Cộng có nhớ: cộng hàng đơn vị trước, nếu tổng lớn hơn 9 thì viết chữ số hàng đơn vị, nhớ 1 sang hàng chục rồi cộng tiếp.
Đặt tính: viết các chữ số thẳng cột chục — đơn vị trước khi cộng.
🧠 Phân tích tư duy
Đề đã đặt sẵn các chữ số thẳng cột, em chỉ cần cộng từ hàng đơn vị sang hàng chục. Bẫy của đề là bốn phép đều có nhớ (4+7, 2+9, 6+5, 8+3 đều lớn hơn 9), dễ quên nhớ 1 sang hàng chục nếu làm vội.
1Cách 1. Đặt tính rồi cộng có nhớ theo cột
Định hướng. Các chữ số đã thẳng cột sẵn, em cộng hàng đơn vị trước, quá 9 thì nhớ 1 sang hàng chục.
4 cộng 7 bằng 11, viết 1 nhớ 1; 3 thêm 1 bằng 4: 34+741 2 cộng 9 bằng 11, viết 1 nhớ 1; 8 thêm 1 bằng 9: 82+991 6 cộng 5 bằng 11, viết 1 nhớ 1; 1 thêm 1 bằng 2: 16+521 8 cộng 3 bằng 11, viết 1 nhớ 1; 4 thêm 1 bằng 5: 48+351
Vậy34+7=41; 82+9=91; 16+5=21; 48+3=51.
2Cách 2. Tách số hạng thứ hai cho tròn chục
Định hướng. Tách số hạng thứ hai thành phần vừa đủ cộng cho tròn chục, rồi cộng nốt phần dư.
34+7: tách 7=6+1, có 34+6=40, rồi 40+1=41 82+9: tách 9=8+1, có 82+8=90, rồi 90+1=91 16+5: tách 5=4+1, có 16+4=20, rồi 20+1=21 48+3: tách 3=2+1, có 48+2=50, rồi 50+1=51
Vậy kết quả khớp với Cách 1.
Nhận xét. Tách tròn chục tính nhẩm nhanh, đặt tính theo cột chắc chắn hơn khi trình bày vào vở.
⭐ Cách nên dùng khi đi thi.Đi thi nên dùng Cách 1 (đặt tính theo cột) vì đề đã đặt sẵn cột, làm đúng theo mẫu vừa nhanh vừa chắc.
Đáp số.34+7=41; 82+9=91; 16+5=21; 48+3=51.
Sai lầm thường gặp.Cộng hàng đơn vị ra số lớn hơn 9 (ví dụ 4 cộng 7 bằng 11) nhưng quên nhớ 1 sang hàng chục, chỉ viết 1 rồi giữ nguyên hàng chục — kết quả sai, bé hơn đáp số đúng 10 đơn vị.
🚀 Mở rộng.Nếu đổi 82+9 thành 82+19 thì phép cộng có còn nhớ 1 lần hay phải nhớ nhiều lần hơn? Thử đặt tính rồi so sánh.
Bài 2 · Tiết 1 - Bài 2★Trang 69— Đặt tính rồi tính cộng có nhớ: số có hai chữ số cộng số có một chữ số
Tiết 1 - Bài 2 (trang 69). Đặt tính rồi tính. 76+5; 87+4; 82+8; 39+9
Kiến thức cần nhớ
Đặt tính: viết các chữ số thẳng cột rồi mới cộng, bắt đầu từ hàng đơn vị.
Cộng có nhớ: hàng đơn vị lớn hơn 9 thì viết chữ số hàng đơn vị, nhớ 1 sang hàng chục rồi cộng tiếp.
🧠 Phân tích tư duy
Đề chưa đặt sẵn cột như Bài 1, em phải tự viết hai số thẳng cột (chục thẳng chục, đơn vị thẳng đơn vị) trước khi cộng. Bẫy của đề là phép 82+8 có hàng đơn vị cộng vừa đúng 10, dễ quên nhớ 1.
