Bài 24. Luyện tập chung

Định hướng. Viết các chữ số cùng hàng thẳng cột, trừ lần lượt từ hàng đơn vị sang hàng chục, nhớ mượn khi hàng đơn vị không đủ trừ.

Vậy $34-7=27$; $45-8=37$; $60-12=48$; $51-19=32$.

Định hướng. Tách số bị trừ thành phần chục tròn và phần đơn vị lẻ, trừ phần đơn vị trước cho hết chỗ vừa đủ rồi trừ tiếp phần còn lại — cách này tính nhẩm được, không cần đặt cột.

Vậy kết quả giống hệt Cách 1: $27$; $37$; $48$; $32$.

Nhận xét. Tách về tròn chục giúp tính nhẩm nhanh mà không cần viết phép tính đặt cột.

Định hướng. Đi đúng theo chiều mũi tên, tính xong ô nào thì dùng luôn kết quả đó làm số bắt đầu cho phép tính ở mũi tên tiếp theo.

Vậy ba số còn thiếu lần lượt là $92$; $85$; $59$.

Định hướng. Gộp phần thay đổi ròng của cả ba bước ($+4$, $-7$, $-26$) thành một số duy nhất, rồi cộng phần đó vào $88$ để ra thẳng kết quả cuối, không cần tính từng ô trung gian.

Vậy kết quả cuối cùng vẫn là $59$, khớp với Cách 1; ô thứ nhất và ô thứ hai tính lại như Cách 1 là $92$ và $85$.

Nhận xét. Cách 2 nhanh khi chỉ cần biết kết quả CUỐI CÙNG, nhưng đề bài này hỏi cả ba ô nên vẫn phải tính từng bước như Cách 1 để điền đủ sơ đồ.

Định hướng. Cầu thang có 32 bậc, sóc đã leo 9 bậc, số bậc còn phải leo là hiệu của hai số này.

Vậy sóc cần leo thêm 23 bậc thang nữa để vào nhà.

Định hướng. Tách số trừ 9 thành 2 và 7 sao cho trừ 2 trước để 32 tròn chục (còn 30), rồi trừ tiếp 7 — cách này tính nhẩm nhanh mà không cần nhớ khi trừ.

Vậy kết quả giống hệt Cách 1: sóc cần leo thêm 23 bậc thang nữa.

Nhận xét. Tách số trừ về tròn chục giúp tính nhẩm không cần đặt tính.

Định hướng. Tính cả ba phép trừ A, B, C, rồi so từng kết quả với hai số 15 và 20 để tìm số lớn hơn 15 và đồng thời bé hơn 20.

Vậy số nhãn vở của Rô-bốt là 18 cái, tức là kết quả của phép tính C ($51-33$). Chọn C.

Định hướng. Trước khi trừ chi tiết, ước lượng nhanh từng phép để loại các đáp án chắc chắn không thoả điều kiện lớn hơn 15 và bé hơn 20, đỡ mất công tính hết cả ba phép nếu chỉ cần chọn đáp án.

Vậy chỉ còn đáp án C thoả mãn, khớp Cách 1. Chọn C.

Nhận xét. Nếu đề chỉ hỏi chọn một đáp án (không cần trình bày), Cách 2 giúp loại nhanh A và B mà không phải đặt tính đầy đủ cả ba phép.

Định hướng. Ghép lần lượt từng cặp hai-trong-ba thẻ (3 và 3; 3 và 8) theo cả hai thứ tự, liệt kê hết rồi so sánh để tìm số bé nhất, số lớn nhất.

Vậy số bé nhất là 33, số lớn nhất là 83.

Định hướng. Không cần liệt kê hết: muốn số bé nhất thì chọn chữ số bé nhất trong ba thẻ (3) làm hàng chục; muốn số lớn nhất thì chọn chữ số lớn nhất (8) làm hàng chục, chữ số còn lại làm hàng đơn vị.

