Bài 1 · Tiết 1 · Câu 1★Trang 3— Viết số có bốn chữ số từ cách đọc bằng lời
Câu 1 (trang 3). Viết số thích hợp lên mỗi tấm bìa. Bốn bạn đọc số: "Hai nghìn một trăm chín mươi mốt."; "Năm nghìn không trăm linh sáu."; "Sáu nghìn ba trăm năm mươi."; "Tám nghìn bảy trăm linh năm."
Kiến thức cần nhớ
Đọc số có bốn chữ số theo thứ tự từ hàng nghìn đến hàng đơn vị.
Cụm 'không trăm' ứng với hàng trăm là 0; cụm 'linh' ứng với hàng chục là 0.
🧠 Phân tích tư duy
Nghe lời đọc rồi viết ra từng chữ số theo đúng thứ tự hàng nghìn, hàng trăm, hàng chục, hàng đơn vị. Chú ý cụm từ 'không trăm' báo hiệu chữ số hàng trăm là 0 và cụm từ 'linh' báo hiệu chữ số hàng chục là 0.
1Cách 1. Viết trực tiếp từng chữ số theo lời đọc
Định hướng. Nghe từng cụm từ trong lời đọc rồi ghi ngay chữ số tương ứng vào đúng hàng.
"Hai nghìn một trăm chín mươi mốt" →2191. "Năm nghìn không trăm linh sáu" →5006. "Sáu nghìn ba trăm năm mươi" →6350. "Tám nghìn bảy trăm linh năm" →8705.
Vậy bốn tấm bìa viết lần lượt là 2191,5006,6350,8705.
2Cách 2. Phân tích thành tổng các hàng rồi cộng lại
Định hướng. Đổi mỗi cụm từ sang giá trị hàng tương ứng rồi cộng lại thành số, dùng để kiểm tra lại Cách 1.
Nhận xét. Cách 2 giúp kiểm tra chắc chắn không bỏ sót hàng có chữ số 0.
3Cách 3. Lấy đúng số khối nghìn - trăm - chục - đơn vị rồi đếm gộp
Định hướng. Nghe lời đọc rồi lấy ra đúng số khối nghìn, tấm trăm, thanh chục, khối đơn vị tương ứng, không lấy khối nào cho hàng có 'không trăm' hoặc 'linh', rồi đếm gộp lại thành số.
"Hai nghìn một trăm chín mươi mốt": lấy 2 khối nghìn, 1 tấm trăm, 9 thanh chục, 1 khối đơn vị →2191. "Năm nghìn không trăm linh sáu": lấy 5 khối nghìn, không lấy tấm trăm, không lấy thanh chục, 6 khối đơn vị →5006. "Sáu nghìn ba trăm năm mươi": lấy 6 khối nghìn, 3 tấm trăm, 5 thanh chục, không lấy khối đơn vị →6350. "Tám nghìn bảy trăm linh năm": lấy 8 khối nghìn, 7 tấm trăm, không lấy thanh chục, 5 khối đơn vị →8705.
Vậy kết quả trùng khớp hoàn toàn với Cách 1 và Cách 2.
Nhận xét. Cách 3 gắn với mô hình khối trực quan, giúp hiểu rõ vì sao 'không trăm' hay 'linh' nghĩa là không lấy khối nào ở hàng đó.
⭐ Cách nên dùng khi đi thi.Nên viết trực tiếp theo lời đọc (Cách 1) vì nhanh gọn; dùng Cách 2 hoặc Cách 3 để kiểm tra khi số có chữ số 0 ở giữa.
Đáp số.2191,5006,6350,8705.
Sai lầm thường gặp.Nghe 'năm nghìn không trăm linh sáu' rồi bỏ qua chữ số 0 ở hàng trăm, viết nhầm thành 556 hoặc 5060 thay vì đúng là 5006.
Bài 2 · Tiết 1 · Câu 2★Trang 3— Điền số còn thiếu trong dãy số tự nhiên liên tiếp
Câu 2 (trang 3). Viết số thích hợp vào chỗ chấm. a) 2995,2996,2997,…,…,…,3001,3002. b) …,…,2701,2702,2703,…,2705. c) 1138,1139,…,1141,1142,…,…,1145.
Kiến thức cần nhớ
Số liền sau hơn số liền trước 1 đơn vị.
Dãy số tự nhiên liên tiếp tăng dần, mỗi số cách số liền kề đúng 1 đơn vị.
🧠 Phân tích tư duy
Trong dãy số tự nhiên liên tiếp, mỗi số hơn số liền trước đúng 1 đơn vị. Từ một số đã biết ở đầu dãy, cứ cộng thêm 1 sẽ ra số tiếp theo; số đã cho ở cuối mỗi dãy dùng để kiểm tra lại kết quả vừa đếm.
