Bài 1 · Tiết 1 - Bài 1★Trang 13— Tìm tổng khi biết hai số hạng cho trong bảng
Tiết 1 - Bài 1 (trang 13). Số? Tìm tổng, biết:
Số hạng
32
40
25
80
Số hạng
4
30
61
7
Tổng
36
?
?
?
Kiến thức cần nhớ
Tổng của hai số hạng bằng số hạng thứ nhất cộng số hạng thứ hai.
Muốn tính tổng hai số có hai chữ số, có thể đặt tính rồi cộng lần lượt từ hàng đơn vị sang hàng chục.
🧠 Phân tích tư duy
Bảng cho sẵn bốn cặp số hạng đứng ở hai hàng trên, hàng dưới cùng là tổng cần tìm — cột đầu tiên (32 và 4, tổng 36) là mẫu đã làm sẵn để soi cách làm ba cột còn lại. Bẫy của bài: cột thứ hai có số hạng 40 và 30 đều là số tròn chục, học sinh dễ cộng nhầm thành 60 nếu quên đếm đủ hai chữ số 0.
1Cách 1. Đặt tính rồi tính (theo cột dọc)
Định hướng. Đặt hai số hạng thẳng cột theo hàng chục, hàng đơn vị rồi cộng lần lượt để tìm tổng còn thiếu.
40+3070
25+6186
80+787
Vậy tổng của ba cột còn lại lần lượt là 70; 86; 87.
2Cách 2. Tách số hạng thứ hai thành chục và đơn vị rồi cộng dần
Định hướng. Tách số hạng thứ hai thành chục và đơn vị rồi cộng dần vào số hạng thứ nhất, tính nhẩm không cần đặt tính.
40+30=70 (cộng thẳng hàng chục vì cả hai đều là số tròn chục: 4 chục +3 chục =7 chục). 25+61=25+60+1=85+1=86. 80+7=87 (cộng thẳng vào hàng đơn vị vì 80 là số tròn chục).
Vậy tổng ba cột còn lại vẫn là 70; 86; 87, khớp với Cách 1.
⭐ Cách nên dùng khi đi thi.Làm bài nên dùng Cách 1 (đặt tính rồi tính) vì các số đều có hai chữ số, đặt tính giúp cộng chính xác từng hàng; Cách 2 hữu ích để tính nhẩm nhanh khi số hạng thứ hai là số tròn chục.
Đáp số.40+30=70; 25+61=86; 80+7=87 (cột 32+4=36 là mẫu).
Sai lầm thường gặp.Sai hay gặp: cộng 40 và 30 nhầm thành 60 do chỉ cộng chữ số hàng chục 4+3=7 rồi quên viết đủ hai chữ số 0, hoặc quên nhớ khi cộng 25+61.
🚀 Mở rộng.Nếu đổi số hạng thứ hai của cột 4 thành 17 (tổng 80+17), phép cộng có nhớ vẫn tính theo đúng cách đặt tính rồi tính như trên.
Bài 2 · Tiết 1 - Bài 2★Trang 13— Tính tổng hai số rồi nối với kết quả đúng
Tiết 1 - Bài 2 (trang 13). Tính tổng rồi nối với kết quả tương ứng (theo mẫu). Bốn chú thỏ ghi: "Tổng của 40 và 30", "Tổng của 46 và 13", "Tổng của 24 và 11", "Tổng của 50 và 37"; bốn củ cà rốt ghi các số 59, 70, 87, 35 (xếp không theo đúng thứ tự).
Kiến thức cần nhớ
Tính tổng hai số rồi so sánh với các kết quả đã cho để nối đúng.
Có thể tính nhẩm bằng cách tách số tròn chục hoặc đặt tính rồi cộng.
🧠 Phân tích tư duy
Bốn chú thỏ ghi bốn phép cộng khác nhau, bốn củ cà rốt ghi sẵn bốn kết quả nhưng xếp lộn xộn không theo đúng thứ tự — phải tính xong mới biết nối với củ nào. Bẫy của bài: hai kết quả 59 và 87 khá gần nhau về hình thức (đều có các chữ số 5, 7, 8, 9 xen kẽ), dễ nối nhầm nếu tính ẩu.
