Chủ đề 7. Độ dài và đo độ dài

Bài 25. Dài hơn, ngắn hơn

SGK Toán 1 — Kết nối tri thức, tập 2 · 7 bài tập, mỗi câu ít nhất 2 cách giải.

Bài 1 · Hoạt động 1Trang 28So sánh trực tiếp hai vật để tìm vật dài hơn, vật ngắn hơn
Hoạt động 1 (trang 28). Vật nào dài hơn?
a) Ống keo dán màu xanh và ống keo dán màu vàng.
b) Cái thước màu xanh lá và cái thước màu cam.
c) Cái cọ vẽ màu đỏ và cái cọ vẽ màu vàng.
d) Bút chì màu xanh lá và bút chì màu hồng.
Vật nào dài hơn?a) Keo dán xanha) Keo dán vàngb) Thước xanh láb) Thước camc) Cọ đỏc) Cọ vàngd) Bút chì xanh lád) Bút chì hồng
Kiến thức cần nhớ
  • Muốn biết vật nào dài hơn, vật nào ngắn hơn, ta đặt hai vật sát cạnh nhau sao cho một đầu bằng nhau, rồi so đầu còn lại.
  • Vật có đầu còn lại vượt ra xa hơn là vật dài hơn; vật kia là vật ngắn hơn.
🧠 Phân tích tư duy
Mỗi câu cho hai vật cùng loại nhưng độ dài khác nhau — chỉ cần đặt hai vật cạnh nhau, so đầu bên trái thẳng hàng rồi nhìn đầu bên phải, vật nào có đầu bên phải vượt ra xa hơn thì vật đó dài hơn. Bẫy là cái thước b) và cây cọ c) trông gần bằng nhau nếu không đặt thẳng hàng cẩn thận.
1Cách 1. Đặt hai vật thẳng hàng một đầu rồi so đầu kia

Định hướng. Tưởng tượng đặt hai vật trong mỗi cặp sát nhau, thẳng hàng một đầu, rồi nhìn đầu còn lại: vật nào thừa ra là vật dài hơn.

a) Đặt hai ống keo dán thẳng hàng đáy: ống màu vàng thừa ra ở đầu nắp, ống vàng dài hơn
b) Đặt hai thước thẳng hàng một đầu: thước xanh lá thừa ra ở đầu kia, thước xanh lá dài hơn
c) Đặt hai cây cọ thẳng hàng đầu cán: cọ đỏ thừa ra ở đầu lông cọ, cọ đỏ dài hơn
d) Đặt hai bút chì thẳng hàng đầu gọt: bút chì xanh lá thừa ra ở đầu cuối, bút chì xanh lá dài hơn

Vậy a) keo dán vàng dài hơn; b) thước xanh lá dài hơn; c) cọ đỏ dài hơn; d) bút chì xanh lá dài hơn.

2Cách 2. Quan sát trực tiếp bằng mắt, ước lượng độ dài

Định hướng. Nhìn thẳng vào tranh, ước lượng vật nào choán nhiều chỗ theo chiều ngang hơn thì vật đó dài hơn, không cần dịch chuyển vật.

a) Ống keo vàng trông "béo và dài" hơn ống xanh: chọn ống vàng
b) Thước xanh lá kéo dài gần hết bề ngang khung tranh hơn thước cam: chọn thước xanh lá
c) Cọ đỏ trông thon dài hơn cọ vàng: chọn cọ đỏ
d) Bút chì xanh lá trông dài hơn bút chì hồng: chọn bút chì xanh lá

Vậy ước lượng bằng mắt cũng cho đúng kết quả như Cách 1: vàng, xanh lá, đỏ, xanh lá.

Nhận xét. Cách 1 (đặt thẳng hàng) chắc chắn hơn hẳn Cách 2 khi hai vật gần bằng nhau, như cặp thước ở câu b).