1Cách 1. Đếm thêm 1 đơn vị liên tiếp
Định hướng. Từ số đã biết, cộng thêm 1 liên tục để ra các số còn thiếu, đối chiếu với số đã cho ở cuối dãy.
a) 2997+1=2998; 2998+1=2999; 2999+1=3000; 3000+1=3001 (khớp số đã cho). b) 2701−1=2700; 2700−1=2699; và 2703+1=2704; 2704+1=2705 (khớp số đã cho). c) 1139+1=1140; 1140+1=1141 (khớp số đã cho); 1142+1=1143; 1143+1=1144; 1144+1=1145 (khớp số đã cho).
Vậy a) 2998,2999,3000. b) 2699,2700,2704. c) 1140,1143,1144.
2Cách 2. Đếm lùi từ số mốc phía sau
Định hướng. Dùng số mốc đã cho ở cuối dãy, đếm lùi 1 đơn vị để tìm số đứng trước nó, kiểm tra chéo với Cách 1.
a) 3001−1=3000 (khớp); 3000−1=2999 (khớp); 2999−1=2998 (khớp). b) 2705−1=2704 (khớp); còn 2699,2700 tính xuôi từ đầu như Cách 1. c) 1145−1=1144 (khớp); 1144−1=1143 (khớp); 1141−1=1140 (khớp).
Vậy kết quả trùng khớp hoàn toàn với Cách 1.
Nhận xét. Đếm lùi từ mốc phía sau giúp tự kiểm tra chéo, nhất là với dãy có nhiều chỗ trống liên tiếp.
3Cách 3. Tính trực tiếp bằng vị trí của ô trong dãy
Định hướng. Đánh số thứ tự các ô trong dãy bắt đầu từ 1, ô thứ k có giá trị bằng số ở ô thứ 1 cộng với (k−1), tính thẳng không cần đếm nối tiếp từng ô.
a) Ô 1 là 2995. Ô thứ 4: 2995+3=2998; ô thứ 5: 2995+4=2999; ô thứ 6: 2995+5=3000. b) Ô 3 là 2701 nên ô 1 là 2701−2=2699. Ô thứ 1: 2699; ô thứ 2: 2699+1=2700; ô thứ 6: 2699+5=2704. c) Ô 1 là 1138. Ô thứ 3: 1138+2=1140; ô thứ 6: 1138+5=1143; ô thứ 7: 1138+6=1144.
Vậy kết quả trùng khớp hoàn toàn với Cách 1 và Cách 2.
Nhận xét. Cách 3 tính thẳng một phép cộng cho mỗi ô cần tìm, không phải đếm qua hết các ô ở giữa.
⭐ Cách nên dùng khi đi thi.Nên đếm xuôi liên tục (Cách 1), dùng số mốc có sẵn ở đầu và cuối dãy để tự kiểm tra lại cho chắc chắn.
Đáp số.a) 2998,2999,3000. b) 2699,2700,2704. c) 1140,1143,1144.
Sai lầm thường gặp.Đếm nhảy 2 đơn vị một bước thay vì 1 đơn vị (ví dụ từ 2997 nhảy luôn sang 2999), làm dãy số bị thiếu và không khớp với số mốc đã cho ở cuối.
🚀 Mở rộng.Nếu dãy ở phần c) kéo dài thêm ba số nữa sau 1145 thì ba số đó là bao nhiêu?
Bài 4 · Tiết 1 · Câu 4★★Trang 4— Nhận biết số tròn trăm và số tròn nghìn
Câu 4 (trang 4). Khoanh vào các số tròn trăm bằng bút màu xanh và khoanh vào các số tròn nghìn bằng bút màu đen (theo mẫu). Các số: 2100,3200,4000,8000,5400,7800,9000,6720. Mẫu: 2100 đã khoanh xanh; 4000 đã khoanh cả xanh và đen.
Kiến thức cần nhớ
Số tròn trăm: chữ số hàng chục và hàng đơn vị đều bằng 0.
Số tròn nghìn: chữ số hàng trăm, hàng chục và hàng đơn vị đều bằng 0 — mọi số tròn nghìn đều là số tròn trăm.
Bài 5 · Tiết 2 · Câu 1★Trang 4— Viết số có bốn chữ số biết cấu tạo theo hàng
Câu 1 (trang 4). Viết số thích hợp vào chỗ chấm. a) Số ... gồm 3 nghìn, 6 trăm, 9 chục và 0 đơn vị. b) Số ... gồm 6 nghìn, 4 trăm, 2 chục và 8 đơn vị. c) Số ... gồm 9 nghìn, 7 trăm, 1 chục và 3 đơn vị. d) Số ... gồm 8 nghìn, 0 trăm, 3 chục và 0 đơn vị.
