Bài 28. Luyện tập chung

Định hướng. Đặt hai đồ vật sao cho một đầu bằng nhau (đã vẽ sẵn trong tranh), rồi nhìn đầu còn lại: đồ vật nào thừa ra ngoài là đồ vật dài hơn.

Vậy a) bút chì dài hơn bút sáp; b) cục tẩy dài hơn kẹp giấy.

Định hướng. Nhìn lướt qua đoán đồ vật nào trông dài hơn, sau đó đặt chồng hai đồ vật lên nhau (cùng một đầu) để kiểm tra lại cho chắc chắn.

Vậy hai cách đều cho cùng kết quả: bút chì dài hơn bút sáp; cục tẩy dài hơn kẹp giấy.

Nhận xét. Cách 1 chắc chắn hơn vì nhìn trực tiếp trên tranh đã đặt sẵn cùng một đầu; Cách 2 luyện thêm kĩ năng ước lượng trước khi kiểm tra.

Định hướng. Cả bốn bạn cùng đứng thẳng trên một mặt đất nên chân các bạn ngang bằng nhau — chỉ cần nhìn đỉnh đầu, đỉnh đầu bạn nào ở vị trí cao nhất thì bạn đó cao nhất.

Vậy a) bạn Nam cao nhất; b) bạn Mi thấp nhất.

Định hướng. Lần lượt so sánh từng cặp hai bạn một, giữ lại bạn cao hơn (hoặc thấp hơn) để so tiếp với bạn kế tiếp, cho tới khi so hết cả bốn bạn.

Vậy hai cách đều cho cùng kết quả: bạn Nam cao nhất, bạn Mi thấp nhất.

Nhận xét. Cách 1 nhanh hơn khi các bạn cùng đứng một mặt đất; Cách 2 chắc chắn dùng được cả khi các bạn đứng ở vị trí không bằng nhau.

Định hướng. Nhìn thẳng vào tranh: con vật nào có đỉnh đầu cao hơn thì cao hơn; đồ vật nào có đầu thừa ra nhiều hơn khi đặt cạnh nhau thì dài hơn.

Vậy a) hươu cao cổ cao hơn ngựa (ngựa vằn); b) thước dài hơn bút chì.

Định hướng. Ước lượng xem vật lớn hơn cao hoặc dài gấp khoảng mấy lần vật nhỏ hơn để thấy rõ sự chênh lệch, giúp khẳng định chắc chắn hơn kết quả so sánh trực tiếp.

Vậy hai cách đều cho cùng kết quả: hươu cao cổ cao hơn ngựa; thước dài hơn bút chì.

Nhận xét. Cách 1 đơn giản và đủ dùng cho hầu hết trường hợp; Cách 2 giúp thấy rõ mức chênh lệch nhiều hay ít.

Định hướng. Với mỗi đồ vật, đặt vạch số 0 của thước sát một đầu, đọc số ở vạch trùng với đầu còn lại — làm lần lượt cho cả bốn đồ vật.

Vậy bút chì dài 8 cm, bút sáp dài 6 cm, đồng hồ dài 12 cm, điện thoại dài 10 cm.

Định hướng. Thay vì đọc thẳng số ở vạch cuối, đếm từng đoạn nhỏ 1 cm từ vạch 0 cho tới hết chiều dài đồ vật, mỗi đoạn đếm thêm 1.

Vậy hai cách đều cho cùng kết quả: bút chì 8 cm, bút sáp 6 cm, đồng hồ 12 cm, điện thoại 10 cm.

Nhận xét. Cách 1 nhanh vì đọc thẳng số ở vạch cuối; Cách 2 chậm hơn nhưng giúp hiểu rõ ý nghĩa của số đo (đếm được bao nhiêu đoạn 1 cm).

Định hướng. Lấy độ dài túi bút (15 cm) làm mốc, so sánh lần lượt độ dài từng đồ vật với mốc đó: bé hơn 15 cm thì cho vào được, lớn hơn 15 cm thì không cho vào được.

Vậy bút chì và cục tẩy cho được vào túi bút; thước kẻ không cho được vào túi bút.

Định hướng. Xếp bốn số đo theo thứ tự từ bé đến lớn, tìm vị trí của mốc 15 cm trong dãy đó — những số đứng trước mốc thì vừa, số đứng sau mốc thì không vừa.