1Cách 1. Đặt tính rồi cộng có nhớ theo cột
Định hướng. Viết số có một chữ số thẳng hàng đơn vị của số có hai chữ số rồi cộng từ hàng đơn vị, có nhớ thì nhớ sang hàng chục.
6 cộng 5 bằng 11, viết 1 nhớ 1; 7 thêm 1 bằng 8: 76+581 7 cộng 4 bằng 11, viết 1 nhớ 1; 8 thêm 1 bằng 9: 87+491 2 cộng 8 bằng 10, viết 0 nhớ 1; 8 thêm 1 bằng 9: 82+890 9 cộng 9 bằng 18, viết 8 nhớ 1; 3 thêm 1 bằng 4: 39+948
Vậy76+5=81; 87+4=91; 82+8=90; 39+9=48.
2Cách 2. Tách số hạng thứ hai cho tròn chục
Định hướng. Tách số hạng thứ hai thành phần vừa đủ làm tròn chục cho số đầu, rồi cộng nốt phần dư.
76+5: tách 5=4+1, có 76+4=80, rồi 80+1=81 87+4: tách 4=3+1, có 87+3=90, rồi 90+1=91 82+8: vừa đủ tròn chục, có 82+8=90 39+9: tách 9=1+8, có 39+1=40, rồi 40+8=48
Vậy kết quả khớp với Cách 1.
Nhận xét. Phép 82+8 vừa đủ tròn chục nên tính nhẩm ngay được, không cần tách.
⭐ Cách nên dùng khi đi thi.Đi thi nên dùng Cách 1 vì đề yêu cầu đúng 'đặt tính rồi tính', trình bày theo cột rõ ràng và ít nhầm hơn khi có nhớ.
Đáp số.76+5=81; 87+4=91; 82+8=90; 39+9=48.
Sai lầm thường gặp.Ở phép 82+8, cộng hàng đơn vị vừa đúng 10 nhưng quên nhớ 1 sang hàng chục, viết luôn 0 rồi giữ nguyên 8 ở hàng chục — ra kết quả sai là 80 thay vì 90.
🚀 Mở rộng.Trong bốn phép tính trên, phép 82+8 có gì đặc biệt so với ba phép còn lại về hàng đơn vị? Giải thích vì sao.
Bài 3 · Tiết 1 - Bài 3★★Trang 69— So sánh kết quả ba phép cộng có nhớ để xếp thứ tự nặng — nhẹ
Tiết 1 - Bài 3 (trang 69). Kết quả của phép tính ghi trên mỗi bao gạo là cân nặng của bao đó: bao thứ nhất ghi 68kg+9kg; bao thứ hai ghi 69kg+3kg; bao thứ ba ghi 73kg+7kg. Tô màu cam vào bao gạo nặng nhất, màu xanh vào bao gạo nhẹ nhất và màu vàng vào bao gạo còn lại.
Kiến thức cần nhớ
Muốn so sánh, phải tính xong kết quả của từng phép tính rồi mới so sánh các kết quả với nhau.
Cộng có nhớ: cộng hàng đơn vị trước, tổng lớn hơn 9 thì viết chữ số hàng đơn vị, nhớ 1 sang hàng chục.
🧠 Phân tích tư duy
Đề cho ba phép cộng có nhớ ra ba số cân nặng khác nhau, phải tính xong cả ba rồi mới so sánh để xếp thứ tự. Bẫy của đề là phải tô đủ BA màu theo đúng ba mức (nặng nhất — nhẹ nhất — còn lại), không chỉ tìm một bao lớn nhất rồi dừng.
1Cách 1. Tính đủ ba kết quả rồi so sánh
Định hướng. Tính cân nặng của cả ba bao gạo rồi so sánh ba kết quả để xếp thứ tự nặng — nhẹ.
Ta có: 68+9=77 (kg); 69+3=72 (kg); 73+7=80 (kg). So sánh: 72<77<80.
