Bài 1 · Hoạt động 1★Trang 72— Cộng có nhớ: số có hai chữ số cộng số có một chữ số (đã đặt sẵn cột)
Hoạt động 1 (trang 72). Tính. 28+378+957+713+7
Kiến thức cần nhớ
Cộng có nhớ: cộng hàng đơn vị trước, nếu tổng lớn hơn 9 thì viết chữ số hàng đơn vị của tổng, nhớ 1 sang hàng chục rồi cộng tiếp.
Ví dụ mẫu trong sách (trang 72): 35 cộng 7, 5 cộng 7 bằng 12, viết 2 nhớ 1; 3 thêm 1 bằng 4, viết 4 — được 35 + 7 = 42.
🧠 Phân tích tư duy
Đề đã đặt sẵn các chữ số thẳng cột, em chỉ cần cộng từ hàng đơn vị sang hàng chục. Bẫy của đề là phép cộng ở hàng đơn vị có kết quả lớn hơn 9 (ví dụ 8 cộng 3 bằng 11), phải nhớ 1 sang hàng chục chứ không được quên.
1Cách 1. Đặt tính rồi cộng có nhớ theo cột
Định hướng. Các chữ số đã thẳng cột sẵn, em cộng hàng đơn vị trước, quá 9 thì nhớ 1 sang hàng chục.
8 cộng 3 bằng 11, viết 1 nhớ 1; 2 thêm 1 bằng 3, viết 3: 28+331 8 cộng 9 bằng 17, viết 7 nhớ 1; 7 thêm 1 bằng 8, viết 8: 78+987 7 cộng 7 bằng 14, viết 4 nhớ 1; 5 thêm 1 bằng 6, viết 6: 57+764 3 cộng 7 bằng 10, viết 0 nhớ 1; 1 thêm 1 bằng 2, viết 2: 13+720
Vậy28+3=31; 78+9=87; 57+7=64; 13+7=20.
2Cách 2. Tách số hạng thứ hai cho tròn chục
Định hướng. Tách số hạng thứ hai thành hai phần: một phần vừa đủ cộng với số đầu cho tròn chục, phần còn lại cộng thêm sau.
28+3: tách 3=2+1, có 28+2=30, rồi 30+1=31 78+9: tách 9=2+7, có 78+2=80, rồi 80+7=87 57+7: tách 7=3+4, có 57+3=60, rồi 60+4=64 13+7: cả 7 vừa đủ làm tròn chục, có 13+7=20
Vậy kết quả khớp với Cách 1.
Nhận xét. Tách cho tròn chục giúp cộng nhẩm nhanh, còn đặt tính theo cột chắc chắn hơn khi phải trình bày vào vở.
⭐ Cách nên dùng khi đi thi.Đi thi nên dùng Cách 1 (đặt tính theo cột) vì đề đã đặt sẵn cột, làm đúng theo mẫu sách vừa nhanh vừa chắc, ít nhầm hơn khi phải viết vào vở.
Đáp số.28+3=31; 78+9=87; 57+7=64; 13+7=20.
Sai lầm thường gặp.Cộng hàng đơn vị ra số lớn hơn 9 (ví dụ 8 cộng 3 bằng 11) nhưng quên nhớ 1 sang hàng chục, chỉ viết 1 rồi giữ nguyên hàng chục — kết quả sai, bé hơn đáp số đúng 10 đơn vị.
🚀 Mở rộng.Nếu đổi 78+9 thành 78+19 thì phép cộng có còn nhớ 1 lần hay phải nhớ nhiều lần hơn? Thử đặt tính rồi so sánh.
Bài 2 · Hoạt động 2★Trang 72— Đặt tính rồi tính cộng có nhớ: số có hai chữ số cộng số có một chữ số
Hoạt động 2 (trang 72). Đặt tính rồi tính. 35+6; 47+8; 89+2; 63+9
Kiến thức cần nhớ
Đặt tính: viết các chữ số thẳng cột rồi mới cộng, bắt đầu từ hàng đơn vị.
Cộng có nhớ: hàng đơn vị lớn hơn 9 thì viết chữ số hàng đơn vị, nhớ 1 sang hàng chục rồi cộng tiếp.