Vậy kết quả giống hệt Cách 1: số bé nhất là 33, số lớn nhất là 83.

Nhận xét. Cách 2 nhanh hơn vì không phải liệt kê hết mọi số, chỉ cần biết quy tắc hàng chục càng lớn thì số càng lớn.

Định hướng. Không có dấu ngoặc nên tính đúng theo thứ tự viết trong đề: phép tính nào đứng trước làm trước.

Vậy $25+65-30=60$ và $90-40-26=24$.

Định hướng. Với biểu thức thứ nhất, gộp phép trừ vào trong ngoặc cùng với 65 để tính $65-30$ trước rồi mới cộng với 25; với biểu thức thứ hai, gộp hai số trừ lại thành một số rồi trừ một lần.

Vậy kết quả giống hệt Cách 1: $60$ và $24$.

Nhận xét. Cách 2 dùng tính chất nhóm số hạng để tính nhẩm nhanh hơn khi các số gộp lại tròn chục.

Định hướng. Cộng ba số theo đúng thứ tự chú ong gặp: cộng số thứ nhất với số thứ hai trước, rồi cộng tiếp số thứ ba.

Vậy tổng các số trên ba bông hoa mà chú ong đã gặp là 74.

Định hướng. Dùng tính chất giao hoán và kết hợp: cộng hai số bé (5 và 8) lại với nhau trước cho gọn, rồi mới cộng với số 61.

Vậy kết quả giống hệt Cách 1: tổng ba số là 74.

Nhận xét. Đổi thứ tự cộng không làm thay đổi tổng, nhưng cộng hai số bé trước giúp tính nhẩm dễ hơn.

Định hướng. Đặt hai số thẳng cột rồi cộng từ phải sang trái để tìm tổng số đốt tre.

Vậy hai cây tre có tất cả 93 đốt tre.

Định hướng. Vì 50 là số tròn chục, chỉ cần cộng phần chục của 43 với 50 rồi giữ nguyên phần đơn vị của 43, không cần đặt tính đầy đủ.

Vậy kết quả giống hệt Cách 1: hai cây tre có tất cả 93 đốt tre.

Nhận xét. Vì 50 tròn chục nên cộng theo hàng nhẩm rất nhanh, không cần đặt tính viết.

Định hướng. Tính vế trái ra số cụ thể, rồi lần lượt thử từng chữ số từ 0 đến 9 vào chỗ trống để kiểm tra bất đẳng thức đúng hay sai, chọn chữ số thoả mãn.

Vậy a) chữ số cần tìm là 0; b) chữ số cần tìm là 9.

Định hướng. Vì hai số so sánh có cùng hàng chục là 5 (câu a) hoặc 3 (câu b), chỉ cần so hàng đơn vị mà không phải thử từng số một.

Vậy kết quả giống hệt Cách 1: a) chữ số 0; b) chữ số 9.

Nhận xét. Cách 2 nhanh hơn hẳn vì không phải thử cả 10 chữ số, chỉ cần so sánh hàng đơn vị.

Định hướng. Tính lần lượt từng phép trừ ở nhóm một, rồi tìm đúng thẻ số bằng kết quả đó ở nhóm hai để ghép cặp.

Vậy năm cặp thẻ anh em là: $(30-5;25)$, $(100-20;80)$, $(35-8;27)$, $(40-12;28)$, $(52-15;37)$.

Định hướng. Trước khi trừ chi tiết, ước lượng phép nào cho kết quả lớn nhất, phép nào cho kết quả bé nhất để ghép nhanh với các thẻ số cực trị, sau đó mới tính chính xác các cặp còn lại.

Vậy kết quả giống hệt Cách 1, đủ năm cặp thẻ anh em.

Nhận xét. Ước lượng trước giúp ghép nhanh cặp cực trị, còn lại vẫn phải tính chính xác để chắc chắn không ghép nhầm.