1Cách 1. Đặt tính rồi tính từng phép cộng
Định hướng. Đặt tính theo cột dọc cho cả bốn phép cộng để tính chắc chắn từng tổng.
40+307046+135924+113550+3787
Vậy nối thỏ (40 và 30) với cà rốt 70; thỏ (46 và 13) với cà rốt 59; thỏ (24 và 11) với cà rốt 35; thỏ (50 và 37) với cà rốt 87.
2Cách 2. Tính nhẩm bằng cách tách số tròn chục
Định hướng. Với phép cộng có một số hạng tròn chục, cộng thẳng vào hàng đơn vị hoặc hàng chục để tính nhẩm nhanh, không cần đặt tính.
40+30=70 (hai số tròn chục, cộng thẳng hàng chục). 46+13=46+10+3=56+3=59. 24+11=24+10+1=34+1=35. 50+37=50+30+7=80+7=87.
Vậy kết quả nối vẫn giống Cách 1: 70; 59; 35; 87.
⭐ Cách nên dùng khi đi thi.Làm bài nên dùng Cách 2 (tính nhẩm) vì ba trong bốn phép cộng có một số hạng là số tròn chục, tính nhẩm nhanh hơn đặt tính.
Đáp số.40+30=70; 46+13=59; 24+11=35; 50+37=87.
Sai lầm thường gặp.Sai hay gặp: nối nhầm cà rốt 59 (của 46+13) với cà rốt 87 (của 50+37) vì không tính lại mà chỉ nhìn ước lượng độ lớn của số.
🚀 Mở rộng.Nếu thêm một chú thỏ ghi "Tổng của 45 và 45", kết quả 90 vẫn tìm được bằng đúng hai cách tính ở trên.
Bài 3 · Tiết 1 - Bài 3★Trang 13— Tìm hai số hạng có tổng cho trước rồi lập phép cộng
Tiết 1 - Bài 3 (trang 13). Viết tiếp vào chỗ chấm (theo mẫu). Từ các số hạng và tổng, lập được các phép cộng thích hợp là: 33+20=53 (mẫu); ……………………………………… Hai nhóm vỏ sò ghi số hạng: nhóm 1 gồm 22, 33, 51; nhóm 2 gồm 20, 14, 16. Ba con sao biển ghi tổng: 53, 65, 38.
Kiến thức cần nhớ
Muốn lập phép cộng đúng, thử cộng lần lượt từng cặp số hạng rồi so sánh với các tổng đã cho.
Mỗi số hạng và mỗi tổng chỉ được dùng đúng một lần trong ba phép cộng lập được.
Bài 7 · Tiết 2 - Bài 3★Trang 14— Tính hiệu rồi nối với kết quả tương ứng
Tiết 2 - Bài 3 (trang 14). Nối (theo mẫu). Bốn khung ghi: "Số bị trừ: 60, số trừ: 40"; "Số bị trừ: 73, số trừ: 21"; "Số bị trừ: 47, số trừ: 37"; "Số bị trừ: 58, số trừ: 16". Bốn hình bầu dục ghi: "Hiệu là 10", "Hiệu là 20", "Hiệu là 42", "Hiệu là 52" (xếp không theo đúng thứ tự).
Kiến thức cần nhớ
Hiệu bằng số bị trừ trừ đi số trừ.
Tính xong mới nối, không nối theo cảm tính hoặc theo vị trí gần nhau.
Bài 8 · Tiết 2 - Bài 4★Trang 15— Toán có lời văn: tìm số còn lại sau khi bớt đi một số con
Tiết 2 - Bài 4 (trang 15). Viết số thích hợp vào chỗ chấm. Có 16 con chim đậu trên cành, sau đó có 5 con bay đi. Hỏi trên cành còn lại bao nhiêu con chim?
Kiến thức cần nhớ
Bài toán có lời văn dạng "bớt đi": số còn lại bằng số ban đầu trừ đi số đã bớt.