⭐ Cách nên dùng khi đi thi. Nên dùng Cách 1 (đặt thẳng hàng một đầu rồi so đầu kia): chắc chắn, không bị đánh lừa bởi cách vẽ hay góc nhìn trong tranh.
Đáp số. a) Keo dán màu vàng dài hơn. b) Thước màu xanh lá dài hơn. c) Cọ vẽ màu đỏ dài hơn. d) Bút chì màu xanh lá dài hơn.
Sai lầm thường gặp. Nhìn lướt qua rồi đoán bừa vật nào "to hơn" là dài hơn — có vật tuy dài nhưng thân mảnh, nếu không đặt thẳng hàng để so sánh thì dễ chọn nhầm.
🚀 Mở rộng. Nếu đặt cả 4 vật dài hơn của các câu a, b, c, d cạnh nhau, theo em vật nào trong đó dài nhất?
Bài 2 · Hoạt động 2Trang 28So sánh độ dài nhiều vật, tìm vật ngắn hơn một vật cho trước
Hoạt động 2 (trang 28). Con sâu A gồm nhiều đốt tròn nối liền nhau, đầu có hai râu. Con sâu nào ngắn hơn con sâu A? So sánh con sâu A với con sâu B và con sâu C (cả ba con sâu đều được vẽ với các đốt tròn xếp liền nhau thành một hàng, đầu ở bên trái).
So sánh độ dài ba con sâuCon sâu ACon sâu BCon sâu C
Kiến thức cần nhớ
  • Khi các vật đã đặt thẳng hàng một đầu, vật nào có đầu kia gần điểm xuất phát hơn thì vật đó ngắn hơn.
  • Đếm số đốt trên thân cũng là một cách so sánh độ dài các con sâu vì mỗi đốt dài bằng nhau.
🧠 Phân tích tư duy
Cả ba con sâu đều bắt đầu từ cùng một mép trái (thẳng hàng đầu), nên chỉ cần nhìn đuôi con sâu nào dừng lại gần đầu hơn thì con đó ngắn hơn. Bẫy là con sâu B trông có vẻ giống hệt con sâu A nếu nhìn lướt, nhưng thật ra B còn dài hơn cả A, không phải ngắn hơn.
1Cách 1. So đuôi vì các con sâu đã thẳng hàng đầu

Định hướng. Ba con sâu đều vẽ thẳng hàng ở đầu (bên trái), nên chỉ cần so vị trí đuôi (bên phải): đuôi con nào ở gần đầu nhất thì con đó ngắn nhất.

Đuôi con sâu A dừng ở một vị trí làm mốc
Đuôi con sâu B vượt xa hơn đuôi con sâu A: con sâu B dài hơn con sâu A
Đuôi con sâu C dừng lại gần đầu hơn đuôi con sâu A: con sâu C ngắn hơn con sâu A

Vậy con sâu C ngắn hơn con sâu A (con sâu B dài hơn con sâu A, không phải ngắn hơn).

2Cách 2. Đếm số đốt trên thân mỗi con sâu

Định hướng. Mỗi đốt tròn trên thân con sâu dài bằng nhau, nên con sâu nào có nhiều đốt hơn thì dài hơn, ít đốt hơn thì ngắn hơn.

Con sâu A có 9 đốt thân (chưa kể đầu)
Con sâu B có 10 đốt thân: nhiều đốt hơn A, nên B dài hơn A
Con sâu C có 8 đốt thân: ít đốt hơn A, nên C ngắn hơn A

Vậy đếm đốt cũng cho đúng kết quả như Cách 1: chỉ có con sâu C ngắn hơn con sâu A.

Nhận xét. Cách 2 (đếm đốt) giúp kiểm tra lại chắc chắn hơn Cách 1 khi mắt nhìn khó phân biệt B và A.