Vậy tô cam vào bao ghi 73+7 (80 kg, nặng nhất), tô xanh vào bao ghi 69+3 (72 kg, nhẹ nhất), tô vàng vào bao ghi 68+9 (77 kg, còn lại).
2Cách 2. Tách số hạng thứ hai cho tròn chục rồi so sánh
Định hướng. Tách số hạng thứ hai cho tròn chục để tính nhẩm nhanh hơn, rồi so sánh ba kết quả như Cách 1.
68+9: tách 9=2+7, có 68+2=70, rồi 70+7=77 (kg) 69+3: tách 3=1+2, có 69+1=70, rồi 70+2=72 (kg) 73+7: vừa đủ tròn chục, có 73+7=80 (kg) So sánh: 72<77<80.
Vậy kết quả khớp với Cách 1: cam — bao 73+7; xanh — bao 69+3; vàng — bao 68+9.
Nhận xét. Tách tròn chục giúp tính nhẩm nhanh hơn khi so sánh nhiều kết quả cùng lúc.
⭐ Cách nên dùng khi đi thi.Đi thi nên dùng Cách 1, tính đủ ba phép tính rồi so sánh một lần cho chắc chắn, tránh tô nhầm màu.
Đáp số.Tô cam vào bao ghi 73+7 (80 kg); tô xanh vào bao ghi 69+3 (72 kg); tô vàng vào bao ghi 68+9 (77 kg).
Sai lầm thường gặp.Chỉ tìm bao nặng nhất rồi tô cam mà quên tô tiếp hai màu xanh và vàng cho hai bao còn lại, hoặc tô nhầm xanh vào bao nặng nhì (77 kg) thay vì bao nhẹ nhất (72 kg).
🚀 Mở rộng.Nếu bao thứ ba đổi thành 73kg+4kg thì thứ tự nặng — nhẹ của ba bao có đổi không? Thử tính lại xem.
Bài 4 · Tiết 2 - Bài 1★Trang 69— Đặt tính rồi tính cộng có nhớ: số có hai chữ số cộng số có một chữ số
Tiết 2 - Bài 1 (trang 69). Đặt tính rồi tính. 46+4; 63+7; 25+7; 15+9
Kiến thức cần nhớ
Đặt tính: viết các chữ số thẳng cột rồi cộng từ hàng đơn vị.
Cộng có nhớ: tổng hàng đơn vị lớn hơn 9 thì viết chữ số hàng đơn vị, nhớ 1 sang hàng chục.
🧠 Phân tích tư duy
Bốn phép tính đều là cộng có nhớ, phải đặt các chữ số thẳng cột rồi cộng từ hàng đơn vị. Bẫy của đề là phép 46+4 có hàng đơn vị cộng vừa đúng 10, dễ quên nhớ 1 sang hàng chục.
1Cách 1. Đặt tính rồi cộng có nhớ theo cột
Định hướng. Viết các chữ số thẳng cột rồi cộng có nhớ từ hàng đơn vị sang hàng chục.
6 cộng 4 bằng 10, viết 0 nhớ 1; 4 thêm 1 bằng 5: 46+450 3 cộng 7 bằng 10, viết 0 nhớ 1; 6 thêm 1 bằng 7: 63+770 5 cộng 7 bằng 12, viết 2 nhớ 1; 2 thêm 1 bằng 3: 25+732 5 cộng 9 bằng 14, viết 4 nhớ 1; 1 thêm 1 bằng 2: 15+924
Vậy46+4=50; 63+7=70; 25+7=32; 15+9=24.
2Cách 2. Tách số hạng thứ hai cho tròn chục
Định hướng. Tách số hạng thứ hai thành phần vừa đủ làm tròn chục rồi cộng nốt phần dư.
46+4: vừa đủ tròn chục, có 46+4=50 63+7: vừa đủ tròn chục, có 63+7=70 25+7: tách 7=5+2, có 25+5=30, rồi 30+2=32 15+9: tách 9=5+4, có 15+5=20, rồi 20+4=24
Vậy kết quả khớp với Cách 1.