🧠 Phân tích tư duy
Đề chưa đặt sẵn cột như Hoạt động 1, em phải tự viết hai số thẳng cột (chục thẳng chục, đơn vị thẳng đơn vị) trước khi cộng. Bẫy của đề là dễ quên bước đặt tính mà cộng nhẩm luôn, dễ nhầm khi có nhớ.
1Cách 1. Đặt tính rồi cộng có nhớ theo cột
Định hướng. Viết số có một chữ số thẳng hàng đơn vị của số có hai chữ số rồi cộng từ hàng đơn vị, có nhớ thì nhớ sang hàng chục.
5 cộng 6 bằng 11, viết 1 nhớ 1; 3 thêm 1 bằng 4: 35+641 7 cộng 8 bằng 15, viết 5 nhớ 1; 4 thêm 1 bằng 5: 47+855 9 cộng 2 bằng 11, viết 1 nhớ 1; 8 thêm 1 bằng 9: 89+291 3 cộng 9 bằng 12, viết 2 nhớ 1; 6 thêm 1 bằng 7: 63+972
Vậy35+6=41; 47+8=55; 89+2=91; 63+9=72.
2Cách 2. Tách số hạng thứ hai cho tròn chục
Định hướng. Tách số hạng thứ hai thành phần vừa đủ làm tròn chục cho số đầu, rồi cộng nốt phần còn lại.
35+6: tách 6=5+1, có 35+5=40, rồi 40+1=41 47+8: tách 8=3+5, có 47+3=50, rồi 50+5=55 89+2: tách 2=1+1, có 89+1=90, rồi 90+1=91 63+9: tách 9=7+2, có 63+7=70, rồi 70+2=72
Vậy kết quả khớp với Cách 1.
Nhận xét. Cách tách tròn chục tính nhẩm rất nhanh khi số hạng thứ hai bé, đặt tính theo cột vẫn cần thiết khi trình bày bài làm.
⭐ Cách nên dùng khi đi thi.Đi thi nên dùng Cách 1 vì đề yêu cầu đúng 'đặt tính rồi tính', trình bày rõ ràng theo cột và ít nhầm hơn khi có nhớ. Chỉ nên dùng Cách 2 để kiểm tra nhẩm lại kết quả.
Đáp số.35+6=41; 47+8=55; 89+2=91; 63+9=72.
Sai lầm thường gặp.Đặt tính lệch cột, chẳng hạn viết 6 của 35+6 thẳng hàng chục thay vì hàng đơn vị, khiến phép cộng sai vị trí và ra kết quả sai hẳn so với 41.
🚀 Mở rộng.Nếu đổi 89+2 thành 89+12 thì đặt tính có còn giữ nguyên hàng chục là 8 hay không? Thử đặt tính rồi so sánh.
Bài 3 · Hoạt động 3★Trang 73— So sánh kết quả ba phép cộng có nhớ để tìm số lớn nhất
Hoạt động 3 (trang 73). Mỗi chum đựng số lít nước là kết quả của phép tính ghi trên chum: chum A ghi 59l+9l; chum B ghi 61l+9l; chum C ghi 57l+4l. Hỏi chum nào đựng nhiều nước nhất?
Kiến thức cần nhớ
Muốn so sánh, phải tính xong kết quả của từng phép tính rồi mới so sánh các kết quả với nhau.
Cộng có nhớ: cộng hàng đơn vị trước, tổng lớn hơn 9 thì viết chữ số hàng đơn vị, nhớ 1 sang hàng chục.
🧠 Phân tích tư duy
Đề cho ba phép cộng có nhớ ra ba số đo lít khác nhau, phải tính xong cả ba rồi mới so sánh. Không được so sánh vội các số hạng ban đầu (59, 61, 57) vì số cộng thêm mỗi chum cũng khác nhau (9, 9, 4).
1Cách 1. Tính đủ ba kết quả rồi so sánh
Định hướng. Tính số lít của cả ba chum rồi so sánh ba kết quả để tìm số lớn nhất.
Ta có: 59+9=68 (lít); 61+9=70 (lít); 57+4=61 (lít). So sánh: 61<68<70.
Vậy chum B đựng nhiều nước nhất (70 lít).
2Cách 2. Ước lượng trước rồi tính xác nhận
Định hướng. Nhìn số hạng đầu và phần cộng thêm để đoán chum nào có khả năng nhiều nhất trước, sau đó tính lại cho chắc chắn.