⭐ Cách nên dùng khi đi thi. Nên dùng Cách 1 khi hai con sâu chênh lệch rõ, và dùng Cách 2 (đếm đốt) để kiểm tra chắc chắn khi hai con sâu trông gần bằng nhau như A và B.
Đáp số. Con sâu C ngắn hơn con sâu A. (Con sâu B dài hơn con sâu A.)
Sai lầm thường gặp. Thấy con sâu B có hình dạng giống hệt con sâu A rồi vội kết luận B cũng ngắn hơn hoặc bằng A, phải đếm hoặc so đuôi cẩn thận mới thấy B thật ra dài hơn A một đốt.
🚀 Mở rộng. Nếu vẽ thêm con sâu D có 11 đốt thân, con sâu D có ngắn hơn con sâu A không?
Bài 3 · Hoạt động 3Trang 29So sánh dài hơn, ngắn hơn giữa nhiều cặp vật lấy từ một nhóm bốn vật
Hoạt động 3 (trang 29). So sánh dài hơn, ngắn hơn. Cho bốn chiếc chìa khóa A, B, C, D có hình dạng đầu khác nhau và độ dài khác nhau.
a) A và B
b) D và C
c) A và C
d) C và B
So sánh dài hơn, ngắn hơn: bốn chìa khóa A, B, C, DABCD
Kiến thức cần nhớ
  • Có thể so sánh nhiều vật cùng lúc bằng cách xếp thứ tự từ ngắn nhất đến dài nhất, sau đó suy ra kết quả so sánh cho bất kì hai vật nào trong nhóm.
🧠 Phân tích tư duy
Đề hỏi 4 cặp khác nhau nhưng cùng lấy từ 4 chiếc chìa khóa A, B, C, D. Cách chắc chắn nhất là so sánh độ dài của cả 4 chiếc một lần duy nhất rồi suy ra kết quả cho mọi cặp, thay vì so từng cặp riêng lẻ nhiều lần dễ nhầm lẫn.
1Cách 1. So sánh từng cặp riêng biệt

Định hướng. Với mỗi câu, nhìn trực tiếp hai chìa khóa được hỏi rồi so độ dài của riêng hai chiếc đó.

a) So A và B: B dài hơn A (A ngắn hơn B)
b) So D và C: D dài hơn C (C ngắn hơn D)
c) So A và C: C dài hơn A (A ngắn hơn C)
d) So C và B: B dài hơn C (C ngắn hơn B)

Vậy a) A ngắn hơn B; b) C ngắn hơn D; c) A ngắn hơn C; d) C ngắn hơn B.

2Cách 2. Xếp thứ tự cả bốn chìa khóa rồi suy ra từng cặp

Định hướng. So sánh một lần cả 4 chiếc chìa khóa theo thứ tự từ ngắn nhất đến dài nhất, sau đó chỉ cần nhìn vào thứ tự đó để trả lời mọi cặp mà không cần so lại từ đầu.

Xếp thứ tự từ ngắn đến dài: A (ngắn nhất) — C — D — B (dài nhất)
a) A đứng trước B trong thứ tự: A ngắn hơn B
b) C đứng trước D trong thứ tự: C ngắn hơn D
c) A đứng trước C trong thứ tự: A ngắn hơn C
d) C đứng trước B trong thứ tự: C ngắn hơn B

Vậy xếp thứ tự trước cũng cho đúng kết quả như Cách 1 cho cả 4 câu.

Nhận xét. Cách 2 nhanh hơn hẳn Cách 1 vì chỉ cần so sánh một lần duy nhất rồi dùng lại cho mọi câu hỏi.

⭐ Cách nên dùng khi đi thi. Nên dùng Cách 2: xếp thứ tự cả 4 chìa khóa một lần từ ngắn đến dài (A, C, D, B), sau đó trả lời ngay cả 4 câu mà không cần so lại từng cặp.
Đáp số. a) A ngắn hơn B. b) C ngắn hơn D. c) A ngắn hơn C. d) C ngắn hơn B. (Thứ tự từ ngắn đến dài: A, C, D, B.)
Sai lầm thường gặp. So từng cặp một cách độc lập, tới câu d) lại so nhầm C với B theo trí nhớ mơ hồ về câu a), phải nhìn lại hình mỗi lần hoặc xếp thứ tự chung để khỏi nhầm.
🚀 Mở rộng. Nếu có thêm chìa khóa E dài hơn cả B, thì E sẽ đứng ở vị trí nào trong thứ tự A, C, D, B?
Bài 4 · Hoạt động 4Trang 29So sánh độ dài ba vật để tìm vật dài nhất và vật ngắn nhất
Hoạt động 4 (trang 29). Con cá nào dài nhất? Con cá nào ngắn nhất?
a) Ba con cá A, B, C bơi cùng chiều, mỗi con một màu và độ dài khác nhau.
b) Ba con cá A, B, C khác (màu xanh lá, màu cam sọc, màu xanh dương đậm) cũng cần so sánh độ dài.
Con cá nào dài nhất, con cá nào ngắn nhất?a) Cá Aa) Cá Ba) Cá Cb) Cá Ab) Cá Bb) Cá C
Kiến thức cần nhớ
  • Vật dài nhất là vật dài hơn tất cả các vật còn lại.
  • Vật ngắn nhất là vật ngắn hơn tất cả các vật còn lại.
🧠 Phân tích tư duy
Với ba vật trở lên, không chỉ so dài hơn, ngắn hơn giữa hai vật mà phải tìm ra cả hai đầu của dãy: vật dài nhất (hơn cả hai vật kia) và vật ngắn nhất (kém cả hai vật kia). Bẫy là chỉ so được một cặp rồi vội kết luận thiếu vật thứ ba.
1Cách 1. So sánh lần lượt từng cặp trong ba con cá