Nhận xét. Hai phép đầu vừa đủ tròn chục nên tính nhẩm ngay được, không cần tách.
⭐ Cách nên dùng khi đi thi.Nên chọn Cách 1 (đặt tính theo cột) khi trình bày vào vở cho chắc chắn; Cách 2 chỉ hợp để tính nhẩm nhanh khi kiểm tra lại.
Đáp số.46+4=50; 63+7=70; 25+7=32; 15+9=24.
Sai lầm thường gặp.Ở phép 46+4, cộng hàng đơn vị vừa đúng 10 nhưng quên nhớ 1 sang hàng chục, viết luôn 0 rồi giữ nguyên 4 ở hàng chục — ra kết quả sai là 40 thay vì 50.
🚀 Mở rộng.Nếu đổi 25+7 thành 25+17 thì đặt tính có còn nhớ đúng 1 lần hay không? Thử đặt tính rồi so sánh.
Bài 5 · Tiết 2 - Bài 2★Trang 69— Cộng có nhớ rồi nối kết quả với số cho sẵn (bài nối)
Tiết 2 - Bài 2 (trang 69). Nối phép tính với kết quả của phép tính đó: củ cà rốt ghi 56+8; 16+9; 77+4; các chú thỏ ghi sẵn số 64, 25, 81.
Kiến thức cần nhớ
Cộng có nhớ: cộng hàng đơn vị trước, tổng lớn hơn 9 thì viết chữ số hàng đơn vị, nhớ 1 sang hàng chục.
Bài nối: phải tính xong kết quả rồi mới tìm số tương ứng đã cho sẵn, không suy luận ngược từ hình vẽ.
🧠 Phân tích tư duy
Mỗi củ cà rốt gắn với một phép cộng có nhớ, phải tính đúng kết quả rồi mới tìm được chú thỏ ghi đúng số đó. Không được đoán mò theo vị trí gần xa trên trang giấy.
1Cách 1. Đặt tính rồi cộng có nhớ theo cột
Định hướng. Đặt tính rồi tính lần lượt ba phép cộng, sau đó đối chiếu với ba số trên các chú thỏ.
Sai lầm thường gặp.Nối bừa theo vị trí gần nhau trên trang giấy mà không tính, ví dụ nối 56+8 với 25 chỉ vì thỏ đó vẽ gần củ cà rốt nhất, trong khi 56+8=64 mới đúng.
🚀 Mở rộng.Nếu đổi 77+4 thành 77+14 thì củ cà rốt đó sẽ nối với chú thỏ ghi số nào?
Bài giải Trong hộp bút có tất cả số cái bút là: 24+6=30 (cái bút) Đáp số: 30 cái bút.
Vậy trong hộp bút có tất cả 30 cái bút.
2Cách 2. Tách số hạng thứ hai cho tròn chục
Định hướng. Nhận ra 24+6 đã vừa đủ tròn chục nên có thể tính nhẩm ngay không cần đặt tính.
24+6=30 (cái bút) — hàng đơn vị 4+6=10 vừa đủ tròn chục nên hàng chục tăng thêm 1. Đáp số: 30 cái bút.
Vậy tính nhẩm cũng ra 30 cái bút, khớp với Cách 1.
Nhận xét. Nhận ra ngay số tròn chục giúp tính nhẩm nhanh, còn Cách 1 nên dùng khi trình bày bài giải đầy đủ.
⭐ Cách nên dùng khi đi thi.Với bài về bút chì — bút mực này nên dùng Cách 1, viết đủ Tóm tắt — Bài giải — Đáp số theo đúng khuôn bài toán có lời văn.
Đáp số.30 cái bút.
Sai lầm thường gặp.Cộng hàng đơn vị 4+6=10 nhưng quên nhớ 1 sang hàng chục, ghi luôn 0 rồi giữ nguyên 2 ở hàng chục, ra kết quả sai là 20 cái bút thay vì 30 cái bút.
🚀 Mở rộng.Nếu trong hộp có thêm 5 cái bút chì màu nữa thì có tất cả bao nhiêu cái bút?