Vậy hai cách đều cho cùng kết quả: bút chì (9 cm) và cục tẩy (3 cm) cho vào được túi bút; thước kẻ (20 cm) không cho vào được.

Nhận xét. Cách 1 so từng đồ vật một, dễ làm với ít đồ vật; Cách 2 xếp thứ tự cả dãy, tiện khi có nhiều đồ vật cần so cùng lúc.

Định hướng. Nhìn ba bục, so chiều cao để tìm bục cao nhất và bục thấp nhất, sau đó dùng hai câu mô tả của đề để gán đúng thứ hạng cho bạn đang đứng ở mỗi bục.

Vậy Thỏ về đích thứ nhất, Cáo về đích thứ hai, Sóc về đích thứ ba.

Định hướng. Mỗi bục trong tranh đã có sẵn một số (1, 2, 3); chỉ cần đọc đúng bạn nào đang đứng ở bục mang số nào là ra ngay thứ hạng của bạn đó, không cần so chiều cao.

Vậy hai cách đều cho cùng kết quả: Thỏ về đích thứ nhất, Cáo về đích thứ hai, Sóc về đích thứ ba.

Nhận xét. Cách 2 nhanh hơn vì đọc thẳng số có sẵn; Cách 1 chắc chắn hơn vì dựa đúng vào định nghĩa "bục cao nhất là hạng nhất" của đề bài, dùng được cả khi bục không đánh số.

Định hướng. Đếm số cây nằm giữa vị trí của cáo và vị trí của thỏ; đếm tiếp số cây nằm giữa vị trí của cáo và vị trí của sóc; so hai số đếm được.

Vậy cáo đứng gần thỏ hơn (vì cách thỏ ít cây hơn cách sóc).

Định hướng. Coi mỗi lần di chuyển từ một cây sang cây liền kề là một bước; đếm số bước đi từ chỗ cáo tới chỗ thỏ và từ chỗ cáo tới chỗ sóc rồi so sánh.

Vậy hai cách đều cho cùng kết quả: cáo đứng gần thỏ hơn.

Nhận xét. Cách 1 đếm số cây đứng giữa (ít hơn cách 2 đúng 1 đơn vị vì không tính cây xuất phát); Cách 2 đếm số bước di chuyển. Cả hai đều cho cùng kết luận vì cùng tỉ lệ so sánh.

Định hướng. Đường qua nhà cây có hai đoạn nối tiếp (A tới nhà cây, rồi nhà cây tới hạt dẻ) nên cộng số bước hai đoạn lại để ra tổng số bước cả đường, sau đó so với số bước của đường đi thẳng.

Vậy bạn Sóc đi theo đường thẳng (8 bước) thì ngắn hơn đường qua nhà cây (10 bước).

Định hướng. Không cần cộng số, chỉ cần nhận ra đường đi thẳng nối trực tiếp hai điểm A và hạt dẻ, còn đường qua nhà cây phải vòng qua một điểm thứ ba nên chắc chắn dài hơn; sau đó lấy số bước để kiểm tra lại cho chắc.

Vậy hai cách đều cho cùng kết quả: đường đi thẳng (8 bước) ngắn hơn đường qua nhà cây (10 bước).

Nhận xét. Cách 1 chắc chắn vì có số liệu cụ thể; Cách 2 giúp đoán nhanh trước rồi mới cần kiểm tra bằng số.

Định hướng. Đặt vạch 0 sát một đầu mỗi bút chì, đọc số đo ở đầu kia cho cả năm bút, sau đó sắp xếp năm số đo theo thứ tự từ bé đến lớn để tìm số lớn nhất và số bé nhất.

Vậy a) A dài 7 cm, B dài 8 cm, C dài 3 cm, D dài 5 cm, E dài 9 cm; b) bút C ngắn nhất, bút E dài nhất.

Định hướng. Nhìn năm bút chì để loại ngay những bút rõ ràng không phải dài nhất hoặc ngắn nhất, chỉ giữ lại hai bút trông dài nhất và hai bút trông ngắn nhất, rồi đo chính xác để chốt đáp số.

Vậy hai cách đều cho cùng kết quả: bút C (3 cm) ngắn nhất, bút E (9 cm) dài nhất.

Nhận xét. Cách 1 chắc chắn vì đo đủ cả năm bút; Cách 2 nhanh hơn vì chỉ cần đo lại vài bút nghi ngờ nhất, nhưng phải ước lượng bằng mắt cẩn thận để không loại nhầm.