Định hướng. So cặp thứ nhất, giữ lại con dài hơn; so tiếp con đó với con thứ ba còn lại để tìm ra con dài nhất; con bị thua cả hai lần so sánh là con ngắn nhất.

a) So A và B: B dài hơn A. So B và C: B vẫn dài hơn C. Vậy B dài nhất
So A và C: C dài hơn A. Vậy A ngắn nhất trong ba con
b) So A và B: B dài hơn A. So B và C: C dài hơn B. Vậy C dài nhất
So A và B đã biết B dài hơn A. Vậy A ngắn nhất trong ba con

Vậy a) cá B dài nhất, cá A ngắn nhất; b) cá C dài nhất, cá A ngắn nhất.

2Cách 2. Đặt cả ba con cá thẳng hàng đầu rồi nhìn một lượt

Định hướng. Tưởng tượng xếp cả ba con cá cùng thẳng hàng ở đầu (miệng cá), khi đó chỉ cần nhìn đuôi con nào vươn xa nhất và đuôi con nào dừng gần nhất là ra ngay đáp án, không cần so từng cặp.

a) Đuôi cá B vươn xa nhất trong ba con: cá B dài nhất
Đuôi cá A dừng gần miệng nhất: cá A ngắn nhất
b) Đuôi cá C vươn xa nhất trong ba con: cá C dài nhất
Đuôi cá A dừng gần miệng nhất: cá A ngắn nhất

Vậy nhìn một lượt cũng cho đúng kết quả như Cách 1: a) B dài nhất, A ngắn nhất; b) C dài nhất, A ngắn nhất.

Nhận xét. Cách 2 nhanh hơn Cách 1 vì chỉ cần nhìn một lượt thay vì so hai lần liên tiếp.

⭐ Cách nên dùng khi đi thi. Nên dùng Cách 2 (nhìn một lượt cả ba con cá đã thẳng hàng đầu): nhanh và ít bước hơn hẳn việc so từng cặp hai lần như Cách 1.
Đáp số. a) Cá B dài nhất, cá A ngắn nhất. b) Cá C dài nhất, cá A ngắn nhất.
Sai lầm thường gặp. Chỉ so sánh được một cặp (ví dụ A và B) rồi vội kết luận luôn, quên mất còn con cá C chưa được so sánh, có thể C mới thực sự là con dài nhất hoặc ngắn nhất.
🚀 Mở rộng. Nếu con cá B ở câu a) và con cá C ở câu b) đặt cạnh nhau, theo em con nào dài hơn?
Bài 5 · Cao hơn, thấp hơn · Hoạt động 1Trang 30So sánh trực tiếp chiều cao hai vật cùng đứng trên một mặt phẳng
Cao hơn, thấp hơn · Hoạt động 1 (trang 30). Con vật nào cao hơn?
a) Con khỉ và con sư tử, cả hai đứng trên cùng một bãi cỏ.
b) Con mèo và con chuột, cả hai đứng trên cùng một bãi cỏ.
c) Con đà điểu và con gà trống, cả hai đứng trên cùng một bãi cỏ.
d) Con cáo và con gấu, cả hai đứng trên cùng một bãi cỏ.
Con vật nào cao hơn?a) Khỉa) Sư tửb) Mèob) Chuộtc) Đà điểuc) Gà trốngd) Cáod) Gấu
Kiến thức cần nhớ
  • Khi hai vật cùng đứng trên một mặt phẳng (cùng gốc), vật nào có đỉnh cao hơn thì vật đó cao hơn, vật có đỉnh thấp hơn thì vật đó thấp hơn.
🧠 Phân tích tư duy
Khi hai con vật cùng đứng trên một bãi cỏ (cùng một mặt đất), chân của chúng đã ở cùng một mức. Vì vậy chỉ cần nhìn đỉnh đầu con nào ở vị trí cao hơn thì con đó cao hơn — giống hệt cách so sánh dài hơn, ngắn hơn nhưng đổi từ chiều ngang sang chiều thẳng đứng.
1Cách 1. So đỉnh đầu vì hai con vật đã cùng đứng trên một mặt đất

