Bài 1 · Hoạt động 1★Trang 16— Làm tròn một số có bốn chữ số đến hàng chục và đến hàng trăm
Hoạt động 1 (trang 16). Làm tròn các số 2 864, 3 058 và 4 315 đến hàng chục, hàng trăm.
Kiến thức cần nhớ
- Khi làm tròn số đến hàng chục, ta so sánh chữ số hàng đơn vị với 5. Nếu chữ số hàng đơn vị bé hơn 5 thì làm tròn xuống, còn lại thì làm tròn lên.
- Khi làm tròn số đến hàng trăm, ta so sánh chữ số hàng chục với 5. Nếu chữ số hàng chục bé hơn 5 thì làm tròn xuống, còn lại thì làm tròn lên.
🧠 Phân tích tư duy
Đề yêu cầu làm tròn mỗi số đến CẢ hai hàng khác nhau, nên phải đọc kĩ đề bài đang hỏi đến hàng nào trước khi so sánh. Làm tròn đến hàng chục thì nhìn chữ số hàng đơn vị so với 5; làm tròn đến hàng trăm thì nhìn chữ số hàng chục so với 5 — bẫy dễ nhầm là lấy sai chữ số để so sánh.
1Cách 1. Áp dụng quy tắc so sánh chữ số với 5
Định hướng. Với mỗi số, xác định đúng chữ số cần so sánh (hàng đơn vị khi làm tròn đến hàng chục; hàng chục khi làm tròn đến hàng trăm) rồi áp dụng quy tắc so với 5.
2 864: chữ số hàng đơn vị là 4, mà nên làm tròn xuống: (hàng chục). Chữ số hàng chục là 6, mà nên làm tròn lên: (hàng trăm).
3 058: chữ số hàng đơn vị là 8, mà nên làm tròn lên: (hàng chục). Chữ số hàng chục là 5, mà nên làm tròn lên: (hàng trăm).
4 315: chữ số hàng đơn vị là 5, mà nên làm tròn lên: (hàng chục). Chữ số hàng chục là 1, mà nên làm tròn xuống: (hàng trăm).
3 058: chữ số hàng đơn vị là 8, mà nên làm tròn lên: (hàng chục). Chữ số hàng chục là 5, mà nên làm tròn lên: (hàng trăm).
4 315: chữ số hàng đơn vị là 5, mà nên làm tròn lên: (hàng chục). Chữ số hàng chục là 1, mà nên làm tròn xuống: (hàng trăm).
Vậy làm tròn đến hàng chục: ; ; . Làm tròn đến hàng trăm: ; ; .
2Cách 2. Trực quan trên tia số (xét khoảng cách tới hai số tròn liền kề)
Định hướng. Đặt số cần làm tròn giữa hai số tròn chục (hoặc tròn trăm) liền kề trên tia số, rồi xem số đó gần số tròn nào hơn thì làm tròn về số đó.
Làm tròn đến hàng chục: nằm giữa và , cách đúng 4 đơn vị nên gần hơn. nằm giữa và , cách đúng 2 đơn vị nên gần hơn. nằm giữa và , cách đều 5 đơn vị nên quy ước làm tròn lên .
Làm tròn đến hàng trăm: nằm giữa và , gần hơn (cách 36 đơn vị so với 64 đơn vị). nằm giữa và , cách đều 50 đơn vị nên quy ước làm tròn lên . nằm giữa và , gần hơn (cách 15 đơn vị so với 85 đơn vị).
Làm tròn đến hàng trăm: nằm giữa và , gần hơn (cách 36 đơn vị so với 64 đơn vị). nằm giữa và , cách đều 50 đơn vị nên quy ước làm tròn lên . nằm giữa và , gần hơn (cách 15 đơn vị so với 85 đơn vị).
Vậy kết quả trùng khớp với Cách 1: ; ; .
⭐ Cách nên dùng khi đi thi. Đi thi nên dùng Cách 1 vì chỉ cần nhìn đúng một chữ số rồi so với 5, làm rất nhanh và ít nhầm hơn việc hình dung tia số.
Đáp số. Hàng chục: ; ; . Hàng trăm: ; ; .
Sai lầm thường gặp. Nhầm chữ số cần so sánh: khi làm tròn đến hàng trăm lại lấy nhầm chữ số hàng đơn vị để so với 5 (ví dụ lấy chữ số 8 của 3 058 thay vì chữ số 5), dẫn tới làm tròn sai hàng.
🚀 Mở rộng. Thử làm tròn thêm các số 5 495 và 7 650 đến hàng chục, hàng trăm để luyện phản xạ với trường hợp chữ số so sánh đúng bằng 5.