Đặt tính rồi trừ theo cột để không nhầm hàng chục, hàng đơn vị.
Bài 9 · Tiết 3 - Bài 1★Trang 16— Phân tích số thành chục và đơn vị; tính tổng rồi nối với số cho trước
Tiết 3 - Bài 1 (trang 16). a) Viết số thích hợp vào chỗ chấm (theo mẫu): 45=40+5 (mẫu); 76=……+6; 81=……+……; ……=50+3. b) Nối (theo mẫu): mỗi chú ong ghi sẵn một số (42, 63, 51, 47, 35) cần nối với cánh hoa ghi phép cộng có kết quả đúng bằng số đó; năm cánh hoa ghi: 40+2; 60+3; 50+1; 40+7; 30+5.
Kiến thức cần nhớ
Một số có hai chữ số luôn viết được thành tổng của số chục nhân 10 cộng với số đơn vị.
Tính tổng từng phép cộng rồi so sánh với các số đã cho để nối đúng.
Bài 10 · Tiết 3 - Bài 2★★Trang 16— Đếm số hình theo từng loại, tính tổng, tính hiệu và so sánh
Tiết 3 - Bài 2 (trang 16). a) Quan sát ba dây ở trên rồi tô màu đỏ vào các hình tròn, màu vàng vào các hình vuông, màu xanh vào các hình tam giác. b) Viết số thích hợp vào chỗ chấm: Tổng số các hình có ở dây 2 và dây 3 là: …… + …… = …… (hình). Hiệu số các hình màu đỏ và các hình màu xanh ở cả ba dây là: …… − …… = …… (hình). c) Khoanh vào chữ đặt trước câu trả lời đúng: Trong cả ba dây, hình nào có ít nhất? A. Hình tròn B. Hình vuông C. Hình tam giác
Kiến thức cần nhớ
Đếm đúng từng loại hình theo màu quy định trước khi tính toán.
Đọc kỹ phạm vi đếm của từng câu hỏi: có câu chỉ tính hai dây, có câu tính cả ba dây.
Bài 11 · Tiết 3 - Bài 3★Trang 17— So sánh, sắp xếp các số theo thứ tự và tính hiệu số lớn nhất — số bé nhất
Tiết 3 - Bài 3 (trang 17). Trên mỗi toa tàu ghi một số. a) Đổi chỗ hai toa của đoàn tàu B để được các số xếp theo thứ tự từ bé đến lớn bằng cách vẽ mũi tên (theo mẫu). b) Tính hiệu của số lớn nhất ở đoàn tàu A và số bé nhất ở đoàn tàu B. Đoàn tàu A ghi các số: 80, 50, 30, 90. Đoàn tàu B ghi các số: 67, 45, 56, 30.
Kiến thức cần nhớ
So sánh các số có hai chữ số bằng cách so hàng chục trước, hàng chục bằng nhau thì so hàng đơn vị.
Muốn sắp xếp theo thứ tự từ bé đến lớn, đổi chỗ số lớn đứng trước số bé cho đến khi dãy số tăng dần.
Bài 12 · Tiết 3 - Bài 4★Trang 17— Tìm số bị trừ và số trừ có hiệu cho trước rồi lập phép trừ
Tiết 3 - Bài 4 (trang 17). Viết tiếp vào chỗ chấm (theo mẫu). Từ số bị trừ, số trừ và hiệu, lập được các phép trừ thích hợp là: 55−2=53 (mẫu); ……………………………………… Ba nhóm số ghi trên hình: nhóm "Số bị trừ" gồm 55, 66, 54; nhóm "Số trừ" gồm 2, 30, 34; nhóm "Hiệu" gồm 53, 36, 20.
Kiến thức cần nhớ
Muốn lập phép trừ đúng, thử trừ lần lượt số bị trừ cho từng số trừ rồi so sánh với các hiệu đã cho.
Có thể tính ngược: lấy hiệu cộng với số trừ để kiểm tra ra đúng số bị trừ.