Định hướng. Bốn cặp con vật đều đứng chung một bãi cỏ (cùng gốc chân), nên chỉ cần so vị trí đỉnh đầu: đỉnh đầu con nào cao hơn thì con đó cao hơn.

a) Đỉnh đầu sư tử cao hơn đỉnh đầu khỉ: sư tử cao hơn
b) Đỉnh đầu mèo cao hơn đỉnh đầu chuột: mèo cao hơn
c) Đỉnh đầu đà điểu (cổ dài) cao hơn đỉnh đầu gà trống: đà điểu cao hơn
d) Đỉnh đầu gấu cao hơn đỉnh đầu cáo: gấu cao hơn

Vậy a) sư tử cao hơn; b) mèo cao hơn; c) đà điểu cao hơn; d) gấu cao hơn.

2Cách 2. Ước lượng bằng cách so với một vật mốc quen thuộc

Định hướng. Tưởng tượng cả hai con vật đứng cạnh một vật mốc quen thuộc (như hàng rào bãi cỏ), con nào vượt hẳn lên trên vật mốc nhiều hơn thì con đó cao hơn.

a) Sư tử to lớn, đầu vượt xa hàng cỏ hơn con khỉ nhỏ: sư tử cao hơn
b) Mèo đứng vươn cao hơn hẳn con chuột bé xíu: mèo cao hơn
c) Đà điểu có cổ vươn rất cao, cao hơn hẳn gà trống: đà điểu cao hơn
d) Gấu to lớn đứng cao hơn hẳn con cáo nhỏ: gấu cao hơn

Vậy ước lượng theo vật mốc cũng cho đúng kết quả như Cách 1 cho cả bốn câu.

Nhận xét. Cách 1 (so đỉnh đầu trực tiếp) chính xác hơn Cách 2 khi hai con vật có chiều cao gần bằng nhau.

⭐ Cách nên dùng khi đi thi. Nên dùng Cách 1 (so trực tiếp đỉnh đầu khi đã cùng đứng trên một mặt đất): nhanh, chính xác, không cần vật mốc trung gian.
Đáp số. a) Sư tử cao hơn khỉ. b) Mèo cao hơn chuột. c) Đà điểu cao hơn gà trống. d) Gấu cao hơn cáo.
Sai lầm thường gặp. So sánh chiều cao mà không để ý hai vật có đang cùng đứng trên một mặt đất hay không — nếu một con đứng trên gò đất cao hơn thì so đỉnh đầu sẽ bị sai, phải kiểm tra gốc chân trước.
🚀 Mở rộng. Nếu con chuột ở câu b) đứng lên một chồng sách để cao thêm, chuột có thể cao hơn mèo được không? Vì sao?
Bài 6 · Cao hơn, thấp hơn · Hoạt động 2Trang 30So sánh trực tiếp chiều cao hai vật để tìm vật thấp hơn
Cao hơn, thấp hơn · Hoạt động 2 (trang 30). Lọ hoa nào thấp hơn?
a) Lọ hoa màu vàng (có hoa văn lá) và lọ hoa màu đỏ nhỏ, cùng đứng trên một mặt bàn.
b) Lọ hoa màu xanh và lọ hoa màu vàng (có hoa văn lá), cùng đứng trên một mặt bàn.
c) Lọ hoa màu đỏ nhỏ và lọ hoa màu xanh, cùng đứng trên một mặt bàn.
Lọ hoa nào thấp hơn?a) Lọ vànga) Lọ đỏb) Lọ xanhb) Lọ vàngc) Lọ đỏc) Lọ xanh
Kiến thức cần nhớ
  • Muốn tìm vật thấp hơn trong hai vật cùng đứng trên một mặt phẳng, ta chọn vật có đỉnh ở vị trí thấp hơn.
🧠 Phân tích tư duy
Đây là dạng ngược lại của Hoạt động 1: thay vì tìm vật cao hơn, đề hỏi vật thấp hơn. Vẫn dùng đúng một cách làm là so đỉnh khi hai lọ cùng đặt trên một mặt bàn, chỉ khác là chọn lọ có đỉnh thấp hơn để trả lời.
1Cách 1. So đỉnh miệng lọ, chọn lọ có đỉnh thấp hơn