Kiến thức cần nhớ
Viết số có bốn chữ số theo đúng thứ tự hàng nghìn, hàng trăm, hàng chục, hàng đơn vị.
Chữ số 0 ở giữa hoặc ở cuối vẫn phải viết đủ, không được bỏ qua.
Bài 7 · Tiết 2 · Câu 3★★Trang 4— Viết số có bốn chữ số thoả mãn điều kiện về một chữ số hàng cho trước
Câu 3 (trang 4). Viết hai số có bốn chữ số thích hợp vào chỗ chấm. a) Số có chữ số hàng đơn vị là 8: ... b) Số có chữ số hàng chục là 7: ... c) Số có chữ số hàng trăm là 0: ... d) Số có chữ số hàng nghìn là 2: ...
Kiến thức cần nhớ
Số có bốn chữ số có bốn hàng: nghìn, trăm, chục, đơn vị; hàng nghìn không được là 0.
Khi đề chỉ cố định một hàng, các hàng còn lại có thể chọn tự do miễn thoả điều kiện của số có bốn chữ số.
Bài 8 · Tiết 2 · Câu 4★★Trang 4— Suy luận số có bốn chữ số theo hai điều kiện về chữ số hàng
Câu 4 (trang 4). Khoanh vào chữ đặt trước câu trả lời đúng. Mã số mở cửa nhà của Rô-bốt là một số có bốn chữ số gồm các chữ số 0;3;5;8. Biết chữ số hàng chục là 3 và chữ số hàng nghìn lớn hơn 5. Hỏi số nào dưới đây có thể là mã số mở cửa nhà của Rô-bốt? A. 3508 B. 5038 C. 5083 D. 8530
Kiến thức cần nhớ
Trong các chữ số 0, 3, 5, 8 thì chỉ có 8 là lớn hơn 5, nên hàng nghìn phải là 8.
Một số hợp lệ phải thoả mãn ĐỒNG THỜI mọi điều kiện đề bài, không chỉ riêng một điều kiện.
Bài 9 · Tiết 3 · Câu 1★Trang 5— Viết số có bốn chữ số theo cấu tạo bằng lời văn
Câu 1 (trang 5). Viết số thích hợp vào chỗ chấm. a) Số gồm bốn nghìn, hai trăm, tám chục và ba đơn vị là ... b) Số gồm năm nghìn, bảy chục và một đơn vị là ... c) Số gồm chín nghìn, hai trăm và ba chục là ... d) Số gồm hai nghìn, tám trăm, chín chục và hai đơn vị là ...
Kiến thức cần nhớ
Khi lời văn không nhắc đến một hàng, chữ số của hàng đó là 0.
Viết số có bốn chữ số theo đúng thứ tự hàng nghìn, hàng trăm, hàng chục, hàng đơn vị.
Bài 11 · Tiết 3 · Câu 3★★Trang 5— Phân tích số có bốn chữ số thành tổng các nghìn, trăm, chục, đơn vị
Câu 3 (trang 5). Viết số thích hợp vào chỗ chấm (theo mẫu). Mẫu: 5437=5000+400+30+7. a) 6728=6000+⋯+⋯+8. b) 9170=9000+⋯+…. c) 2089=2000+⋯+…. d) 4650=4000+⋯+….
Kiến thức cần nhớ
Số có bốn chữ số abcd=a nghìn +b trăm +c chục +d đơn vị.
Khi phân tích, giá trị của mỗi hàng bằng chữ số của hàng đó nhân với giá trị hàng (100 cho hàng trăm, 10 cho hàng chục).
Bài 12 · Tiết 3 · Câu 4★★★Trang 5— Xác định số bên phải theo hướng di chuyển trên một đường đi khép kín
Câu 4 (trang 5). Khoanh vào chữ đặt trước câu trả lời đúng. Một con kiến bò từ điểm A đến điểm B theo hướng mũi tên (như hình vẽ). Trong suốt thời gian di chuyển, nó chỉ đọc các số ở bên phải của nó. Hỏi số cuối cùng mà kiến đọc là số nào? A. Ba nghìn hai trăm tám mươi sáu. B. Hai nghìn sáu trăm ba mươi tám. C. Ba nghìn tám trăm sáu mươi hai. D. Sáu nghìn hai trăm tám mươi ba.
Kiến thức cần nhớ
Khi di chuyển theo một hướng, bên phải của người đi thay đổi theo từng đoạn đường (rẽ hướng thì bên phải cũng đổi theo).
Chỉ những số nằm đúng bên phải theo chiều di chuyển tại đoạn đó mới được tính là 'kiến đọc được'.
