Bài 2. Tia số. Số liền trước, số liền sau

Định hướng. Xuất phát từ số 3 đã cho, đếm thêm liên tiếp 1 đơn vị để lấp các ô trống, đối chiếu với số 8 đã cho sẵn ngay sau đó.

Vậy a) các ô còn thiếu lần lượt là $4;5;6;7;9$; b) các số lớn hơn $3$ và bé hơn $10$ là $4;5;6;7;8;9$.

Định hướng. Xuất phát từ số $10$ đã cho, đếm lùi 1 đơn vị để tìm ô trống đứng ngay trước nó, rồi kiểm tra lại các ô còn lại bằng cách đếm lùi từ số $8$.

Vậy đếm lùi cũng cho cùng kết quả với Cách 1: các ô còn thiếu là $4;5;6;7;9$; các số thoả câu b) là $4;5;6;7;8;9$.

Định hướng. Trên tia số bắt đầu từ 0 và các vạch cách đều nhau, số ghi tại một vạch luôn bằng đúng số thứ tự của vạch đó (vạch thứ năm ghi số $5$, vạch thứ chín ghi số $9$,…) nên có thể điền trực tiếp từng ô mà không cần đếm nối tiếp từ số liền kề.

Vậy ba cách đều cho cùng một kết quả: các ô còn thiếu là $4;5;6;7;9$; các số thoả câu b) là $4;5;6;7;8;9$.

Định hướng. Tính kết quả của bốn phép cộng ghi trên bóng bay, sau đó tìm đúng vạch mang giá trị đó trên tia số.

Vậy 10+1 nối với 11, 10+2 nối với 12, 10+4 nối với 14, 10+7 nối với 17.

Định hướng. Không cần tính bằng phép cộng, chỉ cần đứng tại vạch số 10 trên tia số rồi đếm thêm đúng số bước ghi sau dấu cộng.

Vậy đếm thêm bước trên tia số cũng cho đúng kết quả như Cách 1: $11,12,14,17$.

Định hướng. Số $10$ gồm 1 chục 0 đơn vị; cộng thêm $n$ đơn vị thì được 1 chục $n$ đơn vị, tức là số có dạng "1$n$".

Vậy tách theo hàng chục — đơn vị vẫn khớp với hai cách trên: $11,12,14,17$.

Định hướng. Với mỗi phát biểu, tự tính số liền trước hoặc số liền sau theo đúng quy tắc, sau đó so sánh với số mà đề bài đã nêu.

Vậy a) Đúng; Đúng; Sai; Đúng. b) số cần điền là $4$.

Định hướng. Hình dung tia số bắt đầu từ 0, xác định vạch liền trước (bên trái) và vạch liền sau (bên phải) của từng số rồi đối chiếu với phát biểu của đề.

Vậy kết quả trên tia số khớp hoàn toàn với Cách 1: Đúng; Đúng; Sai; Đúng; và số cần điền ở câu b) là $4$.

Định hướng. Giả sử mỗi phát biểu là đúng, rồi kiểm tra xem hai số trong phát biểu có thật sự hơn kém nhau đúng 1 đơn vị và đúng chiều (số liền trước phải bé hơn) hay không.

Vậy thử ngược từng phát biểu vẫn cho cùng kết quả: Đúng; Đúng; Sai; Đúng; số cần điền là $4$.

Định hướng. Nhìn tia số, đếm lần lượt các vạch nằm giữa $36$ và $41$; với câu b), quét toàn bộ tia số tìm những số bắt đầu bằng chữ số $3$.

Vậy a) các số cần tìm là $37;38;39;40$. b) các số cần tìm là $30;31;32;33;34;35;36;37;38;39$.

Định hướng. Xuất phát từ số $36$, tìm số liền sau rồi cộng dồn tiếp cho tới khi gần chạm mốc $41$ (không lấy $41$); với câu b), xuất phát từ $30$ rồi cộng dồn tới $39$.

Vậy cộng dồn từng đơn vị cũng cho đúng kết quả như Cách 1: $37,38,39,40$ và $30$ đến $39$.

Định hướng. Với câu b), số có hàng chục bằng $3$ luôn có dạng "$30$ cộng với một chữ số đơn vị chạy từ $0$ đến $9$", nên liệt kê được ngay mà không cần dò từng vạch trên hình.