Chum C có số ban đầu bé nhất (57) và cộng thêm ít nhất (4) nên chắc chắn không phải chum nhiều nhất. Chum A và B đều cộng thêm 9, mà 61 lớn hơn 59 nên chum B hơn chum A. Tính xác nhận: 61+9=70 (lít), đúng như dự đoán là số lớn nhất.
Vậy chum B đựng nhiều nước nhất, khớp với Cách 1.
Nhận xét. Ước lượng giúp loại bớt phép tính không cần thiết, nhưng vẫn phải tính xác nhận để chắc chắn không đoán nhầm.
⭐ Cách nên dùng khi đi thi.Đi thi nên dùng Cách 1 vì chỉ có ba phép tính, tính đủ rồi so sánh là chắc chắn nhất, không sợ đoán nhầm.
Đáp số.Chum B đựng nhiều nước nhất (70 lít).
Sai lầm thường gặp.So sánh luôn ba số ban đầu 59, 61, 57 rồi chọn chum B chỉ vì 61 là số lớn nhất trong ba số đó — trùng hợp đúng đáp số nhưng suy luận sai vì chưa cộng thêm phần còn lại đã vội kết luận.
🚀 Mở rộng.Nếu đổi phép tính của chum C thành 57l+14l thì chum nào đựng nhiều nước nhất? Thử tính lại xem thứ tự có đổi không.
Bài 4 · Luyện tập 1 · Bài 1★Trang 73— Cộng có nhớ vừa đủ tròn chục và đặt tính rồi tính
Luyện tập 1 · Bài 1 (trang 73). a) Số? Tính kết quả rồi điền vào toa tàu: 12+8; 33+7; 65+5; 84+6. b) Đặt tính rồi tính: 35+5; 69+4; 19+3; 29+6.
Kiến thức cần nhớ
Khi hai chữ số hàng đơn vị cộng vừa đủ 10, kết quả luôn là số tròn chục (chỉ cần lấy hàng chục cộng thêm 1).
Cộng có nhớ: cộng hàng đơn vị trước, tổng lớn hơn 9 thì viết chữ số hàng đơn vị, nhớ 1 sang hàng chục.
🧠 Phân tích tư duy
Ở câu a) cả bốn phép cộng đều có hàng đơn vị cộng vừa đủ 10 (2+8, 3+7, 5+5, 4+6 đều bằng 10) nên kết quả luôn là số tròn chục — nhận ra điều này giúp tính nhẩm rất nhanh. Câu b) là các phép cộng có nhớ bình thường, phải đặt tính rồi tính.
1Cách 1. Đặt tính rồi cộng có nhớ theo cột
Định hướng. Đặt các chữ số thẳng cột rồi cộng có nhớ từ hàng đơn vị cho cả hai câu a) và b).
Vậy a) 12+8=20; 33+7=40; 65+5=70; 84+6=90. b) 35+5=40; 69+4=73; 19+3=22; 29+6=35.
2Cách 2. Nhận ra số tròn chục (câu a) và tách tròn chục (câu b)
Định hướng. Câu a) chỉ cần cộng hàng chục với 1 vì hàng đơn vị đã vừa đủ 10; câu b) tách số hạng thứ hai cho tròn chục rồi cộng nốt phần dư.
a)12+8: hàng chục 1 thêm 1 bằng 2, được 20. Tương tự: 33+7=40; 65+5=70; 84+6=90. b)35+5=40 (5 vừa đủ tròn chục); 69+4: tách 4=1+3, có 69+1=70, rồi 70+3=73; 19+3: tách 3=1+2, có 19+1=20, rồi 20+2=22; 29+6: tách 6=1+5, có 29+1=30, rồi 30+5=35.
Vậy kết quả khớp với Cách 1.
Nhận xét. Nhận ra hàng đơn vị vừa đủ 10 giúp tính nhẩm câu a) cực nhanh mà không cần đặt tính.
⭐ Cách nên dùng khi đi thi.Câu a) nên dùng Cách 2 (nhận ra tròn chục) để tính nhẩm siêu nhanh; câu b) nên đặt tính (Cách 1) cho chắc chắn vì các số không còn vừa đủ tròn chục.