Định hướng. Ba cặp lọ hoa đều đặt chung một mặt bàn, nên so vị trí miệng lọ (đỉnh): lọ nào có miệng ở vị trí thấp hơn thì lọ đó thấp hơn.

a) Miệng lọ đỏ ở vị trí thấp hơn miệng lọ vàng: lọ đỏ thấp hơn
b) Miệng lọ xanh ở vị trí thấp hơn miệng lọ vàng: lọ xanh thấp hơn
c) Miệng lọ đỏ ở vị trí thấp hơn miệng lọ xanh: lọ đỏ thấp hơn

Vậy a) lọ đỏ thấp hơn; b) lọ xanh thấp hơn; c) lọ đỏ thấp hơn.

2Cách 2. So sánh ngược từ kết quả "cao hơn"

Định hướng. Tìm lọ nào cao hơn trước (dễ nhận ra lọ to, đầy đặn), lọ còn lại chính là lọ thấp hơn — vì trong một cặp, lọ không cao hơn thì chắc chắn là lọ thấp hơn.

a) Lọ vàng rõ ràng cao hơn (to, cổ vươn cao): vậy lọ đỏ còn lại là lọ thấp hơn
b) Lọ vàng cao hơn lọ xanh: vậy lọ xanh còn lại là lọ thấp hơn
c) Lọ xanh cao hơn lọ đỏ: vậy lọ đỏ còn lại là lọ thấp hơn

Vậy suy luận ngược cũng cho đúng kết quả như Cách 1: a) đỏ; b) xanh; c) đỏ.

Nhận xét. Cách 2 tiện khi một lọ nổi bật rõ là cao hơn, khỏi cần nhìn kỹ cả hai đỉnh cùng lúc.

⭐ Cách nên dùng khi đi thi. Nên dùng Cách 1 (so trực tiếp đỉnh hai lọ): luôn đúng trong mọi trường hợp, kể cả khi hai lọ gần bằng nhau mà Cách 2 khó nhận ra lọ nào "nổi bật cao hơn".
Đáp số. a) Lọ đỏ thấp hơn. b) Lọ xanh thấp hơn. c) Lọ đỏ thấp hơn.
Sai lầm thường gặp. Nhầm lẫn giữa "thấp hơn" và "nhỏ hơn" rồi chọn lọ có thân gầy hơn thay vì lọ thật sự có đỉnh ở vị trí thấp hơn — hai điều này không phải lúc nào cũng trùng nhau.
🚀 Mở rộng. Trong ba lọ vàng, đỏ, xanh ở cả ba câu, lọ nào là lọ thấp nhất trong tất cả?
Bài 7 · Cao hơn, thấp hơn · Hoạt động 3★★Trang 31So sánh chiều cao bốn vật để tìm vật cao nhất và vật thấp nhất
Cao hơn, thấp hơn · Hoạt động 3 (trang 31). Tìm cây cao nhất, cây thấp nhất trong mỗi hàng. Mỗi hàng có bốn cây A, B, C, D cùng mọc trên một mặt đất, hình dạng và độ cao khác nhau.
a) Hàng thứ nhất: cây A nhỏ nhất tán, cây B tán tròn vừa, cây C dạng lá chuối cao, cây D tán lớn màu cam.
b) Hàng thứ hai: cây A tán hoa hồng, cây B tán tròn xanh, cây C bụi thấp, cây D tán vàng hẹp.
c) Hàng thứ ba: cây A hình tháp cao (như cây thông), cây B tán cam tròn, cây C bụi vàng thấp, cây D tán xanh dương tròn.
d) Hàng thứ tư: cây A cây dừa cao có thân thẳng, cây B tán tròn xanh, cây C hình tháp xanh đậm, cây D bụi cam nhỏ.
e) Hàng thứ năm: cây A cây non thân mảnh (như cây ngô), cây B tán đỏ tròn, cây C tán xanh lớn, cây D bụi vàng nhỏ.
Tìm cây cao nhất, cây thấp nhất trong mỗi hànga)ABCDb)ABCDc)ABCDd)ABCDe)ABCD
Kiến thức cần nhớ
  • Cây cao nhất trong một hàng là cây cao hơn tất cả các cây còn lại trong hàng đó.
  • Cây thấp nhất trong một hàng là cây thấp hơn tất cả các cây còn lại trong hàng đó.
🧠 Phân tích tư duy
Mỗi hàng có tới bốn cây cùng đứng chung một mặt đất, nên phải so sánh đủ cả bốn cây chứ không chỉ hai cây. Cách chắc chắn nhất là nhìn lần lượt từng cây rồi giữ lại cây cao nhất tạm thời và cây thấp nhất tạm thời, cứ thế cập nhật đến khi so hết cả hàng.
1Cách 1. So sánh lần lượt, giữ lại cây cao nhất và cây thấp nhất tạm thời

