ số có hai chữ số cho số có hai chữ số
Tiết 1 · Bài 4 (trang 60). Viết số thích hợp vào ô trống. Trên một toa tàu có 28 khách, tới nhà ga có 12 khách xuống. Hỏi lúc này còn bao nhiêu khách trên toa tàu?
Kiến thức cần nhớ
Bài toán "còn lại bao nhiêu" sau khi bớt đi một phần thì làm phép trừ: số ban đầu trừ đi số đã bớt.
Bài 7 · Tiết 2 · Bài 3★★Trang 62— Tìm chữ số còn thiếu trong phép trừ đặt tính theo cột
Tiết 2 · Bài 3 (trang 62). Viết số thích hợp vào ô trống (tìm chữ số còn thiếu trong bốn phép trừ đặt tính theo cột): 4?−15=34; ?5−43=52; 6?−44=?5; 88−??=31.
Kiến thức cần nhớ
Tìm chữ số còn thiếu trong phép trừ đặt tính: xét riêng từng hàng chục, hàng đơn vị.
Bài 8 · Tiết 2 · Bài 4★Trang 62— So sánh số có hai chữ số qua số đo chiều cao
Tiết 2 · Bài 4 (trang 62). Khoanh vào chữ cái trước câu trả lời đúng. Bạn nào cao nhất: A. Khỉ, B. Gấu, C. Rô-bốt? Biết bạn Gấu cao 95 cm, bạn Khỉ cao 62 cm, bạn Rô-bốt cao 70 cm.
Kiến thức cần nhớ
So sánh số có hai chữ số: so sánh hàng chục trước, hàng chục lớn hơn thì số đó lớn hơn.
Bài 10 · Tiết 3 · Bài 2★★Trang 63— So sánh kết quả nhiều phép tính cộng, trừ
Tiết 3 · Bài 2 (trang 63). Tô màu đỏ vào bông hoa ghi phép tính có kết quả lớn nhất, màu xanh vào bông hoa ghi phép tính có kết quả bé nhất: 63−3; 75−25; 20+30; 59−12.
Kiến thức cần nhớ
Muốn biết phép tính nào lớn nhất, bé nhất, phải tính đủ từng kết quả rồi so sánh các số đã tính được.
Bài 11 · Tiết 3 · Bài 3★★Trang 63— Toán có lời văn — tìm phần đã lấy đi khi biết tổng và phần còn lại
Tiết 3 · Bài 3 (trang 63). Viết phép tính thích hợp. Một đống gạch có 95 viên. Bác thợ xây đã lấy đi một số viên gạch để xây tường. Tính ra còn lại 45 viên. Hỏi bác thợ đó đã lấy đi bao nhiêu viên gạch để xây tường?
Kiến thức cần nhớ
Biết số ban đầu và số còn lại, muốn tìm phần đã lấy đi thì lấy số ban đầu trừ đi số còn lại.
Bài 12 · Tiết 3 · Bài 4★★Trang 64— Tính kết quả phép trừ rồi ghép với số cho trước, đếm số lượng theo nhóm
Tiết 3 · Bài 4 (trang 64). Nấm được cho vào giỏ khi kết quả phép tính ở nấm là số ghi trên giỏ đó. a) Nối mỗi cây nấm với giỏ thích hợp: mười cây nấm ghi các phép tính 46−23; 58−24; 68−45; 68−12; 95−61; 37−3; 66−10; 67−55; 75−30; 78−33; năm giỏ ghi các số 12; 23; 34; 45; 56. b) Đúng ghi Đ, sai ghi S: những giỏ có hai cây nấm là giỏ ghi số 23, 45, 56.
Kiến thức cần nhớ
Muốn ghép phép tính với một số cho trước, phải tính ra kết quả rồi so khớp với số đó.
Đếm số lượng phần tử của một nhóm: liệt kê đủ rồi đếm, không bỏ sót.