Bài 5 · Luyện tập 1 · Bài 2★Trang 73— Cộng có nhớ rồi nối kết quả với số cho sẵn (bài nối)
Luyện tập 1 · Bài 2 (trang 73). Tính rồi tìm lá của mỗi loại quả: quả đậu ghi 49+8; quả dưa hấu ghi 19+7; quả lựu ghi 89+3; quả chuối ghi 69+1. Các lá ghi sẵn số: 26, 70, 57, 92.
Kiến thức cần nhớ
Cộng có nhớ: cộng hàng đơn vị trước, tổng lớn hơn 9 thì viết chữ số hàng đơn vị, nhớ 1 sang hàng chục.
Bài nối: phải tính xong kết quả rồi mới tìm số tương ứng đã cho sẵn, không suy luận ngược từ hình vẽ.
🧠 Phân tích tư duy
Mỗi quả gắn với một phép cộng có nhớ, phải tính đúng kết quả rồi mới tìm được chiếc lá ghi đúng số đó. Không được đoán mò theo hình dạng lá hay vị trí gần xa trên trang giấy.
1Cách 1. Đặt tính rồi cộng có nhớ theo cột
Định hướng. Đặt tính rồi tính lần lượt bốn phép cộng, sau đó đối chiếu với bốn số trên lá.
49+85719+72689+39269+170
Vậy quả đậu nối lá 57; quả dưa hấu nối lá 26; quả lựu nối lá 92; quả chuối nối lá 70.
2Cách 2. Tách số hạng thứ hai cho tròn chục
Định hướng. Tách số hạng thứ hai thành phần vừa đủ tròn chục rồi cộng nốt phần dư.
49+8: tách 8=1+7, có 49+1=50, rồi 50+7=57 19+7: tách 7=1+6, có 19+1=20, rồi 20+6=26 89+3: tách 3=1+2, có 89+1=90, rồi 90+2=92 69+1: vừa đủ tròn chục, có 69+1=70
Vậy kết quả khớp với Cách 1.
Nhận xét. Tách tròn chục tính nhẩm nhanh hơn khi số hạng thứ hai bé.
⭐ Cách nên dùng khi đi thi.Đi thi nên dùng Cách 1 (đặt tính) để trình bày rõ ràng, tránh nhầm khi có nhiều phép tính cùng lúc.
Đáp số.Quả đậu — lá 57; quả dưa hấu — lá 26; quả lựu — lá 92; quả chuối — lá 70.
Sai lầm thường gặp.Nối bừa theo vị trí gần nhau trên trang giấy mà không tính, ví dụ nối quả đậu với lá 26 chỉ vì lá đó vẽ gần quả đậu nhất, trong khi 49+8=57 mới đúng.
🚀 Mở rộng.Nếu đổi phép tính của quả chuối thành 69+8 thì quả chuối sẽ nối với chiếc lá ghi số nào?
Vậy đếm bằng cách tách tròn chục cũng ra 23 vỏ ốc, khớp với Cách 1.
Nhận xét. Tách tròn chục tiện khi tính nhẩm, còn Cách 1 nên dùng khi trình bày bài giải đầy đủ.
⭐ Cách nên dùng khi đi thi.Với bài đếm vỏ ốc này nên dùng Cách 1 và trình bày đủ Tóm tắt — Bài giải — Đáp số, vì đề chỉ có một phép cộng nên viết rõ ràng vẫn nhanh.
Đáp số.23 vỏ ốc.
Sai lầm thường gặp.Cộng hàng đơn vị 8+5=13 nhưng quên nhớ 1 sang hàng chục, ghi luôn 13 rồi ra kết quả sai là 13 vỏ ốc thay vì 23 vỏ ốc.
🚀 Mở rộng.Nếu trên bàn có thêm 4 vỏ ốc màu vàng nữa thì có tất cả bao nhiêu vỏ ốc?
Bài 7 · Luyện tập 1 · Bài 4★★Trang 74— Tìm quy luật: số ở trên bằng tổng hai số liền kề ở dưới (kim tự tháp số)
Luyện tập 1 · Bài 4 (trang 74). Số? Trên các bậc đá có ghi số, biết số ghi ở bậc trên bằng tổng hai số ghi ở hai bậc liền kề ngay dưới nó. Hàng dưới cùng ghi sẵn: 4, 5, 7, 2. Hàng giữa ghi sẵn: 9, 12 và một ô còn trống. Hàng trên cùng có hai ô còn trống. Tìm các số còn thiếu.