Vậy xét theo hàng chục vẫn khớp với hai cách trên: $37;38;39;40$ và $30$ đến $39$.

Định hướng. Lần lượt chọn $5$ rồi chọn $2$ làm chữ số hàng chục (vì cả hai đều khác $0$), với mỗi lựa chọn ghép thêm từng chữ số còn lại làm hàng đơn vị.

Vậy lập được 4 số: $50,52,20,25$.

Định hướng. Liệt kê tất cả các cách sắp xếp 2 trong 3 thẻ theo thứ tự (chục, đơn vị), sau đó loại bỏ những cặp có chữ số hàng chục là $0$.

Vậy sau khi loại bỏ, kết quả trùng khớp với Cách 1: $50,52,20,25$.

Định hướng. Đếm số cách chọn chữ số hàng chục, rồi đếm số cách chọn chữ số hàng đơn vị ứng với mỗi lựa chọn hàng chục, cuối cùng nhân hai kết quả lại để biết tổng số các số lập được.

Vậy đếm theo hai bước cũng cho đúng 4 số như hai cách trên: $50,52,20,25$.

Định hướng. Áp dụng đúng quy tắc số liền trước (trừ 1), số liền sau (cộng 1) cho từng câu hỏi.

Vậy a) toa $51$ và toa $50$; b) toa $48$ và toa $53$; c) toa $50$; và toa $51$, toa $52$.

Định hướng. Nhìn trực tiếp trên hình, đếm sang toa bên phải để tìm toa liền sau, đếm sang toa bên trái để tìm toa liền trước, và đếm các toa nằm giữa hai toa đã cho.

Vậy đếm trên hình cho đúng kết quả như Cách 1: toa $51$, toa $50$, toa $48$, toa $53$, toa $50$, toa $51$ và toa $52$.

Định hướng. Viết cả sáu số của đoàn tàu theo thứ tự tăng dần trên giấy nháp, sau đó đọc trực tiếp số đứng ngay trước, ngay sau, hoặc ở giữa mỗi cặp số theo yêu cầu.

Vậy đọc trên dãy số vẫn khớp hoàn toàn với hai cách trên.

Định hướng. Với mỗi số đã cho, trừ đi $1$ để được số liền trước, cộng thêm $1$ để được số liền sau.

Vậy bảng được hoàn thành: $47-48-49$; $50-51-52$; $53-54-55$.

Định hướng. Nhận xét dòng mẫu $44-45-46$: số liền trước luôn nhỏ hơn số đã cho đúng $1$, số liền sau luôn lớn hơn đúng $1$; áp dụng đúng khuôn ấy cho ba dòng còn lại, làm riêng từng dòng để không nhầm lẫn.

Vậy áp dụng đúng khuôn mẫu cho ra kết quả trùng khớp với Cách 1.

Định hướng. Từ số đã cho của từng dòng, lùi lại đúng $1$ bước trên dãy số tự nhiên để được số liền trước, tiến lên đúng $1$ bước để được số liền sau.

Vậy đếm tiến — đếm lùi vẫn cho đúng bảng như hai cách trên: $47-48-49$; $50-51-52$; $53-54-55$.

Định hướng. Đếm xem C, D là chữ thứ mấy trong dãy A, B, C, D, E, sau đó tìm số đứng ở đúng thứ tự ấy trong dãy làn chạy $4,5,6,7,8$.

Vậy thỏ C chạy ở làn số $6$, thỏ D chạy ở làn số $7$.

Định hướng. Ghép lần lượt mỗi chú thỏ với một làn chạy theo đúng thứ tự xuất hiện của cả hai dãy, rồi đọc thẳng kết quả cần tìm.

Vậy đọc thẳng từ bảng ghép: thỏ C chạy ở làn số $6$, thỏ D chạy ở làn số $7$ — khớp với Cách 1.

Định hướng. Biết thỏ B chạy ở làn $5$ (suy từ cách ghép thứ tự), rồi dùng số liền sau liên tiếp để suy ra làn của thỏ C, sau đó của thỏ D.

Vậy dùng số liền sau liên tiếp vẫn cho đúng kết quả: thỏ C ở làn $6$, thỏ D ở làn $7$.