Bài 7 · Tiết 2 - Bài 4★★Trang 70— Tìm quy luật: số ở trên bằng tổng hai số liền kề ở dưới (tổ ong số, bốn hàng)
Tiết 2 - Bài 4 (trang 70). Số? Trên tổ ong hình lục giác có ghi số, biết số ghi ở hình trên bằng tổng hai số ghi ở hai hình liền kề ngay dưới nó. Hàng dưới cùng ghi sẵn: 3, 4, 5, 6. Hàng thứ ba ghi sẵn: 7, 9 và một ô còn trống. Hàng thứ hai có hai ô còn trống. Hàng trên cùng có một ô còn trống. Tìm các số còn thiếu.
Kiến thức cần nhớ
Nhận ra quy luật từ các ô đã biết trước khi tìm ô còn thiếu: 3+4=7 và 4+5=9 đều đúng với quy luật.
Cộng có nhớ: cộng hàng đơn vị trước, tổng lớn hơn 9 thì viết chữ số hàng đơn vị, nhớ 1 sang hàng chục.
🧠 Phân tích tư duy
Đề cho quy luật 'số trên = tổng hai số liền kề ở dưới', đối chiếu với hai ô đã biết ở hàng thứ ba (3+4=7; 4+5=9) để xác nhận đúng quy luật rồi mới áp dụng tìm các ô còn trống theo thứ tự từ dưới lên. Bẫy của đề là có tới bốn hàng, phải tính đủ từng hàng mới lên được hàng trên cùng.
1Cách 1. Tính trực tiếp theo quy luật, từ dưới lên trên
Định hướng. Áp dụng đúng quy luật cho từng ô còn trống, lần lượt từ hàng thứ ba lên hàng trên cùng.
Ô còn trống ở hàng thứ ba (liền kề với 5 và 6): 5+6=11 Hai ô ở hàng thứ hai: 7+9=16 và 9+11=20 Ô ở hàng trên cùng: 16+20=36
Vậy hàng thứ ba còn thiếu số 11; hàng thứ hai là 16 và 20; hàng trên cùng là 36.
2Cách 2. Kiểm tra lại bằng cách cộng tất cả các số hàng dưới cùng
Định hướng. Vì mỗi số hàng dưới cùng đều được cộng dồn dần lên tới đỉnh, có thể ước lượng số ở đỉnh sẽ lớn hơn nhiều so với từng số hàng dưới, rồi tính xác nhận bằng quy luật để kiểm tra kết quả Cách 1.
Bốn số hàng dưới cùng: 3+4+5+6=18, số ở đỉnh chắc chắn phải lớn hơn 18 nhiều lần vì mỗi số dưới được cộng lặp lại qua nhiều hàng. Tính theo quy luật: 16+20=36, đúng là lớn hơn 18 nhiều lần như dự đoán.
Vậy số ở đỉnh là 36, khớp với Cách 1.
Nhận xét. Ước lượng trước giúp phát hiện ngay nếu tính nhầm ra một số quá nhỏ so với các số hàng dưới.
⭐ Cách nên dùng khi đi thi.Đi thi nên dùng Cách 1, tính lần lượt từng hàng từ dưới lên trên theo đúng quy luật, tránh bỏ sót ô nào.
Đáp số.Hàng thứ ba còn thiếu là 11; hàng thứ hai là 16 và 20; hàng trên cùng là 36.
Sai lầm thường gặp.Cộng nhầm hai số không liền kề nhau, ví dụ lấy 3+5 thay vì 4+5 để tìm ô còn trống ở hàng thứ ba, làm sai cả các ô phía trên.
🚀 Mở rộng.Nếu hàng dưới cùng đổi thành 2, 3, 4, 5 thì số ở đỉnh tổ ong sẽ là bao nhiêu?
Bài 8 · Tiết 3 - Bài 1★Trang 70— Đặt tính rồi tính cộng có nhớ: số có hai chữ số cộng số có một chữ số
Tiết 3 - Bài 1 (trang 70). Đặt tính rồi tính. 78+6; 69+3; 66+6; 55+8
Kiến thức cần nhớ
Đặt tính: viết các chữ số thẳng cột rồi cộng từ hàng đơn vị.
Cộng có nhớ: tổng hàng đơn vị lớn hơn 9 thì viết chữ số hàng đơn vị, nhớ 1 sang hàng chục.
🧠 Phân tích tư duy
Cả bốn phép đều cộng có nhớ nên phải đặt cột đúng rồi cộng từ hàng đơn vị trước khi ra kết quả. Điểm đặc biệt của bài này là hai phép 69+3 và 66+6 tuy khác nhau nhưng lại ra cùng một kết quả, dễ khiến học sinh nghi ngờ mình tính sai một trong hai phép.
1Cách 1. Đặt tính rồi cộng có nhớ theo cột
Định hướng. Viết các chữ số thẳng cột rồi cộng có nhớ từ hàng đơn vị sang hàng chục.
8 cộng 6 bằng 14, viết 4 nhớ 1; 7 thêm 1 bằng 8: 78+684 9 cộng 3 bằng 12, viết 2 nhớ 1; 6 thêm 1 bằng 7: 69+372 6 cộng 6 bằng 12, viết 2 nhớ 1; 6 thêm 1 bằng 7: 66+672 5 cộng 8 bằng 13, viết 3 nhớ 1; 5 thêm 1 bằng 6: 55+863
Vậy78+6=84; 69+3=72; 66+6=72; 55+8=63.
2Cách 2. Tách số hạng thứ hai cho tròn chục
Định hướng. Tách số hạng thứ hai thành phần vừa đủ làm tròn chục rồi cộng nốt phần dư.
78+6: tách 6=2+4, có 78+2=80, rồi 80+4=84 69+3: tách 3=1+2, có 69+1=70, rồi 70+2=72 66+6: tách 6=4+2, có 66+4=70, rồi 70+2=72 55+8: tách 8=5+3, có 55+5=60, rồi 60+3=63
Vậy kết quả khớp với Cách 1.
Nhận xét. Hai phép 69+3 và 66+6 tuy đề bài khác nhau nhưng cùng ra một kết quả 72 — một số có thể là tổng của nhiều phép cộng khác nhau.
⭐ Cách nên dùng khi đi thi.Bốn phép đều có nhớ nên trình bày theo Cách 1 (đặt tính theo cột) cho chắc chắn, nhất là khi hai phép 69+3 và 66+6 dễ gây nhầm lẫn vì cùng ra một kết quả.
Đáp số.78+6=84; 69+3=72; 66+6=72; 55+8=63.
Sai lầm thường gặp.Cộng hàng đơn vị 9+3=12 nhưng quên nhớ 1 sang hàng chục, viết luôn 2 rồi giữ nguyên 6 ở hàng chục, ra kết quả sai là 62 thay vì 72.
🚀 Mở rộng.Vì sao 69+3 và 66+6 đều bằng 72? Hãy giải thích bằng lời rồi tìm thêm một phép cộng có nhớ khác cũng bằng 72.
Bài 9 · Tiết 3 - Bài 2★Trang 70— Toán có lời văn: tìm số lớn hơn khi biết số bé và phần nhiều hơn
Tiết 3 - Bài 2 (trang 70). Buổi sáng, bác Lâm đánh bắt được 29 kg cá. Buổi chiều, bác Lâm đánh bắt được hơn buổi sáng 6 kg cá. Hỏi buổi chiều, bác Lâm đánh bắt được bao nhiêu ki-lô-gam cá?
Kiến thức cần nhớ
Muốn tìm số lớn hơn khi biết số bé và phần nhiều hơn, ta lấy số bé cộng với phần nhiều hơn.
Cộng có nhớ: cộng hàng đơn vị trước, tổng lớn hơn 9 thì viết chữ số hàng đơn vị, nhớ 1 sang hàng chục.
🧠 Phân tích tư duy
Đề cho số cá buổi sáng (29 kg) và buổi chiều nhiều hơn buổi sáng 6 kg — buổi chiều là số lớn hơn, phải lấy số buổi sáng cộng với phần nhiều hơn. Bẫy của đề là dễ lấy luôn số 6 làm đáp số.
1Cách 1. Tính bằng phép cộng có nhớ
Định hướng. Buổi sáng bắt được 29 kg cá, buổi chiều nhiều hơn 6 kg — lấy 29 cộng 6 để tìm số cá buổi chiều.
Tóm tắt Buổi sáng: 29 kg cá Buổi chiều nhiều hơn buổi sáng: 6 kg cá Buổi chiều: ? kg cá
Bài giải Số ki-lô-gam cá bác Lâm bắt được buổi chiều là: 29+6=35 (kg) Đáp số: 35 kg cá.
Vậy buổi chiều bác Lâm đánh bắt được 35 kg cá.
2Cách 2. Tách số hạng thứ hai cho tròn chục
Định hướng. Tách 6 thành phần vừa đủ cộng với 29 cho tròn chục, rồi cộng nốt phần dư.
Cộng có nhớ: cộng hàng đơn vị trước, tổng lớn hơn 9 thì viết chữ số hàng đơn vị, nhớ 1 sang hàng chục.
Phép 63+7 có hàng đơn vị cộng vừa đủ 10 nên kết quả là số tròn chục.
🧠 Phân tích tư duy
Bốn phép tính đều là cộng có nhớ, phải tính đúng từng phép rồi điền kết quả vào chỗ chấm. Bẫy của đề là phép 63+7 có hàng đơn vị cộng vừa đúng 10, dễ quên nhớ 1.
1Cách 1. Đặt tính rồi cộng có nhớ theo cột
Định hướng. Đặt tính rồi cộng có nhớ từ hàng đơn vị cho từng phép tính.
37+84574+98363+77055+560
Vậy37+8=45; 74+9=83; 63+7=70; 55+5=60.
2Cách 2. Tách số hạng thứ hai cho tròn chục
Định hướng. Tách số hạng thứ hai thành phần vừa đủ làm tròn chục rồi cộng nốt phần còn lại.
37+8: tách 8=3+5, có 37+3=40, rồi 40+5=45 74+9: tách 9=6+3, có 74+6=80, rồi 80+3=83 63+7: vừa đủ tròn chục, có 63+7=70 55+5: vừa đủ tròn chục, có 55+5=60
Vậy kết quả khớp với Cách 1.
Nhận xét. Hai phép cuối vừa đủ tròn chục nên tính nhẩm ngay được, không cần tách.
⭐ Cách nên dùng khi đi thi.Đi thi nên dùng Cách 1 (đặt tính) để chắc chắn không nhầm, nhất là với 37+8 và 74+9 là hai phép có nhớ.
Đáp số.37+8=45; 74+9=83; 63+7=70; 55+5=60.
Sai lầm thường gặp.Ở phép 63+7, cộng hàng đơn vị vừa đúng 10 nhưng quên nhớ 1 sang hàng chục, viết luôn 0 rồi giữ nguyên 6 ở hàng chục, ra kết quả sai là 60 thay vì 70.
🚀 Mở rộng.Nếu đổi 74+9 thành 74+19 thì kết quả sẽ là bao nhiêu?
Bài 11 · Tiết 3 - Bài 4★★Trang 70— Tính tổng ba số, điền kết quả vào chỗ chấm
Tiết 3 - Bài 4 (trang 70). Tính. a) 25+5+9= ..... b) 46+7+3= .....
Kiến thức cần nhớ
Muốn tính tổng ba số, có thể cộng lần lượt từ trái sang phải hoặc nhóm hai số dễ cộng tròn chục trước rồi cộng số còn lại.
Cộng có nhớ: tổng hàng đơn vị lớn hơn 9 thì viết chữ số hàng đơn vị, nhớ 1 sang hàng chục.
🧠 Phân tích tư duy
Đề cho tổng của ba số, phải cộng đủ cả ba số rồi mới điền kết quả vào chỗ chấm. Bẫy của đề là dừng lại sau khi cộng hai số đầu mà quên cộng tiếp số hạng thứ ba.
1Cách 1. Cộng lần lượt từ trái sang phải
Định hướng. Cộng hai số đầu trước, lấy kết quả cộng tiếp với số còn lại.
a) 25+5+9: 25+5=30, rồi 30+9=39 b) 46+7+3: 46+7=53, rồi 53+3=56
Vậy a) 25+5+9=39. b) 46+7+3=56.
2Cách 2. Nhóm hai số cộng tròn chục trước
Định hướng. Nhóm hai số hạng cộng vừa đủ tròn chục lại với nhau trước cho dễ tính, rồi mới cộng số còn lại.
a) 25+5+9: nhóm 25+5=30 trước (vừa đủ tròn chục), rồi 30+9=39 b) 46+7+3: nhóm 7+3=10 trước, rồi 46+10=56
Vậy a) 39; b) 56, khớp với Cách 1.
Nhận xét. Ở câu b), nhóm 7+3=10 trước rồi cộng 46 tính nhẩm nhanh hơn nhiều so với cộng lần lượt từ trái sang phải.
⭐ Cách nên dùng khi đi thi.Câu a) nên dùng Cách 1 vì 25+5 đã vừa đủ tròn chục; câu b) nên dùng Cách 2 vì 7+3=10 tính nhẩm nhanh hơn.
Đáp số.a) 25+5+9=39. b) 46+7+3=56.
Sai lầm thường gặp.Chỉ cộng hai số đầu rồi dừng lại, ví dụ ở câu a) chỉ tính 25+5=30 rồi điền luôn 30 mà quên cộng tiếp với 9 để ra 39.
🚀 Mở rộng.Tính 18+2+7 bằng cả hai cách rồi so sánh xem cách nào tính nhẩm nhanh hơn.
Bài 12 · Tiết 3 - Bài 5★★Trang 70— Xác định đường đi đúng trong mê cung rồi tính tổng các số nhặt được
Tiết 3 - Bài 5 (trang 70). Bạn nhím cần đến khu rừng thông. Em hãy tô màu con đường bạn nhím đi rồi viết số thích hợp vào chỗ trống. Trên đường đi có các ô ghi số, con đường đúng của nhím đi qua ba ô ghi số 30, 27 và 13. Tổng các số trên con đường nhím đi là: …… + …… + …… = ……
Kiến thức cần nhớ
Chỉ cộng các số nằm đúng trên con đường đi được từ điểm xuất phát đến đích, bỏ qua số ở nhánh cụt không đi qua.
Muốn tính tổng ba số, có thể cộng lần lượt hoặc nhóm hai số dễ cộng trước rồi cộng số còn lại.
🧠 Phân tích tư duy
Mê cung có nhiều ô ghi số nhưng nhím chỉ đi được theo đúng MỘT con đường không ngắt quãng từ chỗ đứng đến khu rừng thông, nên phải dò đúng đường đi trước rồi mới cộng các số nằm trên đường đó. Các ô ghi số ở nhánh cụt không nằm trên đường đi thì không được tính vào.
1Cách 1. Dò đường rồi cộng lần lượt theo thứ tự đi qua
Định hướng. Dò theo lối đi duy nhất không bị chặn từ chỗ nhím đứng đến khu rừng thông, xác định các ô ghi số nằm đúng trên đường đó rồi cộng lần lượt.
Đi theo đúng lối, con đường của nhím đi qua ba ô ghi số 30, 27 và 13. 30+27=57, rồi 57+13=70
Vậy tổng các số trên con đường nhím đi là: 30+27+13=70.
2Cách 2. Nhóm hai số dễ cộng trước
Định hướng. Sau khi đã xác định đúng ba số 30, 27, 13 trên đường đi, nhóm hai số tròn chục dễ cộng trước rồi mới cộng với số còn lại.