Kiến thức cần nhớ
Nhận ra quy luật từ các ô đã biết trước khi tìm ô còn thiếu: 4+5=9 và 5+7=12 đều đúng với quy luật 'số trên = tổng hai số liền kề ở dưới'.
Cộng có nhớ: cộng hàng đơn vị trước, tổng lớn hơn 9 thì viết chữ số hàng đơn vị, nhớ 1 sang hàng chục.
🧠 Phân tích tư duy
Đề cho quy luật 'số trên = tổng hai số liền kề ở dưới', đối chiếu với hai ô đã biết ở hàng giữa (4+5=9; 5+7=12) để xác nhận đúng quy luật rồi mới áp dụng tìm các ô còn trống. Bẫy của đề là dễ cộng nhầm cặp số không liền kề nhau.
1Cách 1. Tính trực tiếp theo quy luật
Định hướng. Áp dụng đúng quy luật 'số trên bằng tổng hai số liền kề ở dưới' cho từng ô còn trống, từ hàng giữa lên hàng trên.
Ô còn trống ở hàng giữa (liền kề với 7 và 2): 7+2=9 Ô thứ nhất ở hàng trên (liền kề với 9 và 12): 9+12=21 Ô thứ hai ở hàng trên (liền kề với 12 và 9): 12+9=21
Vậy hàng giữa còn thiếu số 9; hai ô hàng trên đều là 21.
2Cách 2. Dùng tính chất giao hoán để kiểm tra lại
Định hướng. Đổi chỗ hai số hạng của mỗi phép cộng để kiểm tra xem kết quả có đổi không, giúp chắc chắn cả hai ô hàng trên đều bằng nhau.
Ô hàng trên bên trái: 9+12=21 Ô hàng trên bên phải: 12+9=21 Đổi chỗ số hạng, tổng không đổi (tính chất giao hoán của phép cộng) nên cả hai ô đều là 21, khỏi cần cộng lại từ đầu.
Vậy hai ô hàng trên đều là 21, khớp với Cách 1.
Nhận xét. Nhận ra tính chất giao hoán giúp khẳng định chắc chắn kết quả mà không cần tính lại từ đầu.
⭐ Cách nên dùng khi đi thi.Đi thi nên dùng Cách 1 để tính lần lượt từng ô theo đúng quy luật, tránh bỏ sót ô nào.
Đáp số.Ô hàng giữa còn thiếu là 9; hai ô hàng trên đều là 21.
Sai lầm thường gặp.Cộng nhầm hai số không liền kề nhau, ví dụ lấy 4+7 thay vì 4+5 để tìm ô hàng giữa đầu tiên, làm sai cả các ô phía trên.
🚀 Mở rộng.Nếu hàng dưới cùng đổi thành 3, 6, 8, 1 thì các ô ở hàng giữa và hàng trên sẽ là những số nào?
Bài 8 · Luyện tập 2 · Bài 1★Trang 74— Đặt tính rồi tính cộng có nhớ: số có hai chữ số cộng số có một chữ số
Luyện tập 2 · Bài 1 (trang 74). Đặt tính rồi tính. 83+9; 57+4; 62+8; 39+5
Kiến thức cần nhớ
Đặt tính: viết các chữ số thẳng cột rồi cộng từ hàng đơn vị.
Cộng có nhớ: tổng hàng đơn vị lớn hơn 9 thì viết chữ số hàng đơn vị, nhớ 1 sang hàng chục.
🧠 Phân tích tư duy
Bốn phép tính đều là cộng có nhớ, phải đặt các chữ số thẳng cột rồi cộng từ hàng đơn vị. Bẫy của đề là phép 62+8 và 39+5 có hàng đơn vị cộng vừa đủ hoặc vượt tròn chục, dễ quên nhớ 1.
1Cách 1. Đặt tính rồi cộng có nhớ theo cột
Định hướng. Viết các chữ số thẳng cột rồi cộng có nhớ từ hàng đơn vị sang hàng chục.
83+99257+46162+87039+544
Vậy83+9=92; 57+4=61; 62+8=70; 39+5=44.
2Cách 2. Tách số hạng thứ hai cho tròn chục
Định hướng. Tách số hạng thứ hai thành phần vừa đủ làm tròn chục rồi cộng nốt phần còn lại.
83+9: tách 9=7+2, có 83+7=90, rồi 90+2=92 57+4: tách 4=3+1, có 57+3=60, rồi 60+1=61 62+8: vừa đủ tròn chục, có 62+8=70 39+5: tách 5=1+4, có 39+1=40, rồi 40+4=44
Vậy kết quả khớp với Cách 1.
Nhận xét. Tách tròn chục tính nhẩm nhanh, đặt tính theo cột an toàn hơn khi trình bày vào vở.
⭐ Cách nên dùng khi đi thi.Nên chọn Cách 1 (đặt tính theo cột) khi trình bày vào vở cho chắc chắn; Cách 2 chỉ hợp để tính nhẩm nhanh khi kiểm tra lại.
Đáp số.83+9=92; 57+4=61; 62+8=70; 39+5=44.
Sai lầm thường gặp.Quên nhớ 1 ở phép 62+8 vì hàng đơn vị vừa đúng 10, viết luôn 0 mà không cộng thêm 1 vào hàng chục, ra kết quả sai là 60 thay vì 70.
🚀 Mở rộng.Nếu đổi 39+5 thành 39+15 thì đặt tính có còn nhớ đúng 1 lần hay không? Thử đặt tính rồi so sánh.
Bài 9 · Luyện tập 2 · Bài 2★Trang 74— Toán có lời văn: tìm số lớn hơn khi biết số bé và phần nhiều hơn
Luyện tập 2 · Bài 2 (trang 74). Buổi sáng, bác Mạnh thu hoạch được 87 bao thóc. Buổi chiều, bác Mạnh thu hoạch được nhiều hơn buổi sáng 6 bao thóc. Hỏi buổi chiều bác Mạnh thu hoạch được bao nhiêu bao thóc?
Kiến thức cần nhớ
Muốn tìm số lớn hơn khi biết số bé và phần nhiều hơn, ta lấy số bé cộng với phần nhiều hơn.
Cộng có nhớ: cộng hàng đơn vị trước, tổng lớn hơn 9 thì viết chữ số hàng đơn vị, nhớ 1 sang hàng chục.
🧠 Phân tích tư duy
Đề cho số bao thóc buổi sáng (87) và buổi chiều nhiều hơn buổi sáng 6 bao — buổi chiều là số lớn hơn, phải lấy số buổi sáng cộng với phần nhiều hơn. Bẫy của đề là dễ lấy luôn số 6 làm đáp số.
1Cách 1. Tính bằng phép cộng có nhớ
Định hướng. Buổi sáng có 87 bao thóc, buổi chiều nhiều hơn 6 bao — lấy 87 cộng 6 để tìm số bao thóc buổi chiều.
Tóm tắt Buổi sáng: 87 bao thóc Buổi chiều nhiều hơn buổi sáng: 6 bao thóc Buổi chiều: ? bao thóc
Bài giải Buổi chiều bác Mạnh thu hoạch được số bao thóc là: 87+6=93 (bao) Đáp số: 93 bao thóc.
Vậy buổi chiều bác Mạnh thu hoạch được 93 bao thóc.
2Cách 2. Tách số hạng thứ hai cho tròn chục
Định hướng. Tách 6 thành phần vừa đủ cộng với 87 cho tròn chục, rồi cộng nốt phần dư.
Vậy tách tròn chục cũng ra 93 bao thóc, khớp với Cách 1.
Nhận xét. Tách tròn chục tiện khi tính nhẩm, Cách 1 nên dùng khi trình bày bài giải đầy đủ theo khuôn Tóm tắt — Bài giải — Đáp số.
⭐ Cách nên dùng khi đi thi.Với bài về bao thóc này nên dùng Cách 1, viết đủ Tóm tắt — Bài giải — Đáp số vì đây là dạng 'nhiều hơn' hay gặp, trình bày quen tay sẽ nhanh và chắc.
Đáp số.93 bao thóc.
Sai lầm thường gặp.Lấy luôn số 6 làm đáp số, quên rằng 6 chỉ là phần nhiều hơn, phải lấy 87 cộng 6 mới ra số bao thóc buổi chiều.
🚀 Mở rộng.Nếu buổi chiều thu hoạch ít hơn buổi sáng 6 bao thóc (thay vì nhiều hơn) thì buổi chiều thu hoạch được bao nhiêu bao thóc?
Bài 10 · Luyện tập 2 · Bài 3★Trang 75— Tính lại kết quả bị che khuất — luyện cộng có nhớ
Luyện tập 2 · Bài 3 (trang 75). Chú gà bới đất làm mất kết quả của các phép tính mà bạn Việt vừa viết. Hãy tìm lại kết quả giúp bạn Việt: 47+8; 84+9; 23+7; 15+5.
Kiến thức cần nhớ
Cộng có nhớ: cộng hàng đơn vị trước, tổng lớn hơn 9 thì viết chữ số hàng đơn vị, nhớ 1 sang hàng chục.
Phép 23+7 có hàng đơn vị cộng vừa đủ 10 nên kết quả là số tròn chục.
🧠 Phân tích tư duy
Đề chỉ cho các phép tính, kết quả bị 'gà bới mất', nên phải tự đặt tính rồi tính lại từng phép. Không có gợi ý sẵn kết quả nào để đối chiếu trước như các bài nối hay trắc nghiệm.
1Cách 1. Đặt tính rồi cộng có nhớ theo cột
Định hướng. Đặt tính rồi cộng có nhớ từ hàng đơn vị cho từng phép tính bị mất kết quả.
47+85584+99323+73015+520
Vậy47+8=55; 84+9=93; 23+7=30; 15+5=20.
2Cách 2. Tách số hạng thứ hai cho tròn chục
Định hướng. Tách số hạng thứ hai thành phần vừa đủ làm tròn chục rồi cộng nốt phần còn lại.
47+8: tách 8=3+5, có 47+3=50, rồi 50+5=55 84+9: tách 9=6+3, có 84+6=90, rồi 90+3=93 23+7: vừa đủ tròn chục, có 23+7=30 15+5: vừa đủ tròn chục, có 15+5=20
Vậy kết quả khớp với Cách 1.
Nhận xét. Hai phép cuối vừa đủ tròn chục nên tính nhẩm ngay được, không cần đặt tính.
⭐ Cách nên dùng khi đi thi.Đi thi nên dùng Cách 1 (đặt tính) để chắc chắn không nhầm, nhất là với 47+8 và 84+9 là hai phép có nhớ.
Đáp số.47+8=55; 84+9=93; 23+7=30; 15+5=20.
Sai lầm thường gặp.Cộng hàng đơn vị 4+9=13 ở phép 84+9 nhưng quên nhớ 1 sang hàng chục, viết luôn 3 rồi giữ nguyên 8 ở hàng chục, ra kết quả sai là 83 thay vì 93.
🚀 Mở rộng.Nếu bạn Việt còn viết thêm phép tính 36+6 nữa thì kết quả sẽ là bao nhiêu?
Bài 11 · Luyện tập 2 · Bài 4★★Trang 75— Tính tổng ba số rồi chọn đáp án đúng (trắc nghiệm A, B, C)
Luyện tập 2 · Bài 4 (trang 75). Chọn kết quả đúng. a) 28+9+2=? A. 37 B. 39 C. 30 b) 45+5+8=? A. 58 B. 48 C. 68
Kiến thức cần nhớ
Muốn tính tổng ba số, có thể cộng lần lượt từ trái sang phải hoặc nhóm hai số dễ cộng tròn chục trước rồi cộng số còn lại (tính chất kết hợp).
Cộng có nhớ: tổng hàng đơn vị lớn hơn 9 thì viết chữ số hàng đơn vị, nhớ 1 sang hàng chục.
🧠 Phân tích tư duy
Đề cho tổng của ba số, phải cộng đủ cả ba số rồi mới so khớp với ba đáp án. Bẫy của đề là các đáp án gây nhiễu đều gần với kết quả đúng, cộng thiếu một số hạng là chọn nhầm ngay.
1Cách 1. Cộng lần lượt từ trái sang phải
Định hướng. Cộng hai số đầu trước, lấy kết quả cộng tiếp với số còn lại.
a) 28+9+2: 28+9=37, rồi 37+2=39 b) 45+5+8: 45+5=50, rồi 50+8=58
Vậy a) 28+9+2=39, chọn B. b) 45+5+8=58, chọn A.
2Cách 2. Nhóm hai số cộng tròn chục trước
Định hướng. Đổi chỗ và nhóm hai số hạng cộng vừa đủ tròn chục lại với nhau trước cho dễ tính, rồi mới cộng số còn lại.
a) 28+9+2: nhóm 28+2=30 trước, rồi 30+9=39 b) 45+5+8: nhóm 45+5=50 trước, rồi 50+8=58
Vậy a) chọn B (39); b) chọn A (58), khớp với Cách 1.
Nhận xét. Nhóm số cho tròn chục trước giúp cộng nhẩm nhanh hơn, tránh phải cộng có nhớ nhiều lần.
⭐ Cách nên dùng khi đi thi.Nên dùng Cách 2 (nhóm số tròn chục trước) để tính nhẩm nhanh và ít phải nhớ hơn Cách 1.
Đáp số.a) Chọn B (39). b) Chọn A (58).
Sai lầm thường gặp.Chỉ cộng hai số đầu rồi chọn đáp án ngay mà quên cộng số hạng thứ ba, ví dụ ở câu a) chỉ tính 28+9=37 rồi chọn nhầm đáp án A thay vì cộng tiếp với 2 để ra 39.
🚀 Mở rộng.Tính 36+4+7 bằng cả hai cách rồi so sánh xem cách nào tính nhẩm nhanh hơn.
Bài 12 · Luyện tập 2 · Bài 5★★Trang 75— Xác định đường đi đúng trong mê cung rồi tính tổng các số nhặt được
Luyện tập 2 · Bài 5 (trang 75). Tính tổng các số trên những hạt dẻ mà chú sóc nhặt được trên đường về nhà. Mê cung có các hạt dẻ ghi số: 1, 0, 4, 9, 38, 6, 7, 2, 5; sóc chỉ được đi theo đúng một con đường duy nhất từ chỗ đứng đến cây có nhà trên ngọn.
Kiến thức cần nhớ
Chỉ cộng các số nằm đúng trên con đường đi được từ điểm xuất phát đến đích, bỏ qua số ở nhánh cụt không đi qua.
Muốn tính tổng ba số, có thể cộng lần lượt hoặc nhóm hai số dễ cộng trước rồi cộng số còn lại.
🧠 Phân tích tư duy
Mê cung có nhiều hạt dẻ nhưng sóc chỉ đi được theo đúng MỘT con đường không ngắt quãng từ chỗ đứng đến cây, nên phải dò đúng đường đi trước rồi mới cộng các số nằm trên đường đó. Các hạt dẻ nằm ở nhánh cụt (1, 0, 4, 6, 7, 2) không nằm trên đường đi nên không được tính vào.
1Cách 1. Dò đường rồi cộng lần lượt theo thứ tự nhặt được
Định hướng. Dò theo lối đi duy nhất không bị chặn từ chỗ sóc đứng đến cây, xác định các hạt dẻ nằm đúng trên đường đó rồi cộng lần lượt.
Đi theo đúng lối, sóc nhặt được ba hạt dẻ ghi số 38, 9 và 5 (các hạt ghi 1, 0, 4, 6, 7, 2 nằm ở nhánh cụt, không đi qua). 38+9=47, rồi 47+5=52
Vậy tổng các số trên những hạt dẻ mà sóc nhặt được là 52.
2Cách 2. Nhóm hai số dễ cộng trước
Định hướng. Sau khi đã xác định đúng ba hạt dẻ 38, 9, 5 trên đường đi, nhóm hai số nhỏ dễ cộng trước rồi mới cộng với số lớn.
9+5=14, rồi 38+14=52
Vậy tổng vẫn là 52, khớp với Cách 1.
Nhận xét. Đổi thứ tự cộng không làm thay đổi kết quả, nhưng việc dò đúng đường đi mới là bước quan trọng nhất của bài này.
⭐ Cách nên dùng khi đi thi.Đi thi nên dò đường thật kỹ trước (Cách 1), đánh dấu từng hạt dẻ trên đường đi rồi mới cộng, tránh cộng nhầm hạt dẻ ở nhánh cụt.
Đáp số.52 (hạt dẻ).
Sai lầm thường gặp.Cộng luôn tất cả các số nhìn thấy trong mê cung (1, 0, 4, 9, 38, 6, 7, 2, 5) mà không dò đúng đường đi, ra tổng sai lớn hơn nhiều so với 52.
🚀 Mở rộng.Nếu trên đường đi sóc nhặt thêm được một hạt dẻ ghi số 8 nữa thì tổng các số sẽ là bao nhiêu?