Định hướng. Đi từ cây A sang cây D, mỗi lần so cây đang xét với "cây cao nhất tạm thời" và "cây thấp nhất tạm thời" đã tìm được trước đó, cập nhật lại nếu cây mới hơn.

a) So A, B, C, D: D cao nhất, A thấp nhất
b) So A, B, C, D: A cao nhất, C thấp nhất
c) So A, B, C, D: A cao nhất, C thấp nhất
d) So A, B, C, D: A cao nhất, D thấp nhất
e) So A, B, C, D: C cao nhất, D thấp nhất

Vậy a) D cao nhất, A thấp nhất; b) A cao nhất, C thấp nhất; c) A cao nhất, C thấp nhất; d) A cao nhất, D thấp nhất; e) C cao nhất, D thấp nhất.

2Cách 2. Nhìn một lượt cả hàng vì các cây cùng chung mặt đất

Định hướng. Vì bốn cây trong mỗi hàng đều mọc trên cùng một mặt đất (chung gốc), chỉ cần nhìn ngọn cây nào vươn lên cao nhất và ngọn cây nào thấp nhất trong một lượt quan sát, không cần so từng cặp.

a) Ngọn cây D (tán cam lớn) cao vượt hẳn cả hàng, ngọn cây A thấp nhất
b) Ngọn cây A (tán hoa hồng) cao nhất, ngọn cây C (bụi thấp) thấp nhất
c) Ngọn cây A (hình tháp) cao vượt hẳn, ngọn cây C (bụi vàng nhỏ) thấp nhất
d) Ngọn cây A (cây dừa) cao nhất, ngọn cây D (bụi cam nhỏ) thấp nhất
e) Ngọn cây C (tán xanh lớn) cao nhất, ngọn cây D (bụi vàng nhỏ) thấp nhất

Vậy nhìn một lượt cũng cho đúng kết quả như Cách 1 cho cả năm hàng.

Nhận xét. Cách 2 nhanh hơn hẳn khi một cây nổi bật rõ ràng cao nhất hoặc thấp nhất; Cách 1 chắc chắn hơn khi các cây trong hàng có độ cao gần bằng nhau.

⭐ Cách nên dùng khi đi thi. Nên dùng Cách 1 (so lần lượt, giữ lại cây cao nhất và thấp nhất tạm thời): không bao giờ bỏ sót cây nào, phù hợp khi hàng có tới bốn cây trở lên.
Đáp số. a) D cao nhất, A thấp nhất. b) A cao nhất, C thấp nhất. c) A cao nhất, C thấp nhất. d) A cao nhất, D thấp nhất. e) C cao nhất, D thấp nhất.
Sai lầm thường gặp. Chỉ so sánh hai cây đầu tiên (A và B) rồi kết luận luôn cây cao nhất, quên mất còn cây C và D chưa được so sánh — với bốn cây trở lên phải so đủ cả bốn, không được dừng giữa chừng.
🚀 Mở rộng. Nếu ghép cây cao nhất của cả năm hàng lại thành một hàng mới, theo em cây nào trong đó sẽ là cây cao